ବିବାଦ ଓ ବିତର୍କରେ ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ । ଟେଲିକମ୍ ବିଭାଗର ଏ ଆପକୁ ନେଇ ନାହିଁ ନଥିବା ଝଡ଼ । ଭାରତରେ ମୋବାଇଲ୍ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଏ ଆପ୍ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏ ଯୁକ୍ତି କରୁଛନ୍ତି । ଏପଟେ ବିରୋଧୀ କହୁଛନ୍ତି ଏହା ହେଉଛି ପେଗାସସ୍ ଭଳି ଗୁପ୍ତଚର ଆପ୍ । ଆପ୍ର ପ୍ରି-ଇନଷ୍ଟଲ ଆଦେଶକୁ ସରକାର ହଟାଇ ନେଇଛନ୍ତି । ବିତର୍କ କିନ୍ତୁ ଲାଗି ରହିଛି ।
ବନ୍ଧୁ ନା ଗୁଇନ୍ଦା? ସଂସଦରୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ । ହୋ ହଲ୍ଲା ଆଉ ହଙ୍ଗାମା । କିଏ କହିଲା ଆପ୍ ନୁହେଁ ଏହା ସାଥୀ, ଆଉ କିଏ କହିଲା ଗୁଇନ୍ଦାଗିରିର ନୂଆ ଭର୍ସନ । ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ ଆପ୍କୁ ନେଇ ସାରା ଦେଶରେ ନାହିଁ ନଥିବା ଝଡ଼ । ବିରୋଧୀ କାନ୍ଧରେ କାନ୍ଧ ମିଳାଇ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିଲେ । ଏଥିରେ ଗୁଇନ୍ଦାଗିରିର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁନି ବୋଲି ସରକାର ଯେତେ ରାଣ ନିୟମ ଖାଇଲେ ବି ବିରୋଧୀ ବୁଝିଲେନି । ସଂସଦରେ ହଙ୍ଗାମା କଲେ । ସନ୍ଦେହ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସରକାର ନିଜେ ପକାଇଥିବା ଛେପ ଢୋକିଲେ । ୟୁ-ଟର୍ନ ନେଲେ । ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଆପ୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା ରଦ୍ଦ । ବିତର୍କ ଓ ବିବାଦର ଝଡ଼ ଆଣିଥିବା ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’କୁ ନେଇ ଏବେ ସବୁଠି ଚର୍ଚ୍ଚା । କେବଳ ଦେଶରେ ନୁହଁ, ବିଦେଶରେ ବି ଭାରତର ଏ ଖବର ବଡ଼ ଖବର ପାଲଟିଲା ।
ଦୂରସଂଚାର ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ
ସବୁ ମୋବାଇଲରେ ଇନଷ୍ଟଲ୍ ହେବ ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ । ଏଥିପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର । ନୂଆ ମୋବାଇଲରେ ଏ ଆପ୍ ଇନ୍ ବିଲଡ୍ ଆସିବ । ପୁରୁଣା ମୋବାଇଲ୍ରେ ସଫ୍ଟୱେର ଅପଡେଟ୍ କରି ଏହି ଆପ୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରାଯିବ । ଏହି ଆପ୍କୁ କେହି ଡିଲିଟ୍ କରିପାରିବେ ନାହିଁ କି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବି କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏପରିକି ମୋବାଇଲ୍ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଫତୱା ଜାରି ହେଲା । ଦୂର ସଂଚାର ବିଭାଗର ଏ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆସିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପାଟିତୁଣ୍ଡ । ବିରୋଧୀ କଂଗ୍ରେସ ସହ ତମାମ ବିରୋଧୀ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଲେ । ଗୋପନୀୟତାର ଅଧିକାରକୁ ଛଡ଼ାଇନେବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ଏହା ସୁଚିନ୍ତିତ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଲେ । ସଂସଦରେ ରାଗ ତମତମ ହୋଇ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିଲେ । କାଠଗଡ଼ାରେ ଛିଡ଼ା କରାଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଣ ମାରିଲେ ।
କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆ ଯେତେ ସଫେଇ ଦେଲେ ବି ବିରୋଧୀ ଶୁଣିଲେନି । ଏ କାନରେ ପୂରେଇ ସେ କାନରେ କାଢ଼ିଲେ । ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଘେରାବନ୍ଦୀ ହେଲେ । ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସରକାର ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଲେ । ରଦ୍ଦ ହେଲା ଟେଲିକମ୍ ବିଭାଗର ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ ପ୍ରି-ଇନଷ୍ଟଲ୍ ଆଦେଶ । କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ସିନ୍ଧିଆ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି,ଏ ଆପ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାରତରେ ମୋବାଇଲ୍ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା । ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଅବା ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନି ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂତନ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନରେ ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ପୂର୍ବରୁ ଇନଷ୍ଟ୍ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା । ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛାଧୀନ । ଏହାକୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଡିଲିଟ୍ କରିପାରିବେ । ନୂଆ ଫୋନ୍ରେ ପ୍ରି-ଇନ୍ଷ୍ଟଲ କରିବା କେବଳ ସଚେତନତା ପାଇଁ । ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ । ଆପ୍ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ବିନା ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରହେ । ଏହା ଗୁଇନ୍ଦାଗିରି କିମ୍ବା କଲ୍ ମନିଟରିଂ କରିବ ନାହିଁ । ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ତିଳକୁ ତାଳ କରୁଛନ୍ତି । ମିଛର ଭ୍ରମ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି । ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ଛଡ଼ାଇନେବା ନୁହେଁ, ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲୁ । ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଟେଲିକମ୍ ବିଭାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି । ଏବେ ପ୍ରି-ଇନଷ୍ଟଲ୍ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ ।
‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’- ଡିଜିଟାଲ ସୁରକ୍ଷାକବଚ
ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ କେତେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବ? ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି? ଟେଲିକମ୍ ବିଭାଗ କହୁଛି, ଯଦି କୌଣସି ଫୋନ୍ ହଜିଯାଏ କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଯାଏ ତେବେ କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ରିପୋର୍ଟ କରିହେବ । ଫୋନ୍କୁ ବ୍ଲକ୍ କରିବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ । ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନରେ ନକଲି ଲିଙ୍କ୍, ସ୍ପାମ୍ କଲ୍ ଉପରେ ସତର୍କ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିବ ଆପ୍ । ଏହାଛଡ଼ା ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମେସେଜ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ଭାରତରେ ଏବେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ କାୟା ମେଲାଇ ଚାଲିଛି । ଲୋକମାନେ ନିଜର ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥକୁ ସାଇବର ଠକଙ୍କ ହାବୁଡ଼ରେ ପଡ଼ି ହରାଉଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଏ ଆପ୍ ସହଯୋଗ କରିବ । ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ କେତେ ସିମ୍ କାର୍ଡ ସକ୍ରିୟ ଅଛି ତାହା ଶୀଘ୍ର ଯାଞ୍ଚ କରି କହିଦେବ । ଟେଲିକମ ବିଭାଗର ଦାବି ଯେ, ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନର ଏକମାତ୍ର କେନ୍ଦ୍ର । ଏହି ଆପ୍ ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ଚୋରି, ଠକେଇ ଏବଂ ନକଲି ସଂଯୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସାଥୀ ଭଳି ସହଯୋଗ କରିବ । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨.୬ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଚୋରି ଫୋନ୍ ଚିହ୍ନଟ ସହ ୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ମାଲିକଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି । ଏହି ଆପ୍ ସାଇବର ଅପରାଧ ସହ ଜଡ଼ିତ ୧.୨୩୮ ନିୟୁତ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିପାରିଛି ।
ପେଗାସସ୍ ଭଳି ଗୁପ୍ତଚର ଆପ୍
ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି । ବିରୋଧୀ ରାଗି ପାଚି ଲାଲ । ଏହା ମୋବାଇଲରୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଟେକଓଭର କରିବ । ଗୋପନୀୟତା ଅଧିକାରକୁ ଛଡ଼ାଇ ନେବ । ‘ସାଥୀ’ ନୁହଁ ଏହା ହେଉଛି ଗୁପ୍ତଚର ଆପ୍ । ପେଗାସସ ପ୍ଲସ । କଂଗ୍ରେସ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛି, ନାଗରିକଙ୍କର ଗୋପନୀୟତା ଅଧିକାର ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖରେ ପରିବାର,ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇବାର ଗୋପନୀୟତାର ଅଧିକାର ରହିବା ଜରୁରୀ । ଶିବସେନାର ଅଭିଯୋଗ ଏହି ଆପ୍ ଜରିଆରେ ଲୋକଙ୍କ ଗତବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବାର ଏହା ଏକ ଉପାୟ । ମୋବାଇଲ ଫୋନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଟ୍ରାକ କରିବେ ସରକାର । ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୧ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋପନୀୟତା ନାଗରିକଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ନିରୀକ୍ଷଣ ଆପ୍ ହେଉଛି ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ । ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ,ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ପ୍ରତିଟି କାର୍ଯ୍ୟ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ର ପରିକଳ୍ପନା । ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ଉପରେ ଏହା ଆକ୍ରମଣ । ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଯୁକ୍ତି, ଏ ଆପ୍ରେ ନାଗରିକଙ୍କ ବହୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ଜାଣି ହେବ । ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ପାଇଁ ଫୋନର ବହୁ ଆକ୍ସେସ୍ ଆବଶ୍ୟକ । ଗୁଗୁଲ୍ ଏବଂ ଆପଲ୍ ଆପ୍ ଷ୍ଟୋର ତାଲିକା ଦର୍ଶାଉଛି,ଏହା କ୍ୟାମେରା, ମାଇକ୍ରୋଫାନ୍, କି-ବୋର୍ଡ, ମେସେଜ୍, କଲ୍ ଲଗ୍ ଏବଂ ଲୋକେସନର ଆକ୍ସେସ୍ ମାଗିଥାଏ । ଅର୍ଥାତ ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମେସେଜ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଓଟିପି ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ ପଢ଼ିପାରିବ । ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣି ବି ପାରିବ । ୨୦୨୩ର ପେଗାସସ୍ ସ୍ପାଏୱେର୍ ଘଟଣା ମନରୁ ଲିଭିନି । ଏହା ଫୋନ୍ ଭିତରକୁ ପଶି ମେସେଜ୍, କ୍ୟାମେରା ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋଫାନ୍ ଆକ୍ସେସ୍ କରିଥିଲା । ବିରୋଧୀ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଭାରତ ସରକାର ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ଯେମିତି ପେଗାସସ୍ ସ୍ପାଏୱେର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଏବେ ସମାନ ଫର୍ମୁଲାରେ ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ଆପ୍ ଆଣିଛନ୍ତି । ସରକାର ଓ ଦୂରସଂଚାର ବିଭାଗ କିନ୍ତୁ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ଆପ୍ ଆଦୌ ସ୍ପାଏୱେର ନୁହେଁ । ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସରକାର ଏହାକୁ ପ୍ରଚଳନ କରିଛନ୍ତି ।
ରେକର୍ଡ ଡାଉନଲୋଡ
ବିବାଦ ଭିତରେ ନୂଆ ରେକର୍ଡ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦୂରସଞ୍ଚାର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଆପ୍ “ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ ଡାଉନଲୋଡ୍ରେ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ ସଂଖ୍ୟା ହଠାତ୍ ୧୦ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଏହା ୬/୭ ଲକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଟପିଛି । ଦେଶର ଦେଢ଼ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହାକୁ ଡାଉନଲୋଡ଼ କରିଛନ୍ତି । ସରକାର କହୁଛନ୍ତି, ସାଇବର ଠକେଇ ପ୍ରତି ନାଗରିକଙ୍କ ବଢୁଥିବା ସଚେତନତା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଆଗ୍ରହର ସହ ଆପ୍ ଆପଣାଉଛନ୍ତି । ବିରୋଧୀ ଖାଲି ଡ୍ରାମା କରୁଛନ୍ତି । ଏପରିକି ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ଆଇଓଏସ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାତା ଆପଲ୍ ଓ ଗୁଗୁଲ୍ ଏହାକୁ ବିରୋଧ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଆପଲ କମ୍ପାନି ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଳନ କରୁନାହିଁ । ଟେଲିକମ୍ ବିଭାଗ ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ଏହି ଆପକୁ ‘ସାଥୀ’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ସରକାରଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭରସା କରିଛନ୍ତି । ଏହା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଳି ବଡ଼ ସଫଳତା । ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଯୁକ୍ତି, ଭାରତୀୟଙ୍କ ସହ ଧୋକା ନ ହେଉ । କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ଅଧିକାରକୁ ଗୁପ୍ତଚର ସାଜି ‘ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ’ ଛଡ଼ାଇ ନନେଉ । ଅସତ୍ୟ ନୁହେଁ ସୌଦାଗର, ତୋ ବାକ୍ୟ ତୁହି ରକ୍ଷା କର।