ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨।୧୦: ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ୨ ହଜାର ଟଙ୍କିଆ ନୋଟର ପ୍ରଚଳନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରାସ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା, ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ୫,୮୮୪ କୋଟିକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ମଇ ୨୦୨୩ ରେ ଯେତେବେଳେ ନୋଟ୍ ଫେରାଇବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୩.୫୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଥିଲା, ଯାହା ଆଜିର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ତୁଳନାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରାସ। ଯଦିଓ ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ସର୍କୁଲେସନ୍ ଜାରି କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଏବେ ବି ଆଇନଗତ ଟେଣ୍ଡର ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହାକୁ ଯଦିଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହାକୁ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ ରେ ୫୦୦ ଓ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ବନ୍ଦ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନେଇଥିଲେ। ବିମୁଦ୍ରାକରଣର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଦେଶରେ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୁରା କରିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଛାପିଥିଲା। ତେବେ ଆରବିଆଇ ଅନୁସାରେ ଥରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୁରା ହେବା ପରେ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରୂପରେ ଛପାଯିବା ପରେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା। ୨୦୨୮-୧୯ ରେ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଛପା ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ଅଧିକାଂଶ ନୋଟ୍ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ ପୂର୍ବରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ନୋଟ୍ର ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇ ସାରିଛି।
ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାରେ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମା କିମ୍ବା ବଦଳ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ପରେ, ଏହି ସୁବିଧା କେବଳ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ୧୯ଟି କର୍ପୋରେଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଡାକ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ। ଲୋକମାନେ ଏବେ ବି ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ପାଇଁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇପାରିବେ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏବେ ବି ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଅଛି ସେମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅସୁବିଧାକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳ କରିବାକୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
