କିଭ୍ / ମସ୍କୋ – ରୁଷ୍ ଗୁରୁବାର ରାତିରେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ନୂଆ ହାଇପରସୋନିକ୍ ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମିସାଇଲର ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଭିତରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ହମଲାକୁ ରୁଷର ସେନା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଚିନ୍ତାଜନକ ପଦକ୍ଷେପ ମନେକରାଯାଉଛି। ରୁଷୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଶୁକ୍ରବାର ଜାରି ବୟାନରେ କହିଛି, ରୁଷୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଉଚ୍ଚ-ସଠିକତା ଥିବା ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ସ୍ଥଳ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମୋବାଇଲ ମିଡିୟମ-ରେଞ୍ଜ ମିସାଇଲ ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା।

ହେଲେ ରୁଷ୍ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ନାହିଁ ଯେ, ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମିସାଇଲ ୟୁକ୍ରେନରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛି। ଏହା ବର୍ଷକରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ ଏମିତି ପ୍ରଥମ ଥର ଯେବେ ମସ୍କୋ ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମିସାଇଲର ଉପଯୋଗ କରିଛି। ଏହି ମିସାଇଲ ଏକା ସାଥିରେ ଅନେକ ୱାରହେଡ୍ ନେଇ ଯିବାରେ ସକ୍ଷମ ଓ ଏଥିରେ ପାରମ୍ପରିକ କିମ୍ୱା ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଯାଇ ପାରେ।

‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମିସାଇଲ କଣ ?

‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ରୁଷ୍ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଏକ ନୂଆ ମଧ୍ୟମ-ଦୂରଗାମୀ ହାଇପରସୋନିକ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ (ଆଇଆରବିଏମ)। ରୁଷୀୟ ଭାଷାରେ ‘‘ଓରେଶ୍ନିକ’’ର ଅର୍ଥ ‘ ହେଜଲ ଟ୍ରି’ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମିସାଇଲର ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ୱ ଏହାର ହାଇପରସୋନିକ୍ ସ୍ପିଡ୍। ଏହି ମିସାଇଲ ଧ୍ୱନିର ଗତିରୁ ୧୦ ଗୁଣାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଇ ପାରେ , ଯାହା ପାଖାପାଖି ୧୨,୦୦୦ରୁ ୧୩,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା। ଏହାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷମତା ପାଖାପାଖି ୩୦୦୦ରୁ ୫,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଯାଏ ଥିବାର କୁହାଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ପାଖାପାଖି ପୂରା ୟୁରୋପ ଯାଏ ପହଞ୍ଚି ପାରେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜର କବଳକୁ ନେଇପାରେ।

ଏହା ସାଥିରେ ଅନେକ ଆଡ୍ଡା ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ –

ଏହି ମିସାଇଲ ଏମଆଇଆରଭି (ମଲଟି ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟଲି ଟାର୍ଗେଟେବଲ ରି-ଏଣ୍ଟ୍ରି ଭାଇକଲ୍ସ) ଟେକନିକ୍ ଯୁକ୍ତ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଯେ, ଗୋଟିଏ ହିଁ ମିସାଇଲ ବାୟୁରେ ଅଲଗା ହୋଇ ଅନେକ ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହମଲା କରିପାରେ। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ , ଏହି ମିସାଇଲ ପାରମ୍ପରିକ ବିସ୍ଫୋରକ ଓ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର , ଉଭୟ ନେଇ ଯିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ପରମାଣୁ ବିସ୍ଫୋରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ। ରୁଷୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାମିଦିର ପୁଟିନଙ୍କ ଅନୁସାରେ , ନିଜର ଅତ୍ୟଧିକ ଗତି କାରଣରୁ ଏହି ମିସାଇଲକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର କୌଣସି ବି ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସିଷ୍ଟମ ଦ୍ୱାରା ରୋକିବା ପାଖାପାଖି ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ମିସାଇଲ ସମ୍ଭବତଃ ରୁଷ୍ର ପୁରୁଣା RS-26 Rubezh ମିସାଇଲ ସିଷ୍ଟମର ଏକ ଉନ୍ନତ ସଂସ୍କରଣ।

ରୁଷ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ଏହାର ବ୍ୟବହାର ୨୧ ନଭେମ୍ୱର ,୨୦୨୪ରେ ୟୁକ୍ରେନର ନିପ୍ରୋ ସହରରେ ହମଲା ପାଇଁ କରି ଥିଲା। ଏବେ ରୁଷ୍ ୟୁକ୍ରେନର ପଶ୍ଚିମୀ ସହର ଲଭିଭ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୌଳିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ପୁଣି ଥରେ ଏହି ମିସାଇଲର ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ୟୁକ୍ରେନୀ ବାୟୁସେନାର ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଏୟାର କମାଣ୍ଡ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମିସାଇଲ ପାଖାପାଖି ୧୩,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାର ଗତିରେ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମାର୍ଗରେ ଆଗକୁ ବଢୁଥିଲା ଏହି ଗତି ଶବ୍ଦର ବେଗ ଠାରୁ ପାଖାପାଖି ୧୦ ଗୁଣା ଅଧିକ। ରୁଷ୍‌ର ମିସାଇଲ ବାହିନୀର ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ଅନୁସାରେ , ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ର ରେଞ୍ଜ ଏତେ ଯେ, ପୂରା ୟୁରୋପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ପାରେ। ଗତ ମାସରେ ରୁଷ୍ ନିଜର ପାଖାପାଖି ସହଯୋଗୀ ବେଲାରୁଷ୍‌ରେ‘ଓରେଶ୍ନିକ’ ମିସାଇଲ ସିଷ୍ଟମର ମୁତୟନର ଭିଡ଼ିଓ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିଥିଲା।

ସିଏନଏନର ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବିକ , ୟୁକ୍ରେନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆନ୍ଦ୍ରେଇ ସିବିହା କହିଛନ୍ତି , EU ଓ NATOର ସୀମାର ଏତେ ନିକଟରେ ଏହିପରି ହମଲା ପୂରା ୟୁରୋପୀୟ ମହାଦ୍ୱୀପର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁରୁତର ବିପଦ। ଏହା ଟ୍ରାନ୍ସ-ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ସଂପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା। ସେ ରୁଷ୍‌ର ବେପରୁଆ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ କଡ଼ା ଜବାବର ଦାବି କରିଛନ୍ତି।