ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୧୯/୦୩: ନାସାର କ୍ୟୁରିଓସିଟି ରୋଭର୍ ମଙ୍ଗଳ ପୃଷ୍ଠରେ ବୁଲିବା ସମୟରେ ନିକଟରେ ଏକ ସାଧାରଣ ପଥର ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲା । ୮୯୯ କିଲୋ ଓଜନର ଏହି ରୋଭର୍ ଯେତେବେଳେ ପଥରକୁ ଚାପିଦେଲା, ତା’ଭିତରୁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ସ୍ଫଟିକ ବାହାରି ଆସିଲା । ଏହି ସ୍ଫଟିକ ଶୁଦ୍ଧ ସଲଫର୍ଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ବ୍ରିମ୍ଷ୍ଟୋନ୍ କୁହାଯାଏ । ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ସଲଫେଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧ ସଲଫର୍ର ଏହା ପ୍ରଥମ ପ୍ରମାଣ । ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ଆବିଷ୍କାର ବିଷୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଅଧିକ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ।
ଗୋଡିଜ୍ ଭ୍ୟାଲି ଚ୍ୟାନେଲ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପଥର ମିଳିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀର ଚ୍ୟାନେଲ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଅରବ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା । ରୋଭର୍ ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ସ୍ଫଟିକଯୁକ୍ତ ପଥରକୁ ଦଳି ଦେଇଥିଲା । ରୋଭର୍ ଅନୁସାରେ, ଏଠାରେ ଆଖପାଖରେ ଏଭଳି ଅନେକ ପଥର ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ବାହାରୁ ସାଧାରଣ ଦିଶୁଛି କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ଶୁଦ୍ଧ ସଲଫର୍ ଥାଇପାରେ । କ୍ୟୁରିଓସିଟି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏଶ୍ୱିନ ବାସାବଦା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ମରୁଭୂମିରେ ମୋତି ପାଇବା ଭଳି ଘଟଣା । ଏଠାରେ ଏଭଳି ହେବା କଥା ନ ଥିଲା । ଆମକୁ ଏହାର କାରଣ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
ସଲଫେଟ୍ ସେହି ଲବଣ ଯାହା ପାଣିରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ସଲଫର୍ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ପାଣି ଶୁଖିଗଲେ ସଲଫେଟ୍ ରହିଯାଏ । ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ଜଳର ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ପରେ ସଲଫେଟ୍ ବହୁତ ସହାୟକ ହେବ । କିନ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧ ସଲଫର୍ ସୃଷ୍ଟି ଲାଗି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ । ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଉକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏ ପ୍ରକାର ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ । ତଥାପି ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ସଲଫର୍ ଖଣ୍ଡ ସେମାନଙ୍କ କୌତୁହଳ ବଢ଼ାଇଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ମଙ୍ଗଳର ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ଇତିହାସରେ କୌଣସି ବଡ଼ ରହସ୍ୟ ଲୁଚିଛି, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଅଦ୍ୟାବଧି ଜାଣିନାହାନ୍ତି ।
ସଲଫର୍ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଜରୁରି ତତ୍ତ୍ୱ । ଏହା ଦୁଇଟି ଜରୁରି ଆମିନୋ ଏସିଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସହାୟକ ହୁଏ, ଯାହା ପ୍ରୋଟିନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ । ମଙ୍ଗଳରେ ସଲଫେଟ୍ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ଜୀବନର ସମ୍ଭାବନା ମାମଲାରେ ଏହା ନୂଆ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେନାହିଁ । ତଥାପି ଏଠାରେ ପାଣି, ରସାୟନ ଓ ଜୀବନ ନିମନ୍ତେ ଉପଯୋଗୀ ତତ୍ତ୍ୱ ବାରମ୍ବାର ମିଳୁଛି । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ, ମଙ୍ଗଳ ଦିନେ ଜୀବଜଗତ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବ ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ...ଆମେରିକା ପାଇଁ ପାକ୍-ଚୀନ୍ ସବୁଠାରୁ ବଡ ପରମାଣୁ ଶତ୍ରୁ, ଆମେରିକା ଗୁଇନ୍ଦା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ବଡ ବୟାନ...
କ୍ୟୁରିଓସିଟି ରୋଭର ପାଖରେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ ଅଛି ଯେ ତାହା ପଥର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିପାରେ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପଥରରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ଶୁଦ୍ଧ ସଲଫର୍ର ମଡେଲିଂ କରି ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । କ୍ୟୁରିଓସିଟି ଏବେ ବି ଗୋଡିଜ୍ ଭ୍ୟାଲି ଚ୍ୟାନେଲରେ ଆଗକୁ ବଢୁଛି । ଏହି ଆବିଷ୍କାର ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହକୁ ବୁଝିବାର ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛି । କ୍ୟୁରିଓସିଟି ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ମଙ୍ଗଳ କେବଳ ଏକ ଲାଲ୍ ମରୁଭୂମି ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ରସାୟନ ଓ ଖଣିଜର ଇତିହାସ ଲୁଚିଛି ।