ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୧/୨ : ଟିଭି ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଘରେ ରହିଛି । ମୋବାଇଲ ହେବା ପରେ ଯଦିଓ ଏହାର ଚାହିଦା କମିଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ଏକଦା ଏହି ଟିଭି ଦେଖିବା ପାଇଁ ପିଲାଙ୍କଠାରୁ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତେ ଚାହିଁ ରହୁଥିଲେ । ଟିଭିର ଚାହିଦା କେତେଥିଲା ତାହା ସମସ୍ତେ ବେଶ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମ ଭାରତର ପଡୋଶୀ ଦେଶରେ ଟିଭି ରଖିବାକୁ ମନା କରାଯାଇଥିଲା । ତେବେ ଜାରିଶୁଣି ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା । ଭୁଟାନରେ ନିଆଯାଇଥିଲା ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି । ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଟେଲିଭିଜ ରଖିବା ଉପରେ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କିମ୍ବା ସମ୍ବଳର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସଂସ୍କୃତି, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଜାଣିଶୁଣି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।
ଭୁଟାନ କାହିଁକି ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଉପରେ ନିଷେଧ କରିଥିଲା?
ଭୁଟାନରେ ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଉପରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିଷେଧ ପାଇଁ ସାଂସ୍କୃତିକ ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲା । ଭୁଟାନର ନେତୃତ୍ୱ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ, ବିଶେଷକରି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ମନୋରଞ୍ଜନର ଅପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ପ୍ରସାରଣ ଦେଶର ମୂଳ ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା, ଭାଷା, ପୋଷାକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଚାଳିଚଳନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ।
ଦେଶ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟୀକରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ଭୁଟାନର ନେତୃତ୍ୱ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଟେଲିଭିଜନ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖିଛି । ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ୱ ଗଣମାଧ୍ୟମର ହଠାତ୍ ପ୍ରସାରଣ ସାମାଜିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଭାବରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିପାରେ ଏବଂ ସାମୁଦାୟିକ ବନ୍ଧନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ।
କେବେଠାରୁ ହେଲା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ?
ଏହି ନିଷେଧ କେବଳ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ନୁହେଁ, ବରଂ କଠୋର ଥିଲା। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ, ଭୁଟାନ ସରକାର ସାରା ଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଟେଲିଭିଜନ ଆଣ୍ଟିନା ଏବଂ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଡିସ୍ ଅପସାରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଫଳରେ ଭୁଟାନ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସାରଣ ଗଣମାଧ୍ୟମରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରସାରଣ ଗଣମାଧ୍ୟମରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବା ପରେ, ୧୯୯୯ରେ ଟେଲିଭିଜନ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଉପରୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସତର୍କତାର ସହିତ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆଧୁନିକୀକରଣ ରଣନୀତିର ଅଂଶ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ଭୁଟାନ ପ୍ରସାରଣ ସେବାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସହିତ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଜାତୀୟ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରକ ଥିଲା। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଇଭେଣ୍ଟ ନଥିଲା, ବରଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇଭେଣ୍ଟ ଥିଲା। ୧୯୯୮ ଫିଫା ବିଶ୍ୱକପ୍ ଫାଇନାଲ୍ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହାସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ : ପୁଣି IAS ସ୍ତରରେ ଅଦଳବଦଳ, ନଜର ପକାନ୍ତୁ କାହାକୁ ମିଳିଲା କେଉଁ ଦାୟିତ୍ବ ?
