ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୧/୦୯:  ଯାତ୍ରୀବାହୀ  ବସ ହେଉ ଅବା ମାଲବାହୀ ଟ୍ରକ । ଏମିତି  କି ଚାରିଚକିଆ ଯାନ ଓ ବାଇକ । କମ୍ପାନୀ ଆଗୁଆ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ଦେଉଛି । ଏଥିସହ  ସମସ୍ତ ସରକାରୀ, ବେସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ,  ସ୍କୁଲ କଲେଜ ରହିବ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ । ହଠାତ୍‌  କିଛି ଅଘଟଣ ଘଟିଲେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ମିଳିବ । ହେଲେ ଏବେ ଖୋଜିଲେ ବି ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ମିଳୁନି । ବସ୍‌, ଟ୍ରକରେ ଥିବା ବକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ, ଦାନ୍ତକାଠି ନଚେତ୍‌ ଚାବି,  ରେଞ୍ଚି ରହୁଛି । ସ୍କୁଲ, କଲେଜ କଥା ନକହିବା  ଭଲ । ବକ୍ସ ମିଳିବା କଷ୍ଟ । ତେଣୁ ପ୍ରାଥମିକ  ଚିକିତ୍ସା କହିଲେ, ‘ଗାଡି ଡାକ, ଡାକ୍ତରଖାନା ଯାଅ’ । ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଫାଷ୍ଟ ଏଡ୍‌ ଦିବସ ।  ତେଣୁ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା  ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି ।

ଫାଷ୍ଟ୍‌ଏଡ୍‌ ବକ୍ସରେ ସାଧାରଣତଃ  ଏକ ବ୍ୟାଣ୍ଡେଜ୍‌, ଡେଟଲ, ପେନ୍‌ କିଲର,  ଇନହେଲର, ଗଜ୍‌ କନା, ଥର୍ମୋମିଟର, ଗ୍ଲୋବ୍ସ, କଇଁଚି, ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ୍‌ କ୍ରିମ୍‌, ଜ୍ୱର, ବାନ୍ତି ବଟିକା  ଆଦି ରହିଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ବକ୍ସ ପାଖରେ  ରହିବା ଜରୁରୀ । କିଛିବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ  ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ଗାଇଡ୍‌ଲାଇନ୍‌ ଆସିଥିଲା । ସ୍କୁଲ,କଲେଜରେ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ  ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ କିଛି ଦିନ ଠିକ୍‌ଠାକ୍‌  ଚାଲିଲା, ହେଲେ ପରେ ନିୟମକୁ ଭୁଲିଗଲେ ।  ଏବେ ରାଜଧାନୀରେ ଥିବା ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍କୁଲରେ  ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ନାହିଁ । ସରକାରୀ ଅଫିସ୍‌ରେ  ବି ସମାନ ସ୍ଥିତି । କାହାରି ଦେହ ଅସୁସ୍ଥ କିମ୍ବା  ଖଣ୍ଡିଆ ହେଲା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ସହକର୍ମୀଙ୍କୁ ଧରି  ପାଖ ମେଡିକାଲକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି ।

ଚଳିତବର୍ଷ ପ୍ରବଳ ଖରା ଯୋଗୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଗଡ଼ୁଥିବା ବସ୍‌ମାନଙ୍କରେ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ଓ ଓଆରଏସ୍‌ ଜଳ ରଖିବାକୁ ପରିବହନ ବିଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା । ସେ ମଧ୍ୟ ଅଧା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା। ଏବେ କୌଣସି  ବସ୍‌ରେ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ନାହିଁ । କିଛି ବସ୍‌ରେ ବକ୍ସ  ଅଛି, ସେଥିରେ ମେଡିକାଲ ଉପକରଣ ନଥିବା  ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି । ବାଇକ ଓ ସ୍କୁଟର ଡିକିରେ  ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ଉପକରଣ ବଦଳରେ ଗଞ୍ଜେଇ, ସିଗାରେଟ୍‌ ଓ ଗୁଟ୍‌ଖା ଗଡ଼ୁଛି । ବଡ଼କଥା,  ଏଦିଗରେ ସଚେତନ ନାହିଁ । କେହି ଏସବୁକୁ ଯାଞ୍ଚ  ବି କରୁନାହାନ୍ତି । ଯାଞ୍ଚ ହେଉନଥିବାରୁ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ଏବେ ଅଲୋଡ଼ା ହୋଇଗଲାଣି । ସରକାର  ଏଦିଗରେ କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ସଚେତନ ମହଲରେ ଦାବି ହେଉଛି ।  

ବିଶିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସକ(ପଦ୍ମଶ୍ରୀ) ଡା. ଅଶୋକ ମହାପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି, ସବୁ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ରୁମ୍‌ ରହିବା କଥା । ଡାକ୍ତରଖାନା ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ଆଗୁଆ ଚିକିତ୍ସା ହେବେ । ହେଲେ କେହି ଏଥିପ୍ରତି ସଚେତନ ନୁହଁନ୍ତି । ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଶିକ୍ଷାଧିକାରୀ ସୋନାମିକା ରାୟ କହିଛନ୍ତି,  ଆମେ ପ୍ରାୟ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବୁଲୁଛୁ । ଫାଷ୍ଟଏଡ୍‌ ବକ୍ସ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛୁ । ଶିକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା କେମିତି କରିବେ ସେଥିପାଇଁ ତାଲିମ୍‌ ନେଉଛନ୍ତି।