କଟକ,୧୭/୦୯: ବାଲିଯାତ୍ରା ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ମେଳା, କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ମେଳା । ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ସାଧାରଣତଃ ପାରମ୍ପରିକ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବସିଥାନ୍ତି ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ । କୁଲା, ବାଉଁଶିଆଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶିଳ, ଚକି ଯାଏ ବିକି ସେମାନେ ଏଠି ଦି’ ପଇସା ରୋଜଗାର କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ତଳ ପଡ଼ିଆକୁ ନେଲେ ବଡ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଭିଡ଼ରେ ହଜିଯିବେ । ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ଉଠା ଓ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ବସାଇଲେ ବାଲିଯାତ୍ରା ବି ହୁଅନ୍ତା, ପରମ୍ପରା ବି ବଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତା, ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଠା ବେପାରୀ ବି ଲାଭବାନ ହୁଅନ୍ତେ । ଏମିତିକା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବଢ଼ିଛନ୍ତି ଐତିହ୍ୟପ୍ରେମୀ ତଥା ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଡ. ଦୀପକ ସାମନ୍ତରାୟ ।
ଏବର୍ଷ ବାଲିଯାତ୍ରାକୁ ତଳପଡ଼ିଆକୁ ନେଇ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରାଯାଉଛି । ଯାହାଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କଟକ ସହର ଶ୍ରୀହୀନ ହେବା ସହ ବର୍ଷ ବର୍ଷର ପରମ୍ପରା ନଷ୍ଟ ହେବ । ବାଲିଯାତ୍ରାକୁ କେବଳ ତଳ ପଡ଼ିଆରେ ଆୟୋଜନ କରାଗଲେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କିପରି କରାଯିବ ସେ ନେଇ ପ୍ରଶାସନ ଜବାବ ଦେବା ଦରକାର । ଯଦି ଷ୍ଟଲ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରଶାସନ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରୁଛି, ତେବେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଏଠି କାହିଁକି ଥଇଥାନ କରାଯିବ ନାହିଁ? ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯୁବ ସମାଜସେବୀ ତଥା ବାଲିଯାତ୍ରା ସହ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଜଡ଼ିତ ରହିଆସିଥିବା ଦେବାଶିଷ ରାଉତ ।
କିଲ୍ଲା ପଡ଼ିଆ ବା ଉପର ପଡ଼ିଆର ଷ୍ଟଲ୍ ଅଂଶକୁ ବାଲିଯାତ୍ରାରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ନିମନ୍ତେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ କରିଥିବା ଯୋଜନା ଓ ନକ୍ସାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରୁନାହାନ୍ତି ସହରର ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତି । କେବଳ ଡ. ସାମନ୍ତରାୟ ବା ଶ୍ରୀ ରାଉତ ନୁହନ୍ତି, ଆହୁରି ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଏ କଥା ଉଠାଇଲେଣି । ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା କଥା ଉଠିଲାଣି । ଏ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ଦାବି ବି ଜୋର୍ ଧରିଲାଣି । ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଷ୍ଟଲ୍ ନ ହେଲେ ଯେଉଁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଅସୁବିଧା ଅଧିକ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ।
କାରଣ, ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ୫ ଶହରୁ ଅଧିକ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀ, ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀ ଥଇଥାନ ହୁଅନ୍ତି, ବେପାର କରିଥାଆନ୍ତି । ସେହିପରି ତଳ ପଡ଼ିଆରେ ହଜାରେରୁ ଅଧିକ ଉଠା ବେପାରୀ ବିଭିନ୍ନ ଜୋନ୍ରେ ବସି ବ୍ୟବସାୟ କରିଥାନ୍ତି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ତଳ ପଡ଼ିଆର ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଥଇଥାନ କରିବାକୁ ବାଉଳା ହେଉଥିବା ପ୍ରଶାସନ ଉପର ପଡ଼ିଆରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବାକୁଥିବା ଉଠା ବେପାରୀଙ୍କୁ କେମିତି କେଉଁଠି ବସାଇବ ତାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି । ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ଯଦି ଥଇଥାନ କରାଯାଆନ୍ତା ତେବେ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇପାରନ୍ତା ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।
