ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୪।୫: କେରଳରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବହୁମତ ହାସଲ କରିବାର ଠିକ୍ ୧୦ ଦିନ ପରେ କଂଗ୍ରେସର ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ଦଳର ସବୁଠାରୁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସେନାପତି ଭିଡି ସତୀଶନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କରିବା ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ନାଁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ବିଜୟ ସାଧାରଣ ନୁହେଁ, କାରଣ ୨୦୨୧ ରେ ଯେତେବେଳେ ବାମପନ୍ଥୀ ମୋର୍ଚ୍ଚା (ଏଲଡିଏଫ୍) ଲଗାତାର ଦ୍ବିତୀୟ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଛି। ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଅସ୍ତିତ୍ବ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। କର୍ମୀ ଖୁବ୍ ନିରାଶ ଥିଲେ ଓ ବଡ ନେତା ବୟାନବାଜିରେ ଲାଗିଥିଲା। ଏଭଳି ସମୟରେ ଭିଡି ସତୀଶନ ବିରୋଧି ଦଳର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପିନରାଇ ବିଜୟନଙ୍କ ଆଗରେ ଚଟାଣ ଭଳି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ଭି.ଡି. ସତିସନ୍ ବାମପନ୍ଥୀର ଚକ୍ରବ୍ୟୁହକୁ ଭାଙ୍ଗି ପାଇଁ ଜୋରଦାର ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଆଜି ହେଉଛି ସେହି ସମୟର ତପସ୍ୟାର ଫଳ। ସେ କେରଳର ନୂଆ ସୁଲତାନ ଭାବରେ ଶପଥ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ଗଡକୁ ଧୁଳି ଚଟାଇଥିବା ଭି.ଡି. ସତିସନ୍ କିଏ? ଆସନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା...
ପରାଜୟର ପାଉଁଶରୁ କରିଥିଲେ ଆଶା ଜାଗ୍ରତ
ଭି.ଡି. ସତିସନ୍ କେରଳ ରାଜନୀତିରେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓ ଅନୁଭବୀ ଚେହେରା। ପେଶାରେ ଓକିଲ ଥିବା ସତୀଶନ ନିଜର ସଫାସୁତରା ଛବି ଓ ତାର୍କିକ ଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ପରିଚିତ। ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଏଲଡିଏଫ୍ କେରଳର ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ଐତିହ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗି କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଲା, କଂଗ୍ରେସ ଶିବିର ଶୋକରେ ବୁଡ଼ିଗଲା। ଗୋଷ୍ଠୀବାଦ ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା, ଏବଂ ଦଳୀୟ କର୍ମୀମାନେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ପୁନରାଗମନ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି କଷ୍ଟକର ସମୟରେ, ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଭି.ଡି. ସତିସନ୍ ଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ, କେରଳରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ହେବା ପରେ, ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଜାତି ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଂଗଠନ ସହିତ ଜଡିତ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭି.ଡି. ସତିସନ୍ ଏହି ‘ପଲିଟିକାଲ ଟ୍ରାଡିସନ୍’କୁ ମାନିନଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଆଶୀର୍ବାଦ ନୁହେଁ, ବଂର ଜନହିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ପାର୍ଟିର ବିଚାରଧାରା ଦମ୍ରେ ରାଜନୀତି କରିବେ। ସତିସନଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଭୀକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ପାଲଟିଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୧ରେ ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟକୁ ୨୦୨୬ରେ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି। ଆଜି କେରଳରେ ସତିସନଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ। ସେ ୨୦୨୧ ରୁ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେରଳମ୍ ବିଧାନସଭାରେ ବିରୋଧି ନେତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିସାରିଛନ୍ତି। ସତିଶନ ଏର୍ନାକୁଲମ୍ ଜିଲ୍ଲାର ପରାଭୁର ଆସନରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିଲେ। ସେ ୨୦୦୧ ରୁ ଲଗାତାର ଏହି ଆସନରୁ ବିଧାୟକ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି
୧୯୬୪ ରେ କୋଚି ନିକଟରେ ଥିବା ନେଟରରେ ଜନ୍ମିତ ସତୀଶନ ଛାତ୍ର ରାଜନୀତିରୁ ନିଜ କ୍ୟାରିୟରର ଆରମ୍ଭ କରିତିଲେ। ସେ ସୋସିଆଲ ନେଟଓ୍ବର୍କ ଓ ଆଇନଗତ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। କେରଳ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟର ଓକିଲ ଭାବରେ ସେ ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସତୀଶନ ନା କେବଳ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ବଂର ଆଇୟୁଏମ୍ଏଲ ଓ କେରଳ କଂଗ୍ରେସ (ଜୋଶେଫ୍)ଭଳି ସହଯୋଗୀ ଦଳ ଭିତରେ ତାଙ୍କର ଭଲ ଛବି ରହିଛି। ଏବେ ଦେଖିବାର ଅଛି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ସେ ଆସିବା ପରେ କେରଳର ବିକାଶକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ୨୦୨୬ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ବେଳେ ଜମା କରାଯାଇଥିବା ସତ୍ୟପାଠ ଅନୁସାରେ, ଭିଡି ସତୀଶନ ଜଣେ କୋଟିପତି ନେତା। ସତୀସନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟାଙ୍କ ମୋଟ ସ୍ଥାବର ଏବଂ ଅସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରାୟ ୬.