ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩୦/୧୦: ଭାରତ ତାଜିକିସ୍ତାନର ଆୟନି ଏୟାରବେସ୍ରୁ ଓହରି ଯାଇଛି। ଏହି ଏୟାରବେସ୍ ଥରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ହବ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ତାଲିବାନର ପ୍ରବେଶ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏବଂ ତାଜିକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଶେଷ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ତାଲିବାନର ଦଖଲ ଏବଂ ଉତ୍ତର ମେଣ୍ଟର ପତନ ଏହି ଘାଟିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛି। ଋଷୀୟ ସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘାଟିକୁ ନିଜ ଦଖଲକୁ ନେଇଛି।
ଭାରତ ୨୦୨୩ ଆରମ୍ଭ ସୁଦ୍ଧା ଆୟନି ବାୟୁସେନା ଘାଟିରୁ ଏହାର ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲା। ତଥାପି, ଏହି ଘାଟିରେ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ହେଲିକପ୍ଟର ରହିଥିଲା ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ମରାମତି ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଉତ୍ତର ମେଣ୍ଟର ଦୃଢ଼ ଉପସ୍ଥିତି ସମୟରେ ଭାରତ ଏହି ଘାଟିକୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା।
ଏହି ଘାଟିକୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସମର୍ଥନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ତାଲିବାନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଭାରତ ଏବଂ ତାଜିକିସ୍ତାନ, ଆୟନି ଏୟାରବେସ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ନାହିଁ। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷ ସେନା ଏବେ ଏହି ଏୟାରବେସ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ସହିତ ପରିଚିତ ଲୋକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ୨୦୨୧-୨୨ ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ସେବେଠାରୁ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ କିମ୍ବା ଉପକରଣ ନାହିଁ। ୨୦୨୩ ଆରମ୍ଭ ସୁଦ୍ଧା, ଭାରତ ସେଠାରୁ ଏହାର ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲା। ତଥାପି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତର ଏକ ଉପସ୍ଥିତି ରହିଛି।
ଏହି ଏୟାରବେସ୍ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇନଥିଲା। ଏହା କେବଳ ଏକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ବେସ୍ ଥିଲା। ଭାରତ ସେଠାରେ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ମୁତୟନ କରିନଥିଲା। ଭାରତ ସେଠାରେ ଏମ୍ଆଇ୧୭ ହେଲିକପ୍ଟର ମୁତୟନ କରିଥିଲା, ଯାହା ତାଜିକିସ୍ତାନ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ୧୯୯୮ ମସିହାରେ, ଭାରତ ତାଜିକିସ୍ତାନର ଫଖରରେ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଏୟାରବେସ୍ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ଏକ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରିପ୍, ହେଲିକପ୍ଟର, ଏକ ମରାମତି ୟୁନିଟ୍, ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଡିପୋ ଏବଂ ଏକ ସାମରିକ ହସ୍ପିଟାଲ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଏହି ହସ୍ପିଟାଲରେ ନର୍ଦ୍ଦନ ଆଲାଏନ୍ସ ଅର୍ଥାତ୍ ଉତ୍ତର ମେଣ୍ଟର ଆହତ ଆଫଗାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଥିଲା। ତଥାପି, ଫଖର ଘାଟି ପ୍ରାୟ ୨୦୦୮ ରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଆୟନି ଘାଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ତାଜିକିସ୍ତାନର ଆୟନି ଏୟାରବେସ୍ ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ମାତ୍ରେ, ଏହାର ବନ୍ଧୁ ରୁଷ ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଗଲା। ଏହା ଯେପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପହାର ସଦୃଶ ଅଟେ। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ରୁଷ ସେନା ଏବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିସାରିଛି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ଆମେରିକା ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। କାରଣ ଏହାର ସମସ୍ତ ରଣନୀତି ଏବଂ ଯୋଜନା ବିଫଳ ହେଲା।