ବୁଲାବୁଲି କରିବା, ଖାଇବା ପିଇବା କାମ ସାରିଦେବା, ଫେରିଲା ବେଳକୁ ରାସ୍ତା କଡ଼ରୁ ଜିନିଷ ବୋହି ନେଇଯିବା । ଝାଡୁ, କୁଲା, ବାଉଁଶିଆ, କପ୍ ପ୍ଲେଟ୍ ସେଟ୍ ଧରି ବାଲିଯାତ୍ରାରେ କ’ଣ ବୁଲିହେବ? - କଟକ ବାଲିଯାତ୍ରାକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏ ଅଭ୍ୟାସ ଏଣିକି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । କାରଣ ଏଥର ବାଲିଯାତ୍ରାରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଉପର ପଡ଼ିଆ ଓ ରିଂରୋଡ୍ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଆଉ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ନାହିଁ । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତଳ ପଡ଼ିଆରେ ଥଇଥାନ କରିବାକୁ ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି ପ୍ରଶାସନ ।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ବାଲିଯାତ୍ରାରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଥଇଥାନ କରିବା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଚାଲେଞ୍ଜିଂ ରହିଆସିଛି । ଗତବର୍ଷ ତଳ ବାଲିଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆର ୨୦ ହଜାର ବର୍ଗଫୁଟ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ବସିବାକୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଯୋବ୍ରା ଠାରୁ ବିଡ଼ାନାସୀ ଚହଟା ଛକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଲିଯାତ୍ରା ସମୟରେ କୌଣସି ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀ ବେପାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ନିୟମ କରିଥିଲା ପ୍ରଶାସନ । ସେହିପରି ବାଲିଯାତ୍ରା ଉପର ଓ ତଳ ପଡ଼ିଆ ଆଖପାଖ ରାସ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟବସାୟୀ ବସିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଦିନେ ଦୁଇଦିନ ଗ୍ରୀନ୍ କରିଡର୍ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀ ନିଜ ନିଜ ଜାଗା ପାଇ ବସିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେପଟକୁ କେହି ଦର୍ଶକ ନ ଯିବାରୁ ବେପାର ହୋଇ ନଥିଲା । ଫଳରେ ପ୍ରଶାସନିକ କଟକଣା ସତ୍ତେ୍ୱ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଲେ । ଯିଏ ଯେଉଁଠି ପାରିଲା ବସିଲା ।
ଏଥର ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ । କାରଣ ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ନ କରିବାକୁ ପ୍ରଶାସନର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ତେବେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ତଳ ପଡ଼ିଆ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବେ । ତେବେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶାସନ କେଉଁଠି ଥଇଥାନ କରିବ ତାହା ବି ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ । ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଭଳି ଯଦି ଏମିତି କିଛି ଜାଗା ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁଠି ବେପାର ହେବ ନାହିଁ ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀ ମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଜାଗା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବେ । ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶାସନ କେମିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ ତାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଉପର ପଡ଼ିଆରେ ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଥଇଥାନ କରାଯାଇ ପାରିଲେ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇପାରନ୍ତା । ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଲାଗି ଷ୍ଟଲ୍ କରିବାକୁ ପଡୁ ନଥିବାରୁ ପ୍ରଶାସନର ଚିନ୍ତା ନାହିଁ । କେବଳ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଢଙ୍ଗରେ ବସାଇ ବେପାର କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଲେ ସେମାନେ ଉପକୃତ ହୋଇପାରନ୍ତେ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ତଳପଡ଼ିଆ ବୁଲି ଲୋକେ ଘରକୁ ଫେରିବା ବେଳେ ଆବଶ୍ୟକତା ମୁତାବକ ଘରକରଣା ସାମଗ୍ରୀ ଯାହା ଉଠା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ କିଣି ନେଇପାରିବେ । ଏ ଦିଗରେ ପ୍ରଶାସନକୁ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ବାଲିଯାତ୍ରାପ୍ରେମୀ ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ମତ ଦେଉଛନ୍ତି ।
