ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୮।୫: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ପୁଣି ଥରେ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି । ଆଜି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ୨ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୧୧.୫ ଡଲାରରେ କାରବାର କରୁଛି । ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଯାହା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି । ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଙ୍କଟ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର କାରଣ ସାଜିଛି । ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତେଲ ଦର ଅହେତୁକ ଭାବେ ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ଦେଶର ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଗଭୀର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି । ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୧,୩୮୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରକାଣ୍ଡ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି ।
ଲିଟର ପିଛା ୨୫ ଟଙ୍କା ବଢ଼ାଇବା ଜରୁରୀ: ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ
ସରକାର ନିକଟରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ଲିଟର ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶଙ୍ଖେ ସଦୃଶ ହୋଇଛି । ବଜାର ବିଶ୍ଳେଷକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଏକ୍ସପର୍ଟମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଏହି ବିପୁଳ କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବାକୁ ହେଲେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟରେ ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ୨୫ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବ୍ରୋକରେଜ୍ ସଂସ୍ଥା 'ନୋମୁରା'ର ଆନାଲିଷ୍ଟ ବିନୀତ ବାଙ୍କାଙ୍କ ଗଣନା ଅନୁସାରେ, ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ସବୁକୁ ମିଶାଇ ସରକାରୀ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦୈନିକ ୧,୩୮୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି ।
ଦେବାଳିଆ ସ୍ଥିତି ଆଡ଼କୁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ; ସବୁଠୁ ଖରାପ ସ୍ଥିତିରେ HPCL
ବ୍ରୋକରେଜ୍ ଫର୍ମର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଏହି ଉଚ୍ଚ ଦର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ।
ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ କର୍ପୋରେସନ (IOCL): ଆଗାମୀ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସମସ୍ତ ବାଲାନ୍ସ ସିଟ୍ ଇକ୍ୱିଟି ଶେଷ ହୋଇଯାଇପାରେ ।
ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ (BPCL): ଆଗାମୀ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଇକ୍ୱିଟି ଶୂନ୍ୟ ହେବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ।
ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ (HPCL): ସବୁଠାରୁ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି HPCL, ଯାହାର ଇକ୍ୱିଟି ମାତ୍ର ୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇପାରେ ।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୨ ରୁ ୧୪ ଡଲାର ଲାଭ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟି ଯାଇଛି ।
ଆଗକୁ ଆହୁରି ମହଙ୍ଗା ହେବ କି ତେଲ ?
'ଏଲାରା କ୍ୟାପିଟାଲ୍'ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦରରେ ୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଫଳରେ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବାର୍ଷିକ କ୍ଷତିରେ ପ୍ରାୟ ୩୪,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ହ୍ରାସ ଘଟିବ । କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଯଦି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ନହୁଏ, ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ବିକଳ୍ପ ରହିବ । ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଖୁଚୁରା ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦର ପୁଣି ବଢ଼ାଇବା । ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାରୀ ତହବିଲରୁ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବା । ନୋମୁରା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଗତ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କିଛି ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଦର ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ତେଲ ଦର ଆହୁରି ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ।
ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି । ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୪ ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ନିକଟରେ ତେଲ ଦର ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି । ଏହି ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଥିବା ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିର ଭରଣା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ୧,୩୮୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି ।
LPG ଏବଂ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ (ATF) ଉପରେ ବି ଭାରି କ୍ଷତି:
କେବଳ ପେଟ୍ରୋଲ କିମ୍ବା ଡିଜେଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ବିକ୍ରିରେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରବଳ କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି । HPCL ପକ୍ଷରୁ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଏକ 'ଆନାଲିଷ୍ଟ କଲ୍'ରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ପ୍ରତି ଘରୋଇ ଏଲ୍ପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା କମ୍ପାନୀକୁ ୬୭୦ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ହେଉଛି । ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥା 'ଏମକେ' ର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈନିକ ୨୦୦ ରୁ ୪୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ଉଠାଇବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ସେହିପରି ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ବା ATF କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି, କାରଣ ଘରୋଇ ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଏୟାରଲାଇନ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଗତ ଏପ୍ରିଲ ମାସରୁ ATF ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ନାହିଁ । ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଯଦି ଶାନ୍ତ ନହୁଏ, ତେବେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଓ ଶକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବା ନିଶ୍ଚିତ । ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ସମେତ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ମଧ୍ୟ ବହୁ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ... ‘ଭଲରେ ମାନିଲେ ଠିକ୍, ନହେଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉପାୟ ଅଛି’; ନମାଜ ପାଠକୁ ନେଇ CM ଯୋଗୀଙ୍କ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ !
