ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୪/୧୨: ମନରେଗାର ନାଁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଥମି ନଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଆଉ ଏକ ବିବାଦ ଜୋର ଧରିଛି। ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି (ସିପିଆଇ) ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ଜନ୍ ବ୍ରିଟାସ୍ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ନୋଟରୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ହଟାଇବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଯୋଜନା ପୂର୍ବରୁ ବିକଶିତ ହୋଇସାରିଛି, ଏବଂ ଦେଶର ଐତିହ୍ୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତୀକକୁ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରତିଛବି ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
ଜନ୍ ବ୍ରିଟାସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଏପରି କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ କିଛି ଭିନ୍ନ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କେବଳ ଗୁଜବ କିମ୍ବା ଅନୁମାନ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର ବିବୃତ୍ତି ପୁଣି ଥରେ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ରାଜନୀତିର ଉଠାପକା ବର୍ଷ ୨୦୨୫; ଭାରତରେ ବିଜେପି କରିଥିଲା ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ,ଆମେରିକାରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦବ୍ଦବା, ଜେନ୍-ଜି ନିଆଁରେ ଜଳିଥିଲା ନେପାଳ
ନୋଟରୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇବା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଦାବି ଉଠିଛି :
ନୋଟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଗଣେଶ, ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର, ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଏବଂ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କ ଫଟୋ ଛାପିବା ଦାବି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆପ ନେତା ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଜେପି ନେତା ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ସ୍ୱାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ନୋଟରେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ଫଟୋ ରହିବା ଉଚିତ। ସେତେବେଳେ ସେମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଧନର ଦେବୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକକୁ ମଜବୁତ କରିବ। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ସମୟ ସମୟରେ ଏପରି ଦାବି ହୋଇଆସୁଛି ଏବଂ ଏହା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନେତା କିମ୍ବା ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋକୁ ନେଇ କାହିଁକି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି?
ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିତର୍କରେ ରହିଛି। କେତେକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ନୋଟରୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଗାନ୍ଧୀ ରହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଫଟୋ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ନୋଟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ନିକଟରେ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ବଦଳରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଫଟୋ ମୁଦ୍ରିତ କରାଯାଉ। ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ନେତାଜୀଙ୍କ ଅବଦାନ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ସମାନ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଉଚିତ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ମଣିଷ ପାଇଁ ସତର୍କର ଘଣ୍ଟି: ବିଶ୍ଵକୁ ସୁଖାଇ ଦେବ ଏଆଇ, ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଉତ୍କଟ ଜଳାଭାବ
ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ କାହାର ଫଟୋ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇପାରିବ କି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ଦୃଢ଼ ଉତ୍ତର ହେଉଛି 'ନା'। ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନୋଟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇନଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ଭଳି ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ନୋଟରେ ମୁଦ୍ରିତ ହେଉଥିଲା। ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ଚିତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବିକୁ ତାଙ୍କର ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରହଣୀୟତା ହେତୁ ବାଛି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବିକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ବଦଳାଇଲେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କୁ ଜଣେ ନେତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯିଏ କେବଳ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀ କିମ୍ବା ବିଚାରଧାରାକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଜାତିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ।
କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲାRBIକମିଟି?
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟରେ ଥିବା ପ୍ରତିଛବି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲା। ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ ରେ, ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ ସଂସଦରେ ଏହି କମିଟିର ରିପୋର୍ଟକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଥିଲେ। କମିଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲା ଯେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଭାରତର ଚରିତ୍ର ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ କେହି ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା।
ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇବା ଗୁଜବ ଉପରେRBIର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା:
କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ନୋଟରୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଏହି ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଏହାର ଏପରି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଫଟୋ ହଟାଇବାର କୌଣସି ଯୋଜନା ନାହିଁ।
ପ୍ରମୁଖ ଖବର ଉପରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ: ୪୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ନିଲାମ ହେଲା ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ,କିଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ରହିଛି ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କ
ଭାରତରେ କ’ଣ ରହିଛି ନୋଟର ଇତିହାସ?
ଭାରତ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ରେ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରା ନୋଟ୍ ଜାରି କରୁଥିଲା। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ୱେବସାଇଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ପ୍ରଥମେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ୧ ଟଙ୍କା ନୋଟ୍ ଡିଜାଇନ୍ କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ନୋଟ୍ ରେ ବ୍ରିଟେନ ମହାରାଜାଙ୍କ ଏକ ଚିତ୍ର ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ନୋଟ୍ ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ମୁଦ୍ରିତ ହେବା ପାଇଁ ସହମତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ, ନୋଟ୍ ରେ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୫୦ ମସିହାରେ, ପ୍ରଥମେ ୨, ୫, ୧୦ ଏବଂ ୧୦୦ ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ୧୦୦୦, ୨୦୦୦ ଏବଂ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଚଳନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୬୯ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଫଟୋ ନୋଟରେ ମୂଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା:
୧୯୬୯ ମସିହାରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୧୦୦ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ର ଏକ ନୋଟ୍ ରେ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ଏକ ବସିଥିବା ଚିତ୍ରକୁ ଛପା ଯାଇଥିଲା, ପଛପଟେ ସେବାଗ୍ରାମ ଆଶ୍ରମର ଫଟୋ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ଏବଂ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ୫୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ପୁନର୍ବାର ନୂତନ ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ୧ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଉପରେ ଏକ କୂଅ, ୨ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଉପରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ଉପଗ୍ରହର ଚିତ୍ର, ୫ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଉପରେ ଟ୍ରାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ କ୍ଷେତ ହଳ କରୁଥିବା ଜଣେ ଚାଷୀ ଏବଂ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଉପରେ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରର ଚକ, ମୟୂର ଏବଂ ଶାଲିମାର ଉଦ୍ୟାନ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଦ୍ରୁତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିଥିଲା। ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଜାରି କରିଥିଲା। ଏହି ନୋଟ୍ ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ଥିଲା, ଏବଂ ୱାଟରମାର୍କରେ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା।
୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଆସିଥିଲା ନୂଆ ସିରିଜର ନୋଟ୍:
୧୯୯୬ ମସିହାରେ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅନେକ ସୁରକ୍ଷା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସହିତ "ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସିରିଜ୍" ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲା। ଏହି ନୋଟଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ବିଶେଷତା ଥିଲା ଯାହା ଦୃଷ୍ଟିହୀନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ନୋଟ୍ ଉପରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବି ଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ୱାଟରମାର୍କ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ୯ ଅକ୍ଟୋବର, ୨୦୦୦ ରେ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ପୁନଃପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୮ ନଭେମ୍ବର, ୨୦୧୬ ରେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସିରିଜ୍ ର ୫୦୦ ଏବଂ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତିଛବି ବିଶିଷ୍ଟ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରମେୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରମୁଖ ଖବର: ପାକିସ୍ତାନ, ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ମିଆଁମାର… ଭାରତକୁ ଚାରିଆଡୁ ଘେରିବାର ଯୋଜନାରେ ଡ୍ରାଗନ୍
