ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୬/୦୪: ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ୩୩% ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆପତ୍ତି ହେଉଛି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବିଲ୍। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରଙ୍କ ମନମୁଖୀ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଫଳରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବିହାର ଭଳି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋକସଭା ଆସନରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷତି ହେବ। ତଥାପି, ସରକାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକସଭାରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ କେରଳ ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି କ୍ଷତି ସହିବେ ନାହିଁ। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଆସନ ଅନୁପାତରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ।
ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ କ’ଣ ?
ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନେତାମାନେ କଡ଼ା ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତେଲେଙ୍ଗାନା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରେବନ୍ତ ରେଡ୍ଡୀ, ତାମିଲନାଡୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏମକେ ଷ୍ଟାଲିନ୍ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରୁ ବିରୋଧି ଦଳ ନେତା ତଥା ବିଜେଡି ସୁପ୍ରିମୋ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆସନ ହ୍ରାସ ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଲୋକସଭା ଆସନରେ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବେ। ସଂସଦ ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ସରକାର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିପାରନ୍ତି।
ଲୋକସଂଖ୍ୟା ସିଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ୮୫୦:
କେନ୍ଦ୍ରର ମୋଦୀ ସରକାର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ ବା ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନା ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୫୦ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୮୧୫ ଆସନ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏବଂ ବାକି ୩୫ ଆସନ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାର୍ଥ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଅନୁପାତ ବଜାୟ ରହିବ। ମୋଟ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୮୫୦ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନର ଗଠନ:
ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଆୟୋଗ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ଜଣେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି।
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା:
୧. ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ: ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ସର୍ବଶେଷ ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ।
୨. ଆସନ ବଣ୍ଟନ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟକୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ କେତେ ଆସନ ମିଳିବା ଉଚିତ ତାହା କମିଶନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ସାରା ଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ସହିତ ଆସନର ପ୍ରାୟ ସମାନ ଅନୁପାତ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଆସନ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ।
୩. ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର ହେବା ପରେ, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ଲୋକସଭା ଆସନର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ଜିଲ୍ଲା, ତହସିଲ ଏବଂ ବ୍ଲକ ଭଳି ପ୍ରଶାସନିକ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାକୃତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସୁଗମ ଗତିବିଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ।
୪. ସାଧାରଣ ପରାମର୍ଶ: ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ଭାରତ ଗେଜେଟ୍ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଗେଜେଟ୍ରେ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ସାଧାରଣ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ସାଧାରଣ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣିବା ପାଇଁ କମିଶନ ସାଧାରଣ ଶୁଣାଣି କରନ୍ତି।
୫. ଆସନ କିପରି ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ: ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଭାଜନ କରି ପ୍ରତି ସିଟ୍ ପିଛା ଏକ ହାରାହାରି ଜନସଂଖ୍ୟା ବାହାର କରାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୫ କୋଟି ଏବଂ ୮୦ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଜନସଂଖ୍ୟା ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ। କମିଶନ ସେହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ।
୬. ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନର କ୍ଷମତା: ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନର ଆଦେଶକୁ କୌଣସି କୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସଂସଦ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୀମା ଏବଂ ଆସନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି।
୫୫ ବର୍ଷ ହେଲା କୌଣସି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ନାହିଁ:
ବର୍ତ୍ତମାନ, ୧୯୭୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଏହାକୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦୁଇଥର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅବଧି ୨୦୨୬ ରେ ଶେଷ ହେଉଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନଗଣନାରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଆସନ ଗଣିତ:
ତାମିଲନାଡୁରେ କେତେ ଆସନ ରହିବ: ତାମିଲନାଡୁରେ ୩୯ଟି ଆସନ ଅଛି, ଏବଂ ଯଦି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏଥିରେ ୪୯-୫୦ ଆସନ ରହିପାରିବ। ତଥାପି, ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶକୁ ସମାନୁପାତିକ ଭାବରେ ୫୦% ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଫର୍ମୁଲା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହାର ୫୯ଟି ଆସନ ରହିବ।
କେରଳରେ କେତେ ଆସନ: କେରଳରେ ୨୦ଟି ଆସନ ଅଛି, ଏବଂ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଏଥିରେ ୨୩ଟି ଆସନ ରହିବ। କିନ୍ତୁ, ୫୦% ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ୩୦ଟି ଆସନ ରହିବ। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ୨୫ଟି ଆସନ ଅଛି, ଯାହାକି ୩୩ଟି ଆସନ ରହିବ। ୫୦% ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହା ୩୭ଟି ଆସନ ରହିବ।
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେ ଆସନ: ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୧ଟି ଆସନ ଅଛି। ଯଦି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କେବଳ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୮ଟି ଆସନ ହୋଇଥାନ୍ତା। ତଥାପି, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶକୁ ସମାନୁପାତିକ ଭାବରେ ୫୦% ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏବେ ୩୧ଟି ଆସନ ରହିବ।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ-‘ମୋତେ ଦରକାର ନାହିଁ, କ୍ରେଡିଟ୍ର ବ୍ଲାଙ୍କ୍ ଚେକ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି ', ବିରୋଧୀଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
