ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁହାଯାଉ ଥିଲା ଯେ, ଭାରତ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ତା'ର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। କିଛି ଦାବିରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଇରାନ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଜାହାଜ ଗୁଡ଼ିକ ସେହି ପଥରେ ଯାଇ ପାରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭାରତ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହୋର୍ମୁଜରୁ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ ନଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ବି ନୁହେଁ। ଆମେ କେବେ ବି କାହାଠାରୁ ଅନୁମତି ମାଗି ନାହୁଁ, କି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁ ନାହୁଁ।
ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଇରାନକୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେଉଥିବା ଦାବିକୁ ଖାରଜ କରିଛି। ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ପାଇଁ କୌଣସି ଲେଭି ବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ପାଇଁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ ସମ୍ପର୍କରେ ରିପୋର୍ଟ ଭିତ୍ତିହୀନ।
ହୋର୍ମୁଜକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁସାରେ , ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥରେ ପରିବହନ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଦେଶର ଜାହାଜ ଏବଂ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ବିନା ପ୍ରତିବନ୍ଧକରେ ପରିବହନ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ସେମାନଙ୍କୁ କେହି ଅଟକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଦେଶର ଜାହାଜକୁ ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଥ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଅନୁମତି ନେବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ (ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇରାନ କିମ୍ବା ଓମାନ) ଜଣାଇବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ।
ଆଇନର ଧାରା ୪୪ ରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପରିବହନ ମାର୍ଗରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଅଧିକାରକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥଗିତ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ସାଧାରଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମାରେ, "ଇନୋସେଣ୍ଟ ପାସେଜ୍" ନିୟମ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ , ଯାହାକୁ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅବରୋଧ କରି ପାରିବେ। ତଥାପି, ହୋର୍ମୁଜ୍ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରୁଟରେ, ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ପରିବହନ ପଥ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଅବରୋଧ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଏବଂ ଓମାନ ଉପସାଗରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ପଥ। କାରଣ ଏହା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ, ଏହାକୁ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଜାତିସଂଘର ସମୁଦ୍ର ଆଇନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ।
ଇରାନ ପ୍ରାୟତଃ ଦାବି କରେ ଯେ, ସେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ କିମ୍ବା କେବଳ UNCLOS ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପଥ ଅନୁମତି ଦେଇ ପାରିବ। ତଥାପି, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ଆଇନ ଏହି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି ; କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶର ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପଥକୁ ମନଇଚ୍ଛା ବନ୍ଦ କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଅନୁମତି ବିନା ପାର ହେବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ମନମୁଖୀ ନୁହେଁ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିଳମ୍ବ ନକରି "ନିରନ୍ତର ଏବଂ ଶୀଘ୍ର" ଏହି ରାସ୍ତାରେ ପରିବହନ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କିମ୍ବା ଧମକ ଦେବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ।
