ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩୧।୧: ଆସନ୍ତାକାଲି ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପନ ହେବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ । ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ସମୟ ବାକି ଅଛି। ସବୁଥର ଭଳି ସାଧାରଣତଃ ଆଲୋଚନା ପ୍ରାୟତଃ ରାସ୍ତା, ରେଳବାଇ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା କିମ୍ବା କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଉପରେ ରହିଥାଏ।ତେବେ ବିଗତ ବଜେଟରୁ ଯେଉଁ ତଥ୍ୟ ରହିଛି ସେ ଅନୁସାରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ।

ସରକାରଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ

୨୦୨୪-୨୫ ବଜେଟ୍ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ ବଜେଟ୍ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁଧ ଦେୟ ମୋଟ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚର ସର୍ବାଧିକ ଅଂଶ। ୨୦୨୪-୨୫ ରେ, ସୁଧ ଦେୟ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୨୪% ଥିଲା। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଚଳିତ ବଜେଟ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୨୫% କୁ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ସରଳ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ସରକାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟଙ୍କା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ପୂର୍ବ ଋଣ ପରିଶୋଧ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ଏହି ଟଙ୍କା ନୂତନ ସମ୍ପତ୍ତି, ଚାକିରି କିମ୍ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ।

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଧିକ ଆବଣ୍ଟନ

ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ସର୍ବାଧିକ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ.। 2025-26 ବଜେଟରେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ୬.୮୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବିଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦% ଅଧିକ। ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଦରମା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପେନସନ, ଆଧୁନିକୀକରଣ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ ଏବଂ ଅପରେସନାଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସିଧାସଳଖ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଏ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଶୁଳ୍କର ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୨୨%। ଏହି ପରିମାଣ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ଏବଂ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥ କମିଶନର ସୁପାରିଶ ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।

ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ପରିବହନ

ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରାଥମିକତା କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି। ସଡ଼କ ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରାସ୍ତା ଏବଂ ରାଜପଥ ପାଇଁ ଭଲ ବଜେଟ ପାଏ। ଏହି ଆବଣ୍ଟନ ସମ୍ପତ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ। ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଗତ ବଜେଟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ୨.୬୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି, ଗୃହ, ପରିମଳ ଏବଂ ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଖାଦ୍ୟ, ସାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ସବସିଡି ମୋଟ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୬% ରହିଥାଏ। ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ପେନସନ ବଜେଟର ପ୍ରାୟ ୪% ରହିଛି। ପୁରୁଣା ବଜେଟରୁ ତଥ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସୁଧ ଦେୟ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଏ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ମଧ୍ୟ ପଛରେ ପକାଇଥାଏ। ଏହା ଆର୍ଥିକ ଅନୁଶାସନ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଋଣ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଏ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ :୧୫୦ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରେସ୍ କନଫ୍ରେନ୍ସ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଇନ୍‌ଫ୍ଲୁଏନ୍ସରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା : ବଜେଟ୍‌କୁ ନେଇ ବିଜେପିର ଯୋଜନା