ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ନବରାତ୍ରିର ପବିତ୍ର ପର୍ବକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନରେ, ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନଅଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ, ଏହି ନଅ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନର ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଏବଂ ବାଧା ଲାଘବ ହୁଏ।
ଯଦିଓ ବର୍ଷ ସାରା ଚାରୋଟି ନବରାତ୍ରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଦୁଇଟି ପ୍ରକଟ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଗୁପ୍ତ ନବରାତ୍ରି। ଚୈତ୍ର ମାସରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରି ହେଉଛି ପ୍ରକଟ ନବରାତ୍ରି, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଭକ୍ତ ମାନେ ନଅ ଦିନ ପାଇଁ ଉପବାସ ଏବଂ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରି କେବେ ?
ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ, ଚୈତ୍ର ମାସର ନବରାତ୍ରି ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଚୈତ୍ର ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ, ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରି ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୬ ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯାହା ହିନ୍ଦୁ ନବ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ। ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରି ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୬ ରେ ଶେଷ ହେବ। ଏହି ଦିନ ରାମ ନବମୀ ମଧ୍ୟ ପାଳିତ ହେବ। ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ନଅ ଦିନିଆ ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବ, ମାତା ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ଏବଂ ଜୀବନରେ ସକାରାତ୍ମକତା ଆଣିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ଅବସର, କାରଣ ଦେବୀ ସ୍ୱୟଂ ନଅ ଦିନ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଥାନ୍ତି।
ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରି ନଅ ଦିନ ଏବଂ ନଅ ଭୋଗ ତାଲିକା…
ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ଅଲଗା ଅଲଗା ଦିନରେ, ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ବିଶେଷ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ନୈବେଦ୍ୟ କେଉଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଶୁଭ…
ପ୍ରଥମ ଦିନ: ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଦେବୀ ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ତାଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଅର୍ପଣ କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏହା ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଦ୍ବିତୀୟ ଦିନ: ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ, ଦେବୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଚିନି ମିଠା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଠା ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ। ଏହା ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଣିଥାଏ।
ତୃତୀୟ ଦିନ: ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ତୃତୀୟ ଦିନରେ, ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟାଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଆଧାରିତ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରିବା ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଏବଂ କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଚତୁର୍ଥ ଦିନ : ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଦେବୀ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ହୁଏ। ସେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣ ମାଲପୁଆକୁ ଏକ ଭୋଗ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ, ଯାହା ଦେବୀ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।
ପଞ୍ଚମ ଦିନ : ନବରାତ୍ରିର ଏହି ଦିନ ଦେବୀ ସ୍କନ୍ଦମାତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ହୁଏ। ଦେବୀ ସ୍କନ୍ଦମାତା କଦଳୀକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣ କଦଳୀ କିମ୍ବା କଞ୍ଚା କଦଳୀରୁ ତିଆରି ତାଙ୍କର ବରଫି ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ।
ଷଷ୍ଠ ଦିନ : ଚୈତ୍ର ନବରାତ୍ରିର ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ, ଦେବୀ କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମହୁ କିମ୍ବା ମହୁ ଆଧାରିତ ଉତ୍ପାଦ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଆକର୍ଷଣ ଏବଂ ତେଜ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ସପ୍ତମ ଦିନ : ନବରାତ୍ରିର ସପ୍ତମ ଦିନ ଦେବୀ କାଳରାତ୍ରିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ଏହି ଦିନ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଭାବରେ ଗୁଡ଼ ଅର୍ପଣ କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ଭୟ ଏବଂ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଅଷ୍ଟମ ଦିନ : ନବରାତ୍ରିର ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ ଦେବୀ ମହାଗୌରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ନଡ଼ିଆ ଏବଂ ନଡ଼ିଆ ଆଧାରିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ କରେ।
ନବମ ଦିନ: ନବରାତ୍ରିର ଶେଷ ତଥା ନବମ ଦିନରେ, ଦେବୀ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ହାଲୱା-ପୁରୀ, ନଡ଼ିଆ ଏବଂ ଚଣା ଅର୍ପଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
