ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨।୬: ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଦେଶ ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି । ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଭାରତ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ୧୧୪ଟି ଆଧୁନିକ 'ଡସଲ୍ଟ ରାଫେଲ୍' ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍ କ୍ରୟ କରିବା ଲାଗି ଭାରତ ସରକାର 'ଲେଟର ଅଫ୍ ରିକ୍ଵେଷ୍ଟ' (LoR) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି । ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସରକାରୀ ଚିଠି ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯିବ । ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ଅଟକଳରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ମେଗା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି, ଭାରତ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେବାକୁ ଯାଉଛି ।
'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ'କୁ ମେଗା ବୁଷ୍ଟ: ଭାରତ ମାଟିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ ୯୦ରୁ ଅଧିକ ରାଫେଲ୍
ଏହି ସାମରିକ ଚୁକ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ ବା ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର । ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରାଜିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ୯୦ରୁ ୯୨ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ନିର୍ମାଣ ସିଧାସଳଖ ଭାରତରେ କରାଯିବ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଏରୋସ୍ପେସ୍ କମ୍ପାନୀ 'ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ' ଭାରତର କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ଘରୋଇ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସହ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ । ବାକି ରହିଥିବା ୨୨ଟି ବିମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବା 'ଫ୍ଲାଇ-ଆୱେ' ସ୍ଥିତିରେ ସିଧାସଳଖ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଭାରତ ଆସିବ । ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ।
ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତ: ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେବ ଆହୁରି କ୍ଷିପ୍ର:
ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟ ଏୟାର ଚିଫ୍ ମାର୍ଶଲ ଏ.ପି. ସିଂହ ଜୁନ୍ ୧ ତାରିଖରୁ ଫ୍ରାନ୍ସର ୩ ଦିନିଆ ସରକାରୀ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଗସ୍ତକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଛି । ଗସ୍ତ କାଳରେ ସେ ରାଫେଲ୍ ନିର୍ମାତା 'ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ' ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ ତିଆରି କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀ 'MBDA'ର ଶୀର୍ଷ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଭେଟି ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିବେ ।
କେମିତି ହେବ ଚୁକ୍ତି ?
୧. LoR ର ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ 'ଲେଟର ଅଫ୍ ରିକ୍ଵେଷ୍ଟ' ପଠାଯିବା ପରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାର ବିମାନର ମୂଲ୍ୟ, ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
୨. DAC ର ମଞ୍ଜୁରୀ: ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥା 'ଡିଫେନ୍ସ ଏକ୍ଵିଜିସନ କାଉନସିଲ୍' (DAC) ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିସାରିଛି ।
୩. CCS ର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ମୋହର: ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ତ୍ତାବଳୀକୁ ନେଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ 'କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଅନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି' (CCS) ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବେ ।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ କାହିଁକି ଏତେ ଜରୁରୀ ଏହି ଜେଟ୍ ?
ସ୍କ୍ଵାଡ୍ରନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି: ବର୍ତ୍ତମାନ ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦୁଇଟି ସୀମାରେ ଏକାସଙ୍ଗେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ବାୟୁସେନା ନିକଟରେ ଅତି କମ୍ରେ ୪୨ଟି ଫାଇଟର୍ ସ୍କ୍ଵାଡ୍ରନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ମାତ୍ର ପୁରୁଣା ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଅବସର ନେବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ କମିଯାଇଛି । ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ ଆସିବା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାର ଏହି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ ହେବ । ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଶକ୍ତି: ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ରଡାର୍ ସିଷ୍ଟମ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ୱାରଫେୟାର୍ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଦୂରଗାମୀ ମାରକ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ 'ମିଟିଅର୍' ଏବଂ 'ସ୍କାଲ୍ପ' ଭଳି ମିସାଇଲ୍ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହା ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ସଫଳତା ଓ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ମିଳିବ ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ... Global demand for Indian weapons: ବିଶ୍ୱରେ ବଢ଼ୁଛି ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରର ଚାହିଦା, ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୩୮,୪୨୪ କୋଟିର ଡିଲ୍