ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୨/୧୨:ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ପ୍ରଭାବରେ ଆସିଥାଉ । ଶବ୍ଦର ମାତ୍ରା ଅତ୍ୟଧିକ ହେଲେ ଏହା ଆମର ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତିର କ୍ଷତି କରିଥାଏ । ଏହାକୁ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଜନିତ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ କୁହାଯାଏ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା କିମ୍ବା ହଠାତ୍ ଏକ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାର ଶବ୍ଦ କାନରେ ବାଜିଲେ ଆମ ଅନ୍ତଃକର୍ଣ୍ଣରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କେଶତୃଣଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ । ଯାହାକି ଥରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ପୁନଃ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଫଳସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଗବେଷଣାରୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ୮୫ ଡେସିବେଲ୍ରୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଘଟିଥାଏ । ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଆଜିର ଜଗତରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ସମସ୍ୟା ରୂପେ ଉଭାହୋଇଛି ।
କାରଣ
ଯାନବାହନର ହର୍ଣ୍ଣ, କାରଖାନା ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଶବ୍ଦ, ବାହାଘର ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହୃତ ଡିଜେ, କନ୍ସର୍ଟର ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସର କାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଆଧୁନିକ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହେଡ୍ଫୋନ୍, ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍ ଓ ଇୟର୍ବଡ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବହାର ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ । ଅନେକ ସମୟରେ ଆକସ୍ମିକ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାର ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଯେମିତିକି ବିସ୍ଫୋରଣ, ବାଣ ଫୁଟିବା ଏବଂ ବନ୍ଧୁକରୁ ଗୁଳି ଫୁଟିବା କ୍ଷଣିକ ବା ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ ।
ଲକ୍ଷଣ
ଶବ୍ଦଜନିତ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି କାନ ଭିତରେ ଝିଁ ଝିଁ ବା ସଁ ସଁ ଶବ୍ଦ ହେବା । ଏହାଛଡ଼ଡା ନିମ୍ନ ସ୍ୱର ବା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱରର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାରେ ଆସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରିବା ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କଥା ବୁଝି ନପାରିବା ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ
ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଆମର ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଜୀବନରେ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଏହାଛଡ଼ା ଏହା ଆମର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ କମ୍ କରି ମାନସିକ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଜୀବନଧାରଣର ମାନ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ।
ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ସଚେତନତା
ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଯେତେଦୂର ସମ୍ଭବ କମ୍ ସମୟ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ । ଶ୍ରବଣ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଯଥା ଇୟର୍ ପ୍ଲଗ୍ ବା ଇୟର ମଫ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗ୍ୟାଜେଟ୍ ଯଥା ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍ ଓ ହେଡ୍ଫୋନ୍ର ଶବ୍ଦ ସ୍ତରକୁ ନିମ୍ନରେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଅଧିକ ଲମ୍ବା ସମୟ ଧରି ବ୍ୟବହାର କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହନ୍ତୁ । ବିଭିନ୍ନ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନରେ ସାଉଣ୍ଡ କଟକଣା ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତୁ । ଯାନବାହନରେ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ନ ହେଲେ ହର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
କାରଖାନା ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଶବ୍ଦରୋଧକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପାଳନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିରୋଧୀ ଆଇନ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ । ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜନ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ । ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସର କିଛି ବି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ ।
ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣଜନିତ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଆମ ସମାଜ ପାଇଁ ବିଶେଷ କରି ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା । ଏହା ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ଆମ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ । ଆମେ ସଚେତନ ହେବା ଓ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ।
ଡା. ସୌଭାଗିନୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
ପ୍ରଫେସର ଓ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ
କର୍ଣ୍ଣ, ନାସା, ଗଳା ବିଭାଗ, ଭିମ୍ସାର୍, ବୁର୍ଲା
