ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୯।୩: ଇରାନର ନୂଆ ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଭାବରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ ପରେ ପୁଅ ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି ନେତୃତ୍ବ। ତାଙ୍କୁ ଦେଶର ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଭାବରେ ଚୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ କ୍ଷମତା ସଂଘର୍ଷ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଖବର ଆସିଛି। କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଉଛି ନୂଆ ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଚୟନ ଉପରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପକାଇଥିଲା। ତେବେ ମୋଜତାବା ଯେବେଠୁ ଦାୟିତ୍ବ ନେଇଛନ୍ତି ସେବେଠାରୁ ଦେଶରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଶକ୍ତି ସଂଘର୍ଷ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଇରାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ଓ ଅଲ୍ଲୀ ଖାମନେଇଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ଥିବା ଅଲ୍ଲୀ ଲାରିଜାନି ବର୍ତ୍ତମାନ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପାଲଟିଛନ୍ତି। ସେ ମୋଜତାବା ଖାମନେଇଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ କ୍ଷମତା ସନ୍ତୁଳନରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ବଦଳିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ପୁରା ଘଟଣାକ୍ରମର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଲ୍ଲୀ ଲାରିଜାନି ରହିଛନ୍ତି। ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେବ ଇରାନର ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବାଭଶା ଳୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ-ଧାର୍ମିକ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷମତାରେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପି ରହିଛି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢିବା ପୂର୍ବରୁ ଲାରିଜାନି ଓ ଇରାନ ସଂସଦଙ୍କ ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଗଲିବାଫଙ୍କ ଭିତରେ ବିବାଦ ବଢିଯାଇଥିଲା। ଗଲିବାଫଙ୍କୁ ମୋଜତାବାଙ୍କ ସମର୍ଥକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଦୁଇଟି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭାଜିତ ହେବା ଦ୍ବାରା କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତରଣ ପକ୍ରିୟା କଷ୍ଟକର ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି।
କିଛି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଦେଶର କ୍ଷମତାରେ ଗଭୀର ଫାଟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ତାଙ୍କର କହିବା ଅନୁସାରେ, ନୂତନ ନେତା ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିପାରେ। ଏହା ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାଧାରା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି। ମୋଜତାବାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା କରିବାର ଚିନ୍ତାଧାରା ମଧ୍ୟ ଇରାନର କିଛି ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦର୍ଶଗତ ଚିନ୍ତାଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଯଦି ବର୍ତ୍ତମାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ପଦବୀର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ କ୍ଷମତାର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଏହା ଇସଲାମିକ୍ ଗଣରାଜ୍ୟର ବୈଚାରିକ ଛବି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
କ୍ଷମତା ପାଇବାକୁ ଛଟପଟ ଲାରିଜାନି
- ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ଅଲି ଲାରିଜାନିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଏବେ କ୍ଷମତା ପୁନଃ ହାସଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି।
- ଲାରିଜାନି ପରିବାର ଇରାନ ରାଜନୀତିରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରତିବାଦକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଲାରିଜାନି ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା।
କିଭଳି ବାହ୍ୟ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଚାପର ମୁକାବିଲା କରିବ ଇରାନ?
ଗୁଇନ୍ଦା ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଇସଲାମିକ୍ ରିଭଲ୍ୟୁସନରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ ସମେତ ଇରାନର ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ନେତୃତ୍ୱ ଏକ ମଡେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ଦେଶରେ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ରୋକିବ। ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ସରକାର ଭିତରେ ଯେକୌଣସି ସାର୍ବଜନୀନ ମତଭେଦକୁ ଏଡାଇବା, କାରଣ ଏହା ପ୍ରତିବାଦକୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇପାରେ। ବାହ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରନ୍ତି।
ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ : ଇରାନ୍ର ସମସ୍ତ ପରମାଣୁ ଭଣ୍ଡାର କବ୍ଜାକୁ ନେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଯୋଜନା, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାହିନୀକୁ ପଠାଇବେ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଆମେରିକା
