ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୨୧/୧୦: ପବିତ୍ର ଦୀପାବଳି ଅମାବାସ୍ୟାର ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦାରେ ହୁଏ ଗିରିରାଜ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ପୂଜା । ଏହି ଦିନ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ପରିକ୍ରମା କରିବା ବିଶେଷ ଶୁଭଦାୟୀ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଗିରିର ପ୍ରତିଟି ପଥରରେ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ନିବାସ କରନ୍ତି । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା ଦିନ ଏହାର ପରିକ୍ରମା କଲେ କୃଷ୍ଣ କୃପା ସହିତ ରାଧାରାଣୀଙ୍କର କୃପା ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କର ଅଖଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ପବିତ୍ର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ମଥୁରା ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନର ଶୀର୍ଷ ଦେଶ ସର୍ବାଧିକ ୨୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହାର ଘେର ପ୍ରାୟତଃ ୨୧ କିଲୋମିଟର । ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ହେଲେ ୨୧ କିଲୋମିଟର ପଦଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ହୁଏ । ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛ ଯେ, କୃଷ୍ଣ ବାଲ୍ୟଲୀଳା ସମୟରେ ରାଧାରାଣୀ ଏବଂ ଗୋପାଳଗୋପାଳୁଣୀଙ୍କ ସହ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କୋଳରେ ଖେଳିକୁଦି ଦିନ କାଟିଥିଲେ । ଏକଦା କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ବ୍ରଜବାସୀ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଚାରିପଟେ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ପରିକ୍ରମା କରି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସନ୍ତୋଷବର୍ଦ୍ଧନ କରିଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୋପଜନିତ ବର୍ଷା ବିତ୍ପାତରୁ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଲାଗି କୃଷ୍ଣ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କୁ ୭ ଦିନ ବ୍ୟାପି ଟେକି ଧରିଥିଲେ । ଏହାତଳେ ସମସ୍ତ ବ୍ରଜବାସୀ ଆଶ୍ରୟ ନେବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିଥିଲେ ।
କୁହାଯାଏ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରୁ ବ୍ରଜଭୂମି, ଯମୁନା ଏବଂ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଆଜି ଯାଏ ରହିଛନ୍ତି । ଶାସ୍ତ୍ର କହେ ଗୋଲକରେ ଚୀର ଲୀଳାରତ ରାଧାରାଣୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କ୍ରମେ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ହୃଦୟରୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଯାହା ତାଙ୍କର ଲୀଳା ଭୂମିର ଅଂଶବିଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଗିରିରାଜ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ। ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରମଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲେ । ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ ଯେଉଁ ବାଟ ଦେଇ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଚାରିପଟେ ବୁଲିଥିଲେ ସେହି ପଥକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାତ୍ରାପଥ ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଏ । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା ପଥରେ ପଡ଼େ ଜଟିପୁରା, ମୁଖାରବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର, ରାଧାକୁଣ୍ଡ, କୁସୁମ ସରୋବର, ମାନସୀ ଗଙ୍ଗା, ଗୋବିନ୍ଦ କୁଣ୍ଡ, ପଞ୍ଚରୀ ଇତ୍ୟାଦି । ମାନସୀ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ ପରେ ଶ୍ରୀଗିରିରାଜଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରି ଭକ୍ତଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମାରେ ବାହାରିଥାନ୍ତି । ଯେଉଁଠୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ ସେହିଠାରେ ହିଁ ଶେଷ ସହିତ ପରିକ୍ରମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ପରିକ୍ରମା ଅଧାରେ ଛାଡ଼ିବା ଅନୁଚିତ । ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ହେଲେ ଗିରିରାଜଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ପରିକ୍ରମା କରିବା ସମୟରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଯେପରି ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ରହିବେ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହୁଏ । ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ତଥା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଶହଶହ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଗିରି ପରିକ୍ରମା କଲେ ଭକ୍ତଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଖଣ୍ଡନ ସହିତ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରିବା ସମୟରେ କେବଳ ଶରୀର ନୁହେଁ ମନ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ, ପୂତ ରଖିବା ଉଚିତ । କାରଣ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପରିକ୍ରମା ହେଉଛି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରା ।
