ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏପରି ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମିନିଟ୍ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମତରେ, ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ ଏବଂ ରୋଗୀକୁ ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ କ୍ଷତିକୁ ଏଡାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ସେତେ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ସେହି ସମୟରେ, ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଆସନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବୁ ଯେ, ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହେଲେ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମୟ କ’ଣ ଏବଂ ଏଥିରୁ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ।
ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କ'ଣ?
ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ଶିରା ଫାଟିଗଲେ ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହୁଏ। ଏହା ଅମ୍ଳଜାନର ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମରିଯିବା ଆରମ୍ଭ କରେ।
ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ?
ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଲକ୍ଷଣ ହଠାତ୍ ଦେଖାଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଏଥିରେ ମୁହଁ ବିକୃତ ହେବା କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇବା, ହାତ ଏବଂ ଗୋଡରେ ଦୁର୍ବଳତା, ବିଶେଷକରି ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ, କଥା କହିବା କିମ୍ବା ବୁଝିବାରେ ଅସୁବିଧା, ହଠାତ୍ ଝାପ୍ସା ଦୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇବା, ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା କିମ୍ବା ଚାଲିବାରେ ଅସୁବିଧା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଡାକ୍ତରମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ଅନେକ ସମୟରେ ରୋଗୀ କିମ୍ବା ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଏହାକୁ ହୃଦଘାତ ବୋଲି ଧରି ନିଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ।
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ କ'ଣ?
ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଚିକିତ୍ସାରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ହେଉଛି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମୟ। ଏହି ସମୟକୁ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରଥମ ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଯଦି ରୋଗୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ନିଆଯାଇ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା ହେବାର ଏବଂ କ୍ଷତିକୁ ଏଡାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଏ। ତଥାପି, କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଔଷଧ ଚାରିରୁ ସାଢ଼େ ଚାରି ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ଫଳାଫଳ ସେତେ ଭଲ ହେବ।
ଏହି ସମୟ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ସମୟରେ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧୯ ଲକ୍ଷ ନ୍ୟୁରନ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ସାମାନ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥାକୁ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ କରିପାରେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ମିଳିଲେ, ରୋଗୀଙ୍କୁ ପକ୍ଷାଘାତ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଚାଲିବାରେ ଅସୁବିଧା ଭଳି ଜଟିଳତାରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ।
କଣ କରାଯିବା ଉଚିତ?
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ନିକଟସ୍ଥ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ, ସିଟି ସ୍କାନ ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରୀକ୍ଷା ତୁରନ୍ତ କରାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରିବ ଯେ, ମାମଲାଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଛି କି ନାହିଁ। ତଦନୁସାରେ, ଔଷଧ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଯାଏ।