ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୪/୧୦: ଇରାନର ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂମିବେଷ୍ଟିତ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂରାଜନୀତିରେ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ ସରକାର ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କର ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ କେବଳ ଭାରତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାର ଆଶାକୁ ମଉଳି ଦେଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ଏବେ ଏହି ସୁବିଧା ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଚାହିଁ ରହିଛନ୍ତି। ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନବୀକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଇଟି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଛାଡ଼ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ତଥାପି, ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଭାରତ ଏହି ବନ୍ଦରକୁ ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଏବଂ ସମଗ୍ର ମହାଦେଶ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଥ ଭାବରେ ବଜାୟ ରଖିବ। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ବନ୍ଦରରେ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଉପାୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛି।
ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆମିର ଖାନ ମୁତ୍ତାକି ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନର ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଭାରତ-ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ପ୍ରମାଣିତ ହେବ। ସେ ଭାରତକୁ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଉପରେ ପୁନଃ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଟକଣାକୁ କୋହଳ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ଏହା ଚୀନର ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ (ବିଆର୍ଆଇ) ବାହାରେ ଉପଲବ୍ଧ ବିକଳ୍ପ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ଚାହୁଁଛି। ତେଣୁ, ଏହା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଯେ ଭାରତ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ସମ୍ପର୍କରେ ଏହାର ଚିନ୍ତାକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିବ।
ପ୍ରକୃତରେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶେଷ ଭାଗରେ, ଇରାନ ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଉପରେ ପୁନଃ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିଥିଲା। ୨୦୧୮ ରେ, ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଇରାନ ପ୍ରତି କ୍ଷୋଭ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ତଥାପି, ସେହି ସମୟରେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଆମେରିକାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନର ବନ୍ଦରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଧିକାଂଶ ଆମେରିକାର ନୀତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଯାହା ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା କଷ୍ଟକର।
