ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୦/୨୧: ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧି । ଫିଜିକାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟୋରୀର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମାଉଣ୍ଟ୍ ଆବୁଠାରେ ୧.୨ ମିଟର ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ଜରିଆରେ ୩୧/ଆଟ୍ଲାସ ନାମକ ଧୂମକେତୁର ଗତିବିଧିକୁ ଅବଲୋକନ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳ ବାହାରେ ଥିବା ଏକ ଅତିଥି । ସୂର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠୁ ନିକଟତର ହେବା ପରେ ଏହା ଏବେ ବାହାରକୁ ଯାଉଛି । ଗତ ୧୨-୧୫ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଉଭୟ ଇମେଜିଂ ଓ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍ ମୋଡ୍ରେ ଧୂମକେତୁକୁ ଅବଲୋକନ କରିଥିଲେ । ଧୂମକେତୁର ଢାଞ୍ଚା ଓ ସଂରଚନା ସମ୍ପର୍କରେ ଏହା ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।
ଟେଲିସ୍କୋପ୍ରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଛବି ନକଲି ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଆପାତତଃ ଏକ ଗୋଲାକାର କମାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଧୂଳିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବଳୟ ଧୂମକେତୁର ନାଭିକେନ୍ଦ୍ରକୁ ଘେରିରହିଛି । ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତାପ ଧୂମକେତୁର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ବରଫକୁ ତରଳାଇଲେ ଏହି କମା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଧୂଳି ମହାକାଶରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।
୩୧/ ଆଟ୍ଲାସ ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ୩ୟ ଜ୍ଞାତ ଧୂମକେତୁ । ଜୁଲାଇ, ୨୦୨୫ରେ ଆଟ୍ଲାସ ସର୍ଭେ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ହାଇପର୍ବୋଲିକ୍ ପାଥ୍ରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଏହି ଧୂମକେତୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ କଦାପି ସେଠାକୁ ଫେରିବ ନାହିଁ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାକୁ ଅତି ନିକଟରୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି, କାରଣ ଏହାର ୩,୫୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବରଫ ଓ ଅସାଧାରଣ ରସାୟନବିଜ୍ଞାନ ଆମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବାହାରେ ସୃଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥ ବିଷୟରେ ବିରଳ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ । ଧୂମକେତୁର ଧୂଳି ଲାଞ୍ଜ ଯଦି ଥିବ, ପୃଥିବୀରୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାର ପଛ ସୂର୍ଯ୍ୟଠୁ ଦୂରକୁ ଗଭୀର ଚଉଡ଼ା-କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲମ୍ବିବ । ମଲ୍ଟିବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଛବି ଆୟନ ଲାଞ୍ଜ ଓ ସୌର ପବନ ଦ୍ୱାରା ଲମ୍ବିଥିବା ଆୟନଯୁକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍କୁ ଦର୍ଶାଇଛି । ଇମେଜିଂ ସମେତ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଟିମ୍ ଅବଲୋକନର ତଥ୍ୟ ହାସଲ କଲେ, ଯାହା କ୍ଷୁଦ୍ରତର ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ସିଏନ୍, ସି୨ ଓ ସି୩ ମଲିକ୍ୟୁଲାର ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ର ସୌରମଣ୍ଡଳ ଧୂମକେତୁଗୁଡ଼ିକର ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଗମନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଇଛି । ଏହି ନିର୍ଗମନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଧୂମକେତୁର ରାସାୟନିକ ସଂରଚନା ଚିହ୍ନଟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏଥିରୁ ଯେଉଁ ହାରରେ ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗତ ହେଉଛି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ତା’ର ଆକଳନ କଲେ । ଏହି ହାର ଧୂମକେତୁ ଗତିବିଧିକୁ ମାପେ ।
ମାଉଣ୍ଟ୍ ଆବୁ ଅବ୍ଜର୍ଭେଟୋରୀ ଗୁରୁଶିଖର ନିକଟରେ ୧୬୮୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବାହ୍ୟଗ୍ରହ ଅନ୍ୱେଷଣ ଓ ସୌରମଣ୍ଡଳ ଅଧ୍ୟୟନ ସମେତ ମୁଖ୍ୟତଃ ନକ୍ଷତ୍ରବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଅଲୌକିକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଘଟଣାର ମୂଲ୍ୟବାନ ଅବଲୋକନରେ ପିଆର୍ଏଲ୍ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏହି ଟେଲିସ୍କୋପ୍ର ଐତିହାସିକ ଯୋଗଦାନ ରହିଛି ।