ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣ କେବଳ ଏକ ସାମାଜିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶର ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ । ଏକ ସମାଜ ପ୍ରକୃତରେ ସେତିକିବେଳେ ପ୍ରଗତି କରେ, ଯେତେବେଳେ ସେଠାକାର ମହିଳାମାନେ ଶିକ୍ଷିତ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ, ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମାନ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଗତିଶୀଳ ସରକାରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବିକାଶର ଏକ ସଶକ୍ତ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କାହାଣୀ କେବଳ ନୀତିଗତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଓ ସଂକଳ୍ପର ଗାଥା, ଯେଉଁମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଛନ୍ତି ।
ଐତିହାସିକ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳାମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ସହନଶୀଳତାର ପରିଚୟ ଦେଇ ଆସିଛନ୍ତି । ‘ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଗାନ୍ଧୀ' ଭାବେ ପରିଚିତ ସଂଗ୍ରାମୀ ପାର୍ବତୀ ଗିରିଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଗ୍ରଣୀ ଜନନେତ୍ରୀ ସରଳା ଦେବୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଳାମାନେ ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଗଠନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ, ମହାମହିମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା, ଯିଏ ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାହାରି ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବିରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ ସୁଯୋଗ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିପାରେ । ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ସେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ମାନ୍ୟତା ପହଞ୍ଚିଥାଏ । ପୂର୍ବରୁ ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ମହିଳା କେବଳ ଘରୋଇ କାମରେ ସୀମିତ ରହୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳାମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ସଫଳ ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ଗୋଷ୍ଠୀ ନେତ୍ରୀ ଏବଂ ବିକାଶର ସକ୍ରିୟ ସହଭାଗୀ ଭାବେ ଉଭା ହେଉଛନ୍ତି ।
ଏହି ରୂପାନ୍ତରଣର ମୂଳରେ ରହିଛି ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି', ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗଠିତ କରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମୂହିକ ସଶକ୍ତିକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି । ଆଜି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ଛଅ ଲକ୍ଷ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ସତୁରି ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିପାରିଛି । ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନେ ଅର୍ଥ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ସହ ଋଣ ସୁବିଧା ପାଇ ସିଲେଇ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ କୃଷି ଭଳି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରୁଛନ୍ତି । ‘ସୁଭଦ୍ରା ଶକ୍ତି କ୍ୟାଫେ', ‘ସୁଭଦ୍ରା ଶକ୍ତି ବଜାର' ଏବଂ ରିଟେଲ ମାର୍ଟ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଏହା ସହିତ ‘ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି' ଅଭିଯାନ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗିତା ମାଧ୍ୟମରେ ବାର୍ଷିକ ଅତି କମ୍ରେ ଏକଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି । ମହିଳାମାନେ ଦୁଗ୍ଧ ଚାଷ, କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ, କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଲିମ ଗ୍ରହଣ କରି ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେଉଛନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମହିଳା ଓ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସହାୟତା କରିବାକୁ ଅନେକ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି । ‘ସୁଭଦ୍ରା' ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ନିରାପତ୍ତା ଓ ଜୀବିକାର ସୁଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି । ସେହିଭଳି ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କନ୍ୟା ବିବାହ ଯୋଜନା' ଗରିବ ପରିବାରର କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନଜନକ ବିବାହ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟତା କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କନ୍ୟା ସୁମଙ୍ଗଳା ଯୋଜନା' କନ୍ୟା ସନ୍ତାନର କଲ୍ୟାଣ ଓ ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଛି । ଯେତେବେଳେ ସମାଜର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଅଂଶ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସହ ପାଦ ବଢ଼ାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଗତିର ଗତି ଅପ୍ରତିହତ ରହେ । ଆଜିର ଓଡ଼ିଶା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ନାରୀର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତରେ ସମଗ୍ର ସମାଜ ପ୍ରଗତିର ଶିଖର ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ ।
