ଭୁବନେଶ୍ୱର ୧୯/୦୩: ମହାଭାରତରେ ଯଦି କେହି ସର୍ବସ୍ୱ ହରାଇ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥିଲେ, ତେବେ ସେ ଥିଲେ ମହାରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ୧୦୦ ପୁଅଙ୍କୁ ନେଇଗଲା। ସେମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ହରାଇଲେ। ଯେଉଁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ହରାଇଲେ। ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ରାଜ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ହେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସାହାରାରେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ପଡିଲା। ତେବେ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ, ସେମାନଙ୍କର ବାକି ଜୀବନ କିପରି ବିତିଲା? ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସେ ବିଷୟରେ…

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନୂଆ ରାଜା ହେବା ସହିତ, ଭୀମ ନୂଆ ଯୁବରାଜ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅବହେଳିତ ଅନୁଭବ କଲେ। ବେଳେ ବେଳେ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ମହାଭାରତ ବନ ପର୍ବରେ ସେମାନଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ମହାଭାରତର ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥ (ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ) ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁବାଦରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଥିଲା ଯେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଛାଡିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମ୍ମାନର ସହିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଏବଂ ଏକ ପ୍ରାସାଦ ଆଉ ଦାସ ଯୋଗାଇ ଦେଲେ।

ଦୁଃଖରୁ କେବେ ବାହାରି ପାରନଥିଲେ:

ଯେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସବରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରାୟତଃ ତାଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଲୋଡୁଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ରହୁଥିଲେ ସତ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖରୁ କେବେ ବି ବାହାରି ପାରି ନଥିଲେ। ସେ ବାରମ୍ବାର ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ତାଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦାୟୀ। ସେ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଯେ ହସ୍ତିନାପୁରର ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପରିହାସ କରୁଛନ୍ତି।

ହସ୍ତିନାପୁରରେ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିଲେ :

ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀ ପ୍ରାୟ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହିଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଯତ୍ନ ନେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଆଚରଣ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଅଧିକ ସଂଯମ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ। ଯେହେତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ ଥିଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଉଭୟ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ଭାବରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖକୁ ଭକ୍ତି ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଜୀବନର ଶେଷ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଉଭୟେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାଂସାରିକ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡିବ। ୧୫ ବର୍ଷ ପରେ, ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ।

ଏହାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ବିତାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମାତା କୁନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବାରୁ, ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ କୁନ୍ତୀ ହସ୍ତିନାପୁର ଛାଡି ଏକ ବନ ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ପୂର୍ବ କର୍ମର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, ଯାହା ସୂଚାଇ ଦେଇଥିଲା ଯେ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଛିନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ।

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ...ରାମ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ନେଇପାରିବେନି ଏହି ଜିନିଷ, ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିରେ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ଆରତୀ ସମୟର ହେବ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ, ଗୋଟିଏ ଦିନ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଆଁ ଲାଗିଗଲା। ଏହି ଘଟଣା ମହାଭାରତର ମୌସଲ ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିଲା। ନିଆଁ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଯେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ କୁନ୍ତୀ ଏଥିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନର ଶେଷକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ।