ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୪/୬ : ବର୍ଷକରେ ୨୪ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସରେ ୨୬ଟି ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପଡ଼ିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ବ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପଡ଼ୁଥିବା ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ବର୍ଷ ୨୫ଜୁନ୍ ତଥା ଆସନ୍ତାକାଲି ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ରଖାଯିବ । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅଛି କି ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂରା ବର୍ଷ ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ରଖିନଥାନ୍ତି ଯଦି ସେମାନେ ଏହି ଗୋଟିଏ ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରଖନ୍ତି ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୂଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ଉଲ୍ଲେଖ ମହାଭାରତ ଏବଂ ଅନେକ ପୂରାଣରେ ବି ମିଳିଥାଏ ।
ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ ଏହି ବ୍ରତକୁ ସ୍ବୟଂ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ର ଭୀମ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୂଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ବିନା ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରି ରଖାଯିବ । ଏହାସହ ଏହି ଦିନ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ କଠୋର ନିୟମର ବି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ମାନ୍ୟତା ଅଛି କି ଏହି ଦିନ ବ୍ରତର ନିୟମକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଉପରେ ଶ୍ରୀ ହରି ବିଷ୍ଣ୍ୁ ନାରାଜ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କ‘ଣ କରିବେ ଏବଂ କ‘ଣ କରିବେ ନାହିଁ ।
ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦିନ ଉପବାସକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ପରଦିନର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଗ୍ରହଣ ନ କରି ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। "ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ" ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଶେଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣି ପାତ୍ର, ଛତା, ପଙ୍ଖା, ପୋଷାକ, ଫଳ ଏବଂ ସର୍ବତ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏହା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ ଅଛି। ରାତିରେ ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ, କାହାଣୀ ଶୁଣନ୍ତୁ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ।
ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ, ମଦ୍ୟପାନ, ରସୁଣ, ପିଆଜ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନରେ କ୍ରୋଧ, ମିଛ କହିବା, ଚୁଗଲୀ କିମ୍ବା ବିବାଦ କରିବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ । ଏହା ଉପବାସର ପୁଣ୍ୟକୁ ହ୍ରାସ କରେ। ଗରିବ, ଅସହାୟ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅସହାୟଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କିମ୍ବା ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଏହିଦିନ ଭୁଲରେ ମଧ୍ୟ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଛିଣ୍ଡାନ୍ତୁ ନାହିଁ । ସେହିଭଳି ଏହିଦିନ ଅଧିକ ସମୟ ଶୋଇବା କିମ୍ବା ଅଯଥା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ସମୟ ବିତାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
