ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୯/୦୧ : ଲାଇଟ ଅଫ ବୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଗୁରୁ ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ପ୍ରାର୍ଥନା ସମାରୋହର ଦ୍ଵିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବୌଦ୍ଧ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଯାଇଛି । ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ବୌଦ୍ଧପୀଠ ରତ୍ନଗିରି-ଉଦୟଗିରି-ଲଳିତଗିରି (ଓଡ଼ିଶାର ହୀରକ ତ୍ରିଭୁଜ) ଠାରେ ଜାନୁଆରୀ ୧୧ ରୁ ୧୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଜାନୁଆରୀ ୧୧ ରୁ ୧୬ ତାରିଖ ପ୍ରାୟ ୬ ଦିନ ଧରି ପ୍ରାର୍ଥନାସଭାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହିଭଳି ଜାନୁଆରୀ ୧୪ ଏବଂ ୧୫ ତାରିଖ ଦିନ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବୌଦ୍ଧ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଦେଶ ବିଦେଶର ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଭିକ୍ଷୁ, ଲାମା, ଖେମ୍ପୋ, ରିନପୋଚେ, ଧର୍ମାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଭକ୍ତ, ବିଦ୍ୱାନ, ଐତିହାସିକ, ଗବେଷକ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଗୁରୁ ପଦ୍ମସମ୍ଭବଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ମହିମା ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ - ମହାୟାନ, ଥେରବାଦ ଏବଂ ବଜ୍ରୟାନ। ମହାୟାନ ସାର୍ବଜନୀନ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବୋଧିସତ୍ୱ ପଥ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରେ, ଥେରବାଦ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୁକ୍ତିର ଅର୍ହତ୍ ଆଦର୍ଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ, ଯେତେବେଳେ କି ବଜ୍ରୟାନରେ ମନ୍ତ୍ର, ମୁଦ୍ରା, ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଦେବତା ଦର୍ଶନ ଭଳି ଗୁପ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ତାନ୍ତ୍ରିକ କୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ରୁତ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖେ ।କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗୁରୁ ପଦ୍ମସମ୍ଭବଙ୍କ ଜୀବନୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା ହେବା ସହ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଥିବା ବୌଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ଇତିହାସ ଏବଂ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ସବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଗୁରୁ ପଦ୍ମସମ୍ଭବଙ୍କ ଜୀବନୀ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଏବଂ ଏହାର ଶିକ୍ଷା ଓ ଦୀକ୍ଷା, ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥ ଆଦି ଉପରେ ଯେପରି ଅଧିକ ଗବେଷଣା କରାଯାଇ ପାରିବ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଥିବା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀର ବିକାଶ ସହ ଏହାର ଯେପରି ବହୁଳ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ହୋଇପାରିବ ତାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖି ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବୌଦ୍ଧ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରକାଶଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ବର୍ଷ ୨୦୨୫ରେ ଓଡ଼ିଶାର ହୀରକ ତ୍ରିଭୁଜ ଠାରେ ଗୁରୁ ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ପ୍ରାର୍ଥନା ସମାରୋହର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ଲଳିତଗିରି-ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ବୌଦ୍ଧ କିର୍ତ୍ତିରାଜୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏଠାରେ ସ୍ତୂପ, ବିହାର (ମଠ) ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶତାବ୍ଦୀର ଅବଶେଷ ରହିଛି। ଖନନ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମୂର୍ତ୍ତି ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଅବଶେଷ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ବୌଦ୍ଧ କଳାକୃତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରୁଛି।
ରତ୍ନଗିରି-ଯାହାର ଅର୍ଥ "ରତ୍ନପାହାଡ" । ଏଥିରେ ମଠ, ସ୍ତୂପ, ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ବଡ଼ ବୌଦ୍ଧ ଗଠନର ବ୍ୟାପକ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ରହିଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଯାନ ଏବଂ ବଜ୍ରଯାନ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା।
ଉଦୟଗିରି- ତିନୋଟି କିର୍ତ୍ତିରାଜି ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବବୃହତ ଉଦୟଗିରିରେ ମଠ, ସ୍ତୂପ ଏବଂ ଖୋଦିତ ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତିର ଅବଶେଷ ରହିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ, ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଡକ୍ଟର ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ମୋରୋନଭାଲ୍ (ଫ୍ରାନ୍ସ), ଲାମା ତେନଜିନ୍ ସାମ୍ଫେଲ୍ (ଆମେରିକା), ଏବଂ ଖେନ୍ପୋ ଚୋଫେଲ୍ ନରବୁ (ସାରନାଥ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିଙ୍ଗ୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ) ସମେତ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୱାନ ମାନେ ସମ୍ମିଳନୀରେ ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶୀ ଏବଂ ତିବ୍ଦତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲା। ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟି ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜଗତକୁ ସାଧାରଣ ସାମାଜିକ ଜଗତ ସହିତ ଏକୀକୃତ କରିଥିଲା ।
ଉଦଘାଟନୀ ସମାରୋହ ଏବଂ ସମ୍ମିଳନୀ ଅଧିବେଶନରେ ଜନପ୍ରତିନିଧି, ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରଶାସକ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୌଦ୍ଧ ନେତା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସମାବେଶ ଭାବରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କୂଟନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆଲୋଚନାର ଏକ ଅବସର ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାଲିଫର୍ନିଆସ୍ଥିତ ଲାଇଟ୍ ଅଫ୍ ବୁଦ୍ଧ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ତାର୍ଥାଙ୍ଗ ଟୁଲକୁ ରିନପୋଚେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଭୂମି ଭାରତରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି, ସଦ୍ଭାବନା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୌଦ୍ଧ ଉତ୍ସବ ଏବଂ ଜପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା, ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକରଣ କରିବା, ଭିକ୍ଷୁ ଏବଂ ଅନୁଗାମୀ ମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ତାଲିମ ଦେବା, ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ ଧର୍ମ ପୁସ୍ତକ ବଣ୍ଟନ କରିବା, ବୌଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା
