ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୧/୦୪: ନଦୀ ଯେକୌଣସି ଦେଶରେ ପାନୀୟ ଜଳର ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହା ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ଜଳଜୀବନର ପୋଷଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ତଥାପି, ବିଶ୍ୱରେ ଏପରି ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହା ଏହାର ଅର୍ଥନୀତିର ଗତିକୁ ଚଳାଇ ଆସୁଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୧୫ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟ ଏହି ଦେଶକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ସେହି ଦେଶ ହେଉଛି ସାଉଦି ଆରବ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସାଉଦି ଆରବ ନଦୀବିହିନ ଅଟେ। ଏହାର ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଷ୍କ। କୁଏତ, କତାର, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ଏବଂ ଓମାନ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମରୁଭୂମି ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି; ତଥାପି, ସେମାନେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳ ଉତ୍ସର ସହାୟତାରେ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖନ୍ତି।
ସାଉଦି ଆରବରେ କାହିଁକି ନଦୀ ନାହିଁ? ୪ଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ:
* ସାଉଦି ଆରବର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ଗରମ ମରୁଭୂମିରେ ଗଠିତ। ଏଠାରେ ବର୍ଷା ବହୁତ କମ ହୁଏ। ନଦୀ ଗଠନ ପାଇଁ ବର୍ଷା ଜଳ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ କମ ବର୍ଷା ହେତୁ, ନଦୀ ଭଳି କୌଣସି ଗଠନ ନାହିଁ। ସାଉଦି ଆରବରେ ନଦୀ ନଥିବାର ଅନ୍ୟ ଅନେକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
* ସାଉଦି ଆରବରେ ତାପମାତ୍ରା ନିରନ୍ତର ଉଚ୍ଚରେ ରହିଥାଏ। ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପାଣି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ; ଏହା ଶୀଘ୍ର ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ଯାହା ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ନଦୀ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳାଶୟ ଗଠନକୁ ରୋକିଥାଏ। ଯଦିଓ କିଛି ବର୍ଷା ହୁଏ, ପାଣି ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ରହିପାରେନି।
* ବିଶ୍ୱର ଅଧିକାଂଶ ନଦୀ ହିମବାହ କିମ୍ବା ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ, ସାଉଦୀ ଆରବ ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମରୁଭୂମି ଯୋଗୁ ଏପରି କୌଣସି ଉତ୍ସ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁନାହିଁ।
* ଏଠାରେ ଏକ *ୱାଡି* ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି। ନଦୀ ବଦଳରେ, ୱାଡି ଅଲ-ରୁମ୍ମା ଭଳି *ୱାଡି* ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଶୁଖିଲା ନଦୀପଠା ପରି, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପାଣି କେବଳ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
ସେମାନେ କିପରି କରନ୍ତି ପାଣିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ?
ନଦୀ ନଥିବା ହେତୁ, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: ଏହି ଦେଶ ଏହାର ପାନୀୟ ଜଳ କେଉଁଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରେ? ଯେହେତୁ ସାଉଦି ଆରବରେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନଦୀ ନାହିଁ, ତେଣୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ। ଦେଶର ପ୍ରାଥମିକ ଜଳ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ର ଜଳ, ଯାହାକୁ ପାନୀୟ ଭାବେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାହାଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଡିସାଲିନେସନ୍ କୁହାଯାଏ।
ସାଉଦି ଆରବରେ, ଖାରି ବା ଲୁଣି ପାଣିକୁ ପାନୀୟଯୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ମଧୁର ପାଣିରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ। ସାଉଦି ଆରବ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ରାସ୍ ଅଲ୍-ଖୈର ଡିସାଲିନେସନ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଭଳି ବିଶାଳ ଡିସାଲିନେସନ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ଜଳକୁ ବିଶୁଦ୍ଧ କରିଥାଏ। ଏହା ସହିତ, ସାଉଦି ଆରବ ଭୂତଳ ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ - ଯାହାକୁ "ଜୀବାଶ୍ମ ଜଳ" କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀ ତଳେ ଜମା ହୋଇ ରହିଛି। ତଥାପି, ଏହି ସମ୍ପଦ ସୀମିତ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କ୍ଷୟ ପାଉଛି। ସାଉଦି ଆରବରେ ବହୁତ କମ୍ ବର୍ଷା ହୁଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଏ। ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପାଇପଲାଇନ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ବଡ଼ ସଂରକ୍ଷଣ ଟ୍ୟାଙ୍କ ରହିଛି। ଏହିପରି, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ସମ୍ବଳର ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ, ସାଉଦି ଆରବ ଏହାର ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରେ।
ପ୍ରମେୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରମୁଖ ଖବର: ଏମଏସ ଧୋନିଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଲାଗିଲା ମୋହର; ନିଜେ ସୂଚନା ଜାରି କଲା ସିଏସକେ; ଏମଆଇ ବିପକ୍ଷରେ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇବେ ମାହି
