ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଛି ଘମାଘୋଟ ଯୁଦ୍ଧ। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ଠାରୁ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ । ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ବକୁ ଚକିତ କରିଛି, ଏଠି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଏହା କେବଳ ସାମରିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଆଇନଗତ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ କେତେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ। ବିଶେଷଜ୍ଞ ମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆମେରିକୀୟ କଂଗ୍ରେସ କିମ୍ବା ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ଅନୁମୋଦନ ନଥିଲା।
୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଚର୍ଚ୍ଚ କମିଟି ତଦନ୍ତ ସମୟରେ,ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ, ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ CIA କିଛି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ୧୯୭୯ ମସିହାରେ, ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେରାଲ୍ଡ ଫୋର୍ଡ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ପରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ୧୨୩୩୩ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ କୌଣସି ଆମେରିକୀୟ ସଂସ୍ଥା ଜଣେ ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଏପରି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଏଥିରେ ହତ୍ୟାର ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଭାଷା ପ୍ରଦାନ କରିନଥିଲା।
ଖାମେନେଇଙ୍କ ହତ୍ୟା କ’ଣ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶର ଉଲ୍ଲଂଘନ କି ?
ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଖାମେନେଇଙ୍କ ହତ୍ୟା ହୁଏତ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥାଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ CIA ଖାମେନେଇଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିଥିଲା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ତାଙ୍କର ଲୋକେସନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲ ସେହି ସୂଚନା ଆଧାରରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଆକ୍ରମଣରେ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ଦାୟୀ କରାଯାଇପାରେ।
ଖାମେନେଇଙ୍କ ଲୋକେସନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି। ସେ ସାମରିକ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନଥିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ବୈଷୟିକ ଭାବରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଥିଲେ। ତଥାପି, ସେ ଇରାନର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କମାଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେପରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆମେରିକାରେ ସାମରିକ ବାହିନୀର କମାଣ୍ଡର-ଇନ୍-ଚିଫ୍। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜଣେ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନଗତ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଯେ ଖାମେନେଇଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ ଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେତେବେଳେ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିନଥିଲା। ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ଜଣେ ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବେଆଇନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଯୁକ୍ତି କ’ଣ ?
ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରି ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ଘାଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଗାମୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରୁଛି, ଯାହା ଆମେରିକା ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଚେତାବନୀକୁ ଅଣଦେଖା କରିଛି। ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟର ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଦେଶ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ମାଟିରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଯଦି ତାହା ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ଅନୁମତି ନେଇ ନଥାଏ।
କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଦୁର୍ବଳ ?
ପୂର୍ବତନ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମୁଦ ଅହମଦିନେଜାଦ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ସେ ସେତେବେଳେ କୌଣସି ସାମରିକ ଭୂମିକାରେ ନଥିଲେ। ତେଣୁ, ତାଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାର ଆଇନଗତ ଆଧାର ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଆମେରିକୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, କଂଗ୍ରେସକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ତଥାପି, ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ, ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣା ବିନା ସୀମିତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
୧୯୭୩ ମସିହାର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ଆଇନ ପରେ, ପ୍ରମୁଖ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ କଂଗ୍ରେସ ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା । ଏବେ, ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ୧୨୩୩୩ର ଉଲ୍ଲଂଘନ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ କେଉଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ସାଧାରଣତଃ ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫୌଜଦାରୀ ଦଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିବାଦ ଥାଏ ।
