ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୨/୦୩ : ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଏବେ ଖୋଲା ଯୁଦ୍ଧରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ଫେବୃଆରୀ ୨୮ରେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଇରାନ ଉପରେ ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ବିଗାଡ଼ି ଦେଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନ ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଏବଂ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ହରାଇଛି । ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି ସହିଛନ୍ତି। ଇରାନ, ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷତି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିନାହିଁ । ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି କି, ଏକାକୀ ଲଢ଼ୁଥିବା ଇରାନ ପ୍ରକୃତରେ ଏକା ନା ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ସେମାନେ କେଉଁ ଦେଶ ? କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ସେମାନେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ?
ରୁଷ ରଣନୈତିକ ଅଂଶୀଦାର- ଆମେରିକା, ରୁଷ, ଚୀନ୍, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସିରିଆରୁ ସିଧାସଳଖ ସମର୍ଥନ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି । ବେଲାରୁଷ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆରୁ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷ ସମର୍ଥନ ଉଠୁଛି । ଲେବାନନର ହିଜବୋଲ୍ଲା, ୟେମେନର ହୁଥି ଏବଂ ଇରାକର ସିଆ ମିଲିସିଆ ମଧ୍ୟ ଇରାନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି । ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ରୁଷ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ ହୋଇଛି । ଉଭୟ ଦେଶ ଆମେରିକାର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଭାବକୁ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି । ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ରୁଷ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ରୁଷ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି । ଏହା ଇରାନକୁ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ରୁଷ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ସ୍ପଷ୍ଟ । ରୁଷର ମତ ହେଉଛି ଯେ ସେ ଇରାନର ପତନ ଚାହୁଁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ ।
ଚୀନ ଅର୍ଥନୈତିକ ଜୀବନରେଖା- ଚୀନ୍ ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର ଏବଂ ଏକ ରଣନୈତିକ ଅଂଶୀଦାର । ଏହା ଶସ୍ତାରେ ଇରାନୀ ତେଲ କିଣେ । ଚୀନ୍ ଆମେରିକାର ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୀତିକୁ ବିରୋଧ କରେ। ଇରାନ ଚୀନ୍ର ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ୍ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଚୀନ୍ ଜାତିସଂଘରେ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି । ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ, ବାଣିଜ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି । ଚୀନ୍ ୨୫ ବର୍ଷର ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି ।
ପାକିସ୍ତାନର ନୈତିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ- ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ଲମ୍ବା ସିଧାସଳଖ ସୀମା ବାଣ୍ଟନ୍ତି । ଉଭୟ ଇସଲାମିକ ଦେଶ । ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ନିନ୍ଦା କରିଛି । ଏହା ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଏବଂ ଜାତିସଂଘରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି । ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଇରାନକୁ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ, ପାକିସ୍ତାନର ସମର୍ଥନ କେବଳ ବିବୃତ୍ତି ଏବଂ କୂଟନୀତିରେ ସୀମିତ । ଏହା ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଡିତ ନୁହେଁ ।
ସିରିଆ ପୁରୁଣା ସହଯୋଗୀ - ସିରିଆ ଗୃହଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନ ଅସଦ ସରକାରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା । ଇରାନୀ ମିଲିସିଆ ଏବଂ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ସିରିଆରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି । ଇରାନ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମର୍ଥନରେ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଅଛି, ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି । ସାମରିକ ସମନ୍ୱୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସମର୍ଥନ ସ୍ପଷ୍ଟ । ସିରିଆ ନିଜେ ଅସ୍ଥିର, ତେଣୁ ଏହାର ସହାୟତା ସୀମିତ, କିନ୍ତୁ ଦେଶଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟର ସହିତ ଇରାନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।
ଏହା ବି ପଢନ୍ତୁ...୧ କୋଟି ରିଆଲର ନୂଆ ନୋଟ୍ ଜାରି କଲା ଇରାନ, ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଏହି ନୋଟ୍ର ମୂଲ୍ୟ ମାତ୍ର ଏତିକି ଟଙ୍କା
ବେଲାରୁଷ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ସମର୍ଥନ- ବେଲାରୁଷ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ପରୋକ୍ଷ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି । ଉଭୟ ଦେଶ ଆମେରିକା ବିରୋଧୀ ଶିବିରରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ରୁଷର ବହୁତ ନିକଟତର । ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଉପାୟରେ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି । କିଛି ରିପୋର୍ଟ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରମାଣ ସୀମିତ, ରଣନୈତିକ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ।
ଇରାନକୁ କାହିଁକି ସାହାଯ୍ୟ ମିଳୁଛି ? ଅନେକ ଦେଶ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସହିତ ଅସହମତ। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି । ଇରାନ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଶକ୍ତି ହାସଲ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ। କିଛି ଦେଶ ଏହାକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବହୁତ ସନ୍ତୁଳିତ । ଭାରତର ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଏହାର ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା । ତେଣୁ ଇରାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ନୁହେଁ । ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗୀ । ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଶ ନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଉଛନ୍ତି । ହିଜବୋଲା, ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀ ଏବଂ ସିଆ ମିଲିସିଆ ସାମରିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।