ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ବହିଷ୍କାର ପରେ ସେବେଠାରୁ ବାଂଲାଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା କମିବାର କୌଣସି ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଦୁଇଟି ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ତଫାର ଲହରୀ ଜାରି ରହିଛି। କିଛି ଦିନର ଅସ୍ଥିରତା ପରେ ଆଜି (ଶୁକ୍ରବାର) ବାଂଲାଦେଶ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ପିଟିଆଇ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ଜଣେ ନିକଟତମ ସହଯୋଗୀ ଏହି ଇସ୍ତଫାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ତାଙ୍କ ଅବନତିଶୀଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଇସ୍ତଫାର କାରଣ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପରଦା ପଛର ପ୍ରକୃତ କାହାଣୀ ଅନ୍ୟ କିଛି ସୂଚାଇ ଦେଉଛି। ବାଂଲାଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସହ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଏବଂ ଢାକା ଫେରିବାର ଯୋଜନା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପଦ ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପଛରେ ସତ୍ୟ କ’ଣ ?

୨୦୨୩ ଏପ୍ରିଲରେ ବାଂଲାଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ମହମ୍ମଦ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ୨୦୨୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କଥା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଅଧା ପୂରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ। ବାଂଲାଦେଶୀ ସମ୍ବିଧାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଜାତୀୟ ପରିଷଦର ବାଚସ୍ପତି ହାଫିଜ୍ ଉଦ୍ଦିନ ଅହମ୍ମଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇସ୍ତଫାପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ।

ଗଣମାଧ୍ୟମ ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାର କାରଣ ପଚାରିବାରୁ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ, "ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡିତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋର ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ନାହିଁ।" ଯଦିଓ ସେ ଅସୁସ୍ଥତାକୁ ଏକ ବାହାନା ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ, ଏହାକୁ ରାଜନୈତିକ ଚାପ ଏବଂ ଏକ ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ମୋହମ୍ମଦ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ଆୱାମୀ ଲିଗର ଶେଷ ମୁହାଁ ଥିଲେ…

ମହମ୍ମଦ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ୧୯୭୧ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ଏବଂ ଦେଶର ନିମ୍ନ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ପୂର୍ବତନ ବିଚାରପତି ଥିଲେ। ୨୦୨୩ରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ଦଳ, ଆୱାମୀ ଲିଗ୍, ସଂସଦରେ ଏକପାଖିଆ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।

ଯେତେବେଳେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ରେ ଯୁବ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ଶେଖ ହସିନାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ଭାରତ ପଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ପୁରୁଣା ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ, ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ୟୁନୁସ୍ ସରକାର ଏବଂ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭରୁ ତିକ୍ତତା ଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ୟୁନୁସ୍ ସରକାରଙ୍କ ମନୋଭାବ ଦ୍ୱାରା "ଅପମାନିତ" ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ବିଦେଶୀ ଦୂତାବାସରୁ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇବା ପରେ।

ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ-ଶେଖ ହସିନା ଗୁପ୍ତ ଫୋନ୍ କଲ୍…

ବାଂଲାଦେଶୀ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରଥମ ଆଲୋ ଏବଂ ଡେଲି ଷ୍ଟାରର ତଦନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଏହି ଇସ୍ତଫା ପଛରେ ଥିବା ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବିଏନପି-ସମର୍ଥିତ ସରକାର ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ଉପରେ ପଦ ଛାଡିବା ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଚାପ ପକାଉଥିଲା।

ଗୁପ୍ତ ଲଣ୍ଡନ କଲ୍: ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା ଯେ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ମେ ମାସରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନ ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଭାରତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଥିବା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ।

ପୁନଃ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନର ପ୍ରୟାସ : ସମ୍ପ୍ରତି, ଅନ୍ତରୀଣ ପ୍ରଶାସନ ରିପୋର୍ଟ ପାଇଥିଲା ଯେ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନ ହସିନାଙ୍କ ସହ ପୁନଃ ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ଚେତାବନୀ: ଗୁଇନ୍ଦା ସୂଚନା ପାଇବା ପରେ, ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଏକ କଡ଼ା ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ, କାରଣ ପ୍ରଶାସନ ଆଉ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଟିକେ ବି ବିଶ୍ୱାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନଥିଲା।

ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ବିଧାନ କ’ଣ କହେ ?

ଯଦିଓ ବାଂଲାଦେଶରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦବୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ, ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ କ୍ୟାବିନେଟ ପାଖରେ ଥାଏ, ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଏହି ପଦବୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ଅପସାରଣ ପରେ, ବାଂଲାଦେଶ ଏକ ନୂତନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୨୩ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର ଲିଖିତ ଇସ୍ତଫାପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି ଇସ୍ତଫା, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଅପସାରଣ ଯୋଗୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପଦ ଖାଲି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ୯୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସଂସଦ ସଦସ୍ୟ ମାନଙ୍କ ଭୋଟିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି।