ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି ସାରା ଦେଶରେ ବୈଶାଖୀ ପର୍ବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଦିନଟି କେବଳ ଫସଲ ଅମଳର ଖୁସୀର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିଖ ଧର୍ମର ଇତିହାସରେ ଏକ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ। ୧୩ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୬୯୯, ସେହି ଦିନ ଥିଲା ଯେଉଁଦିନ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଜୀ ଖାଲସା ପନ୍ଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେହି ଦିନ ସମାବେଶରେ କଣ ଘଟିଥିଲା ଯାହା ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ଲୋମ ଟାଙ୍କୁରି ଉଠାଇଥିଲା।
୧୬୯୯ର ସେହି ଐତିହାସିକ ସଭା...
୧୩ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୬୯୯ ରେ, ଆନନ୍ଦପୁର ସାହିବର କେଶଗଡ଼ରେ ଏକ ବିଶାଳ ସମାବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମାବେଶରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଦେଶରେ ମୋଗଲ ମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼, ନିର୍ଭୀକ ଏବଂ ସମର୍ପିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଜୀ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମାବେଶ ଡାକିଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମା ଦୁର୍ଗା ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପରିବେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ କେହି କଳ୍ପନା କରିପାରି ନଥିଲେ ଯେ ଇତିହାସ କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଗୁରୁ ମୁଣ୍ଡ ମାଗିବା ପରେ ନୀରବତା ପଡ଼ିଗଲା...
ହଠାତ୍, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ସମାବେଶର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ଟାଣିଆ ଖଣ୍ଡା ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଆଖି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ ଚମକି ଉଠିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଉତ୍ସାହରେ ଝଲସି ଉଠିଥିଲା। ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଘୋଷଣା କଲେ, "ମୁଁ ଏକ ମୁଣ୍ଡ ଚାହୁଁଛି । ଧର୍ମ ପାଇଁ କିଏ ନିଜକୁ ବଳିଦାନ ଦେବ ?" ଏହା ଶୁଣି ସମଗ୍ର ସମାବେଶ ନୀରବ ହୋଇଗଲା। ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ନୀରବତା ଛାଇଗଲା। କେହି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ ଯେ, ଏହା ଏକ ପରୀକ୍ଷା ନା ଏକ ପ୍ରକୃତ ବଳିଦାନ। ତା'ପରେ ଲାହୋରର ଜଣେ ବାସିନ୍ଦା ଦୟାରାମ ଆଗକୁ ଆସି କହିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ଗୁରୁ ଜୀ ତାଙ୍କୁ ଏକ ତମ୍ବୁ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ବାହାରି ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଲୋକ ମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉଭୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା।
ଜଣେ ପରେ ଜଣେ, ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସାହସୀ ପୁରୁଷ ଆଗକୁ ଆସିଲେ...
ପ୍ରଥମ ବଳିଦାନ ପରେ, ଗୁରୁ ଜୀ ପୁଣି ସମାନ ଡାକ ଦେଲେ। ଏଥର ମଧ୍ୟ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନୀରବତା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଆଉ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେହିପରି, ପାଞ୍ଚ ଜଣ ପୁରୁଷ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଜାତିରୁ ଥିଲେ, ଯାହା ଖାଲସା ପନ୍ଥରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ବୋଲି ପ୍ରତୀକ କରେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସାହସୀ ପୁରୁଷ ପରେ ପଞ୍ଜ ପ୍ୟାରେ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲେ।
ଖାଲସା ପନ୍ଥର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ...
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ବାହାରକୁ ଆଣିଲେ। ଏହା ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଏବଂ ସାହସ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା। ତାପରେ ସେ ଅମୃତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଲସାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏହା ଖାଲସା ପନ୍ଥର ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ଚିହ୍ନିତ କଲା, ଯାହା ଶିଖ ମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା।
ବୈଶାଖୀର ବାର୍ତ୍ତା...
ଏହି କାରଣରୁ ବୈଶାଖୀକୁ ଶିଖ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଏକ ସାଧାରଣ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସନ୍ଥ-ସୈନିକରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ। ଏହି ବିଶେଷ ଦିନରେ, ସେ ଶିଖ ମାନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ କକାର (କେଶ, କଙ୍କଣ, ଖଣ୍ଡା, କଙ୍ଘା ଏବଂ କୁର୍ତ୍ତା) ପିନ୍ଧିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଏବେ ବି ଶିଖ ପରିଚୟର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।