ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩।୬: ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ପରେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସହମତିରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହେଉଛି ତେଲ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଇରାନକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ୬୦ ଦିନର ଛାଡ। ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ଏବଂ ନିଜସ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଇରାନରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ତେଲ କ୍ରୟ କରୁଥିଲା। ତଥାପି, ଏହି ହ୍ରାସ ଆମେରିକାର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା। ତେଲ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଇରାନକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଛାଡରୁ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ୬୦ ଦିନିଆ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoU) ଅଧୀନରେ ତେହେରାନକୁ ଏହି ଛାଡ ମିଳିଛି। ପ୍ରତିବଦଳରେ, ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ନକରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି। ଇରାନକୁ ୬୦ଦିନ ପାଇଁ ଏହି ଛାଡ ମିଳିବ, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିପାରିବ। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ‘ବହୁତ ଭଲ ଅଗ୍ରଗତି’ ହୋଇଛି ବୋଲି କହିବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିଛି।
ଟ୍ରେଜେରୀ ବିଭାଗ ଜାରି କଲା ଲାଇସେନ୍ସ
ଟ୍ରେଜରୀ ବିଭାଗ ‘ଇରାନ ଜେନେରାଲ ଲାଇସେନ୍ସ ଏକ୍ସ’ରେ ଜାରି କରିଛି। ଏହା ଅନୁସାରେ, ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନରୁ ବାହାରୁଥିବା ଅଶୋଥିକ ତୈଳ, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଉତ୍ପାଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦର ଉତ୍ପାଦନ, ଡେଲିଭରି ଓ ବିକ୍ରିର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି। ଲାଇସେନ୍ସ ଅନୁସାରେ, ଇରାନର ମୂଳ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଉତ୍ପାଦ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦର ଉତ୍ପାଦନ, ବିକ୍ରି, ଡେଲିଭରି କିମ୍ବା ସେ ସମ୍ପର୍କିତ ସବୁ ଲେଣ-ଦେଶ, ଯାହାକି ପୂର୍ବରୁ କଟକଣା ପରିସରେ ଆସୁଥିଲା, ତାହା ଏବେ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ୟାଲିଡ୍ ରହିବ।
ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫% ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ। ଇରାନକୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବିକ୍ରିରେ ମିଳୁଥିବା ଛାଡ ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ସାରା ବିଶ୍ବରେ ତେଲ ସପ୍ଳାଇ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ଉପରେ ବି ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା। ଏବେ ଆମେରିକାର ତେହରାନକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ୬୦ ଦିନର ଛାଡ ଦ୍ବାରା ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଲାଭ ମିଳିବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକାର ଇରାନ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ କ୍ରେତା ଥିଲା ଭାରତ। ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବା ପରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ପରେ, ଭାରତ ତେହେରାନରୁ ତେଲ କ୍ରୟ ହ୍ରାସ କରିଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ଭାରତ ପାଇଁ ରୁଷ ଅଶୋଧିତ ତେଲର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ରେତା ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା।
