ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୯/୧୦: ବିହାର ପରେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଆହୁରି ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟାପକ ସଂଶୋଧନ (ଏସ୍ଆଇଆର୍) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନଭେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ଏବଂ ୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶନ ସହିତ ଶେଷ ହେବ।
ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପାଇଁ ମୁଦ୍ରଣ ଏବଂ ତାଲିମ ଅକ୍ଟୋବର ୨୮ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାମ ନଭେମ୍ବର ୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ। ବିହାରରେ ଏସ୍ଆଇଆର୍କୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ପରେ ଏଥିରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଭୋଟରଙ୍କୁ କ’ଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ? ପ୍ରକୃତରେ, ତିନୋଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏସ୍ଆଇଆର୍ ବିହାରଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହେବ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଧାର କାର୍ଡକୁ ନେଇ ଅଟେ। ବିହାରରେ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ସମୟରେ, ଆଧାରକୁ ପରିଚୟ ପତ୍ର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇ ନଥିଲା, ଯାହା ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ମାମଲା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ପରେ ଏହାକୁ ଏକ ବୈଧ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ସମୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଥିବା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ତାଲିକାରେ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆଉ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ସମୟସୀମା। ବିହାରରେ ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଜୁନ୍ ୨୭ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ବିହାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରାୟ ଅଢ଼େଇ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ଏଥର, ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନଭେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକା ଫେବୃଆରୀ ୭ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତିନି ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିବ। ବିହାର ଏସ୍ଆଇଆର୍ ୨୦୦୩ ପରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମାଗିଥିଲା। ଏଥର, ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି କରାଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯଦି ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଏସ୍ଆଇଆର୍ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାଁ କୌଣସି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ବିନା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ଆଉ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଯେ ଗତ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ କିମ୍ବା ପୁଅଙ୍କୁ ସେହି ରାଜ୍ୟରେ କାଗଜପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ବିହାର ଏସ୍ଆଇଆର୍ରେ ଏହା ହୋଇନଥିଲା। ଗଣନା ଫର୍ମ ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଏସ୍ଆଇଆର୍ରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଫର୍ମ ୬ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ବିହାରରେ ଏହା ହୋଇନଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଫର୍ମ ୬ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ:
ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟ ବିହାରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେବ। ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତି ପାଇଁ ହେବ। ଏଥର, ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ା ଯାଇପାରିନଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନୋଟିସ ପଠାଯିବ। ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଣାଣି କରାଯିବ। ବିହାରରେ ଏହା ହୋଇନଥିଲା। ବିହାରରେ, କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କୁ ନୋଟିସ ପଠାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିନଥିଲେ।
ବିହାର ପରେ ଯେଉଁ ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟ ଏସ୍ଆଇଆର୍ ପରିଚାଳନା କରିବେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ: ପୁଡୁଚେରୀ, ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଏବଂ ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ। ଏସ୍ଆଇଆର୍ର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ, ଛତିଶଗଡ଼, ଗୁଜରାଟ, ଗୋଆ, କେରଳ, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ୫ ଲକ୍ଷ ୩୩ ହଜାର ବୁଥ୍-ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୭ ଲକ୍ଷ ୬୪ ହଜାର ରାଜନୈତିକ ଦଳର କର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ।