ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ୦୭/୦୨: ମାଟି ନୁହେଁ, ପବନରେ ଫଳୁଛି ଆଳୁ । ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜମାତା ବିଜୟରାଜେ ସିନ୍ଦିଆ ଏଗ୍ରିକଲ୍ଚର ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ଗବେଷକମାନେ ପବନରେ ଆଳୁ ଫଳାଇବା ପଦ୍ଧତିରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏରୋପୋନିକ୍ସ ୟୁନିଟ୍ ଜରିଆରେ ସେମାନେ ଏହି ସଫଳତା ପାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ମୃତ୍ତିକା-ମୁକ୍ତ ଚାଷ କୌଶଳ । ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତାସମ୍ପନ୍ନ, ରୋଗମୁକ୍ତ ଆଳୁ ବିହନ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହା ସହାୟକ ହେବ ।

ଆଳୁ ଭଳି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶସ୍ୟର ଉତ୍ପାଦକତା ଓ ବିହନ ଗୁଣବତ୍ତାରେ ସୁଧାର ଲାଗି ଆଧୁନିକ ଚାଷ ପଦ୍ଧତିକୁ କିଭଳି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି, ସଦ୍ୟ ସଫଳତା ତା’ର ଉଦାହରଣ । ମୃତ୍ତିକା-ବିହୀନ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଭାରତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ଚାଷର ପ୍ରମୁଖ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ସହିତ ଭୂତାଣୁ-ମୁକ୍ତ, ଉଚ୍ଚ-ଗୁଣବତ୍ତା ଆଳୁ ବିହନର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି ।

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ...ଆଇଆଇଟି ରୁର୍କିର ଅଧ୍ୟୟନ: ବିପଦରେ ୯୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ, ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଏସିଆରେ ବଢୁଛି ୩୧,୬୯୮ ଗ୍ଲେସିୟର୍ ହ୍ରଦ

ଏରୋପୋନିକ୍ସ ପଦ୍ଧତିରେ ମୃତ୍ତିକା ବିନା ଚାଷ କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଗଛର ଚେର ପବନରେ ଝୁଲି ରହେ ଏବଂ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱଯୁକ୍ତ ଜଳ ଗଛରେ ସ୍ପ୍ରେ କରାଯାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ଚାଷଠୁ ଏହା ଭିନ୍ନ, ଯେଉଁଥିରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଗଛ ମାଟି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି । ଏରୋପୋନିକ୍ ପଦ୍ଧତି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରିବେଶରେ ଚେରକୁ ସିଧାସଳଖ ଖଣିଜ ଯୋଗାଇଥାଏ । ଏରୋପୋନିକ୍ସ ପଛର ବିଜ୍ଞାନ ଗଛ ମୂଳକୁ ସର୍ବାଧିକ ଅମ୍ଳଜାନ ପହଞ୍ଚାଇବା ସହିତ ପାଣି ଓ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଉଚିତ୍ ଯୋଗାଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ମୃତ୍ତିକା-ଆଧାରିତ ଚାଷ ତୁଳନାରେ ଗଛ ମୂଳକୁ ଅଧିକ ଅମ୍ଳଜାନ ପହଞ୍ଚେ । ଫଳରେ ଗଛ ଦ୍ରୁତ ବଢ଼େ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପୋଷଣ ଅବଶୋଷଣ କରେ ।

ଏହି ପଦ୍ଧତି ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରୀନ୍ହାଉସ କିମ୍ବା ନେଟ୍ ହାଉସ୍ ଭଳି ଆବୃତ୍ତ ଢାଞ୍ଚା ଭିତରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଏଠାରେ ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ଜଳସେଚନ ଚକ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇପାରେ । ଏହି କୌଶଳ ଭବିଷ୍ୟତର ବୋଲି ମନେହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏରୋପୋନିକ୍ସ ନୂଆ ନୁହେଁ । ୧୯୨୦ ଦଶକରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପବନ-ଆଧାରିତ ପଦ୍ଧତିରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଚେର ବିକାଶର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ରେ ଏରୋପୋନିକ୍ସ ଶବ୍ଦ ଔପଚାରିକ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲା । ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଏହି ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବସାୟିକ ହେଲା । ଆଜି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଉପଯୋଗ ହେଉଛି, ଖାସ୍‌କରିଉଚ୍ଚ-ଗୁଣବତ୍ତାସମ୍ପନ୍ନ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିମନ୍ତେ ।