ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କରେନ୍ସି ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ୧୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ପଲିମର ନୋଟ୍ ପାଇଁ ଏକ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଯୋଜନା କରୁଛି। ଏହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପାରମ୍ପରିକ କାଗଜ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଯଦିଓ ନୂତନ ନୋଟ୍ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ହୋଇନାହିଁ, ଅନେକ ଲୋକ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କାଗଜ ନୋଟ୍ ରାତାରାତି ଅବୈଧ ହୋଇଯିବ କି ? ଆଉ ଏହାର ବଦଳାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟା କ’ଣ ହେବ। ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା…
କାଗଜ ନୋଟ୍ ରାତାରାତି ବନ୍ଦ ହେବ ନାହିଁ…
ଯଦି ଭାରତରେ ପଲିମର ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଏ, ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କାଗଜ ନୋଟ୍ ହଠାତ୍ ଅବୈଧ ହେବ ନାହିଁ। ବରଂ, କାଗଜ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଉଭୟ ଏକକାଳୀନ ଭାବରେ ବହୁ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରଚଳନ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଲୋକମାନେ ନୂତନ ନୋଟ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଚଳନ ହେବା ସମୟରେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ବିନା ସେମାନଙ୍କର ନଗଦ ବ୍ୟବହାର ଜାରି ରଖିପାରିବେ।
ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରଚଳନରୁ ପୁରୁଣା ନୋଟ୍ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବେ…
ସାଧାରଣ କାରବାର ମାଧ୍ୟମରେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକରେ ଜମା ହେଉଥିବାରୁ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ଭବ ଗ୍ରାହକ ମାନଙ୍କୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ପ୍ରଦାନ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବେ। ଏହା ବଦଳରେ, ଜମା ହୋଇଥିବା କାଗଜ ନୋଟ ଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ପଠାଯିବ, ଯାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଚଳନରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବ ଏବଂ ନୂତନ ମୁଦ୍ରିତ ପଲିମର ନୋଟ ସହିତ ବଦଳାଇବ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଦ୍ରା ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି ନକରି ସୁଗମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
ପୁରୁଣା ନୋଟ ଗୁଡ଼ିକୁ RBI ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ କରାଯିବ…
ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋଟ ଗୁଡ଼ିକ RBI ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ନଷ୍ଟ କରାଯିବ। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁରୁଣା କିମ୍ବା ଅବ୍ୟବହୃତ ନୋଟ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସମାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଧୀରେ ଧୀରେ ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଚଳନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକିବ ଏବଂ ସମୟ ସହିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଲିମର ନୋଟ୍ ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯାଇ ପାରିବ।
ବିଦ୍ୟମାନ ନୋଟ୍ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ବୈଧ ରହିବ…
ଯେକୌଣସି ମୁଦ୍ରା ପରିବର୍ତ୍ତନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଯେ ପୁରୁଣା ନୋଟ୍ ସାଧାରଣତଃ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ବୈଧ ରହିଥାଏ। ସରକାର ସାଧାରଣତଃ ଲୋକ ମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ୟମାନ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର, ଜମା କିମ୍ବା ବିନିମୟ ପାଇଁ କିଛି ମାସ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ସମୟ ଦିଅନ୍ତି।
ନୋଟ୍ ବିନିମୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ?
ପଲିମର ନୋଟ୍ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଜାରି ହେବା ପରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଉପାୟ ରହିବ। ଗ୍ରାହକ ମାନେ ସର୍ବଦା ପରି ସେମାନଙ୍କର ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋ ଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା କରିପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ତୁରନ୍ତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ସେମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖା ଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇ ନୂତନ ପଲିମର ନୋଟ୍ ପାଇଁ କାଉଣ୍ଟରରେ ଯୋଗ୍ୟ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବଦଳାଇ ପାରିବେ।
ପଲିମର ନୋଟ୍ ମଧ୍ୟ ATM ଗୁଡ଼ିକରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ…
ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ମୁଦ୍ରା ଷ୍ଟକ୍ ପୂରଣ କରିବା ସହିତ, ATM ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ପଲିମର ନୋଟ୍ ବଣ୍ଟନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିବେ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଘଟିବ କାରଣ ବିଦ୍ୟମାନ କାଗଜ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯିବ ଏବଂ ATM ଗୁଡ଼ିକରେ ନଗଦ ଯୋଗାଣ ନୂତନ ପଲିମର ମୁଦ୍ରା ସହିତ ପୂରଣ କରାଯିବ।
ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ : ରାମ ମନ୍ଦିର ଦାନ ଆତ୍ମସାତ୍ ମାମଲାରେ ପିଏମଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସର ଚିଠି, ରାହୁଲ ଏବଂ ଖାର୍ଗେ ରଖିଲେ ଏମିତି ଦାବି…