୬୯କୋଟି। ସତୀସନଙ୍କ ୫୩.୮୨ ଲକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟର ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କର ୬୮.୪୫ ମୂଲ୍ୟର ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି। ଏଥିରେ ନଗଦ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଜମା ଏବଂ ସେୟାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସତୀସନ୍ ୩୫ଗ୍ରାମ ସୁନାର ମାଲିକ, ସେଭଳି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଖରେ ୧୧୧୮ ଗ୍ରାମ ସୁନା ଅଛି। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରାୟ ୨.୪୨ କୋଟି ମୂଲ୍ୟର, ପାରାଭୁର ଏବଂ ନେଟ୍ଟୁରରେ ପୈତୃକ ଏବଂ କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିବା ଜମି ରହିଛ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଖରେ ୧.୮୫ କୋଟି ମୂଲ୍ୟର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜମି ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତାଙ୍କ ପରିବାରର ତାଙ୍କ ଝିଅ ନାମରେ ୯.୬୧ ଲକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟର ଏକ କାର ଅଛି। ସତୀସନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୪ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ୧୭ ଲକ୍ଷ ଋଣ ଅଛି।
ଜାତିଗତ ରାଜନୀତି ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୂଆଁଇ ନଥିଲେ
କେରଳ ରାଜନୀତିରେ ନାୟାର ସର୍ଭିସ୍ ସୋସାଇଟି (NSS) ଏବଂ SNDP ଭଳି ସଂଗଠନ ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି। ପୂର୍ବ ନେତାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ସଂଗଠନର ମୁଖିଆଙ୍କୁ ନତମସ୍ତକ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭି.ଡି. ସତୀସନ୍ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ, ସେ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଥିଲେ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ମତ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କର ନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିନଥିଲେ। ସେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ଯେ ଜନସାଧାରଣ ଏବେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ନୁହେଁ, ବିକାଶ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଭୋଟ ଦିଅନ୍ତି।
ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଥିଲା ଗୋଷ୍ଠୀବାଦ
ସତୀସନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଥିଲା କଂଗ୍ରେସ ଭିତରେ ଗୋଷ୍ଠୀବାଦ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କଂଗ୍ରେସ A-ଗ୍ରୁପ୍ ଏବଂ I-ଗ୍ରୁପ୍ (ଓମେନ୍ ଚାଣ୍ଡି ଏବଂ ରମେଶ ଚେନ୍ନିଥାଲାଙ୍କ ସମର୍ଥକ)ରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା। ସତୀସନ୍ ନିଜେ କେବେବି କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶ ନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଏହାର ବିରୋଧରେ ସାହସର ସହିତ କହିଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଦଳକୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଛି। ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗୋଷ୍ଠୀବାଦର ଲେବଲ୍ ଦୂର କରି ‘ଟିମ୍ UDF’ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରୟାସ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପୁନଃଉର୍ଜିତ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଦଳକୁ ଏକଜୁଟ କରି ରଖିଥିଲେ।
‘କଂଗ୍ରେସ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବାମପନ୍ଥୀ’
କେରଳ ମାଟିରେ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରା କେରଳରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ରହି ଆସିଛି। ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ସତୀସନ୍ କଂଗ୍ରେସକୁ ’ପ୍ରକୃତ ବାମପନ୍ଥୀ’ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସେ ନେହେରୁବାଦୀ ସମାଜବାଦର ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଇଥିଲେ ଯେ କେବଳ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଗରିବ ଏବଂ ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିପାରିବ। ଏହି କାହାଣୀ ତାଙ୍କୁ କନ୍ନୁର ଭଳି ବାମପନ୍ଥୀ ଗଡ଼ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ସେ କେବଳ ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିନଥିଲେ ବରଂ ବେକାରୀ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିକଳ୍ପ ନୀତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।
ଆଗକୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ସତିସନ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ଅଭାବ ନାହିଁ। କେରଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଚୁର ଋଣରେ ବୁଡ଼ି ରହିଛି। ସରକାରୀ ରାଜକୋଷ ଖାଲି ଅଛି, ଏବଂ ପେନସନ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଅଭାବ ରହିଛି। ସତିସନ୍, ତାଙ୍କ ନୂତନ କ୍ୟାବିନେଟ ସହିତ, ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ହେବ।
