ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୦୩/ ୧୧: ମାନବ ପାଇଁ ଦାନା ଯୋଗାଉଥିବା ମାଟି ମାଆ ଦିନକୁ ଦିନ ଟାଙ୍ଗରା ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏହା ମରୁଡ଼ି କବଳକୁ ଚାଲିଯାଉଛି । ଏଥିରେ ଫସଲ ଫଳାଇ ଭୋକ ମେଣ୍ଟାଇବାକୁ ଚାହିଁଲା ବେଳକୁ ଖଳନାୟକ ସାଜି ସବୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିଦେଉଛି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଭୟଙ୍କର କୁପରିଣତି ସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ମରୁଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳର ଆକାର ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ।
୧୯୮୦ ଦଶକରୁ ମରୁଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳର ଆକାର ପ୍ରାୟ ୩ ଗୁଣା ହୋଇଛି । ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ମରୁଡ଼ି ସବୁ ସାରି ଦେଉଛି । ମୁଠାଏ ଦାନା ପାଇଁ ମଣିଷ ସଙ୍ଘର୍ଷ କରୁଛି । ‘ଲାନ୍ସେଟ୍ କାଉଣ୍ଟଡାଉନ ଅନ୍ ହେଲ୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ କ୍ଲାଇମେଟ୍ ଚେଞ୍ଜ୍’ ରିପୋର୍ଟ’ରେ ଏହି ଦୟନୀୟ ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ରିପୋର୍ଟ କହିଛି ଯେ ୧୯୮୦ ଦଶକରୁ ପୃଥିବୀରେ ମରୁଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳ ଲଗାତର ଭାବେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି । ଗତବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ସ୍ଥଳଭାଗର ପ୍ରାୟ ୪୮% ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ିର ସାମ୍ନା କରିଥିଲା । ଯାହା କି ମାସକ ପାଇଁ ରହିଥିଲା ।
୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଏହା ମାତ୍ର ୧୫% ଥିଲା । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ୨୦୨୩ରେ ପ୍ରବଳ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବିଶ୍ୱର ଏକତୃତୀୟାଂଶ ଭାଗ ବା ୩୦% ଅଞ୍ଚଳ ୩ ମାସ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ିର ସାମ୍ନା କରିଥିଲା । ୧୯୮୦ ଦଶରେ ଏହା ହାରାହାରି ୫% ଥିଲା । ୬ ମାସ ଧରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ବର୍ଷା ହେବା ଅଥବା ଉଭୟ ମୃତ୍ତିକା ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଅତି ମାତ୍ରାରେ ଜଳ ବାଷ୍ପୀକରଣ ହୋଇଯିବା କାରଣରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ି ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ତ୍ୱରିତ ପ୍ରଭାବ ଜଳ ଓ ପରିମଳ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ସହ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏମିତି କି ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ, ପରିବହନ ନେଟୱର୍କ ଓ ସର୍ବୋପରି ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଜଳର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାରେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଦାୟୀ । ପ୍ରାକୃତିକ ପାଣିପାଗ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ମଣିଷର ଜମି ବ୍ୟବହାର ଅଭ୍ୟାସ ବି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିଥାଏ ।ସମ୍ପ୍ରତି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶ୍ୱରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅନେକାଂଶରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ଏହାଯୋଗୁ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ହର୍ନ ଅଫ୍ ଆଫ୍ରିକା (ସୋମାଲିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ, ଇଥିଓପିଆ, ସୁଦାନ ଓ ଜିବୁତି ଭଳି ଦେଶ) ଆଦିରେ ମରୁଡ଼ିର ପ୍ରଭାବ ସର୍ବାଧିକ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ପେଟ ପାଇଁ ଦାନା ଗଣ୍ଡେ ଯୋଗାଡ଼ ଲାଗି ଅହରହ ସଙ୍ଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି ।
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଆମାଜନରେ ପାଣିପାଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବିଗାଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ବାରମ୍ବାର ମରୁଡ଼ି ସ୍ଥିତି । ଏହା ହଜାର ହଜାର ବୃକ୍ଷକୁ ମାରିବାରେ ଲାଗିଛି । ଫଳରେ ସନ୍ତୁଳିତ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଚକ୍ରକୁ ଏହା ବିଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିପକାଉଛି । ଯାହା କି ଆଉ ଏକ ମରୁଡ଼ିର କାରଣ ସାଜୁଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ୧୯୫୧ରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୫୦% ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ତତଃ ଏକ ମାସ ମରୁଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି । ୩୦% ଅଞ୍ଚଳ ତିନି ମାସ ପାଇଁ ଏବଂ ୧୦% ଅଞ୍ଚଳ ଛଅ ମାସ ଲାଗି ମରୁଡ଼ିର ସାମ୍ନା କରିଛି । ସ୍ଥିତି ଏଭଳି ହେଉଛି ଯେ ପୃଥିବୀର ଏକ ବୃହତ ଭାଗ ଶୁଖିବାରେ ଲାଗିଲା ବେଳକୁ ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଗତ ୧୦ ବର୍ଷରେ ବିଶ୍ୱର ୬୧% ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ବଢ଼ିଥିଲା । ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବୃଷ୍ଟିପାତ ପାଟର୍ନକୁ ବଦଳାଉଛି । ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ପାଣି ବାଷ୍ପୀକରଣ ହୋଇ ବାୟୁରେ ମିଶିଯାଉଛି । ବାୟୁ ବି ଉତ୍ତପ୍ତ ଥିବା ଯୋଗୁ ଏହା ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉଛି । ସେହି ଆର୍ଦ୍ରତା ଯେତେବେଳେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଉପରେ ବୁଲି ଏକ ଝଡ଼ରେ ସମାହାର ହୋଇଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରବଳ ବୃଷ୍ଟିପାତର କାରଣ ସାଜୁଛି ।
ଲାନ୍ସେଟ୍ କାଉଣ୍ଟଡାଉନ ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ବି ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି । ଗତବର୍ଷ ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁ ୧୫.୧୦ କୋଟି ଲୋକ ଖାଦ୍ୟାଭାବର ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ । ଏହାଯୋଗୁ କୁପୋଷଣ ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଥିଲା । ୬୫ ଏବଂ ତଦୂଦ୍ଧ୍ୱର୍ ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ଅଂଶୁଘାତ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୯୦ ଦଶକ ତୁଳନାରେ ୧୬୭% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।
ସମ୍ପ୍ରତି ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ମଶାଜନିତ ଭୂତାଣୁଗୁଡ଼ିକର ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ସାଜିଛି । ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗ ମାମଲା ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡ ସ୍ତର ଛୁଇଁଛି । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବରୁ ଡେଙ୍ଗୁ, ମ୍ୟାଲେରିଆ ଏବଂ ୱେଷ୍ଟ ନାଇଲ୍ ଭୂତାଣୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁ ନ ଥିଲା, ସେଠାରେ ବି ଏଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ଦେଖାଦେଲାଣି । ଧୂଳି ଝଡ଼ ଯୋଗୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି ।
ଲାନ୍ସେଟ୍ କାଉଣ୍ଟଡାଉନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମେରିନା ରୋମାନେଲ୍ଲୋଙ୍କ ମୁତାବକ, ଜଳବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବଦଳୁଛି । ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଯେଉଁଭଳି ସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରୁ ନ ଥିଲେ, ତାହା ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ୨୦୨୦ ପରଠାରୁ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ସିରିୟା ଏବଂ ଇରାକର କିଛି ଅଂଶରେ ମରୁଡ଼ି ସ୍ଥିତି ଉତ୍କଟ ହୋଇଛି । ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ସିରିୟାର ହସାକା ସହରରେ ପାନୀୟ ଜଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଫଳରେ ଏଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଛଟପଟ ହୋଇଥିଲେ । ହସାକାର ଲୋକମାନେ ୨୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା କୂପଗୁଡ଼ିକରୁ ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ । ଶେଷରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବି ଶୁଖିଯାଇଥିଲା ।
ପାଣି ନ ମିଳିବାରୁ ଲୋକମାନେ ଗାଧୋଇ ପାରି ନ ଥିଲେ । ସେମାନେ ମଇଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଚର୍ମ ରୋଗ, ଡାଇରିଆ ଭଳି ରୋଗ ସାଙ୍ଘାତିକ ଭାବେ ବ୍ୟାପିଥିଲା । ଜଳ ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରାଣାନ୍ତକ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପଛାଇ ନ ଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଲୋକେ ପାଣି ପାଇଁ ଡହଳବିକଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ଗତବର୍ଷ ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନର ୭୭% ଭାଗ ମାସକ ପାଇଁ ସାଙ୍ଘାତିକ ମରୁଡ଼ିର ସାମ୍ନା କରିଥିଲା ବେଳେ ୬ ମାସ ପାଇଁ ଅଧା ଭାଗ ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ।
ମରୁଡ଼ି ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଦିନ ରହିବା ଫଳରେ ନଦୀ, ନାଳ ଓ ହ୍ରଦ ଆଦି ଅତି ମାତ୍ରାରେ ଶୁଖିଯାଏ । ଏହାର ତଳ ଭାଗ ଏତେ କଠିନ ହୋଇଯାଏ ଯେ ପ୍ରବଳ ବୃଷ୍ଟିପାତ ବେଳେ ବି ଏହା ଜଳକୁ ଶୋଷିପାରି ନ ଥାଏ । ଯାହା ଅଚାନକ ବନ୍ୟାର କାରଣ ସାଜି ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ ।
ରୋମାନେଲ୍ଲୋଙ୍କ ମୁତାବକ, ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟଧିକ ମରୁଡ଼ିକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ଢାଞ୍ଚା ବି ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି । ଏହା ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଆମକୁ ସବୁଜଗୃହ ବାଷ୍ପ ନିର୍ଗମନ ମାତ୍ରା କମାଇବାକୁ ହେବ। ବିଶ୍ୱ ତାପନ ଯେମିତି ଆହୁରି ନ ବଢ଼େ, ତାହାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ହେବ । ଯଦି ତାହା ନ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗକୁ ଆହୁରି ମରୁଡ଼ି ଏବଂ ପ୍ରବଳ ବୃଷ୍ଟିପାତର ସାମ୍ନା କରିବା ବୋଲି ରୋମାନେଲ୍ଲୋ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମୁତାବକ, ୨୦୨୩ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ବର୍ଷ ରହିଥିଲା । ଆଗକୁ ଏହାଠାରୁ ଆହୁରି ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଚାଲିବ । ବିଶ୍ୱ ତାପନ ଯେତେ ଉପରମୁହାଁ ହେବ, ସେତେ ଖରାପ ଘଟଣାମାନ ଘଟିଚାଲିବ।
