ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିକାଲି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ୱାନ ନେସନ, ୱାନ ଇଲେକ୍ସନ(ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ) ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏହି ବିଲ୍ ସୋମବାର ଲୋକସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବ କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବିଲ୍ କୁ ଦଳ ନିଜ ଏଜେଣ୍ଡାରୁ ହଟାଇ ଦେଇଛି। ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବ ନାହିଁ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ବିଲକୁ ଆଣିବାକୁ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ମଧ୍ୟ ଜୋର ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବା ମାତ୍ରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଲୋକସଭା ଓ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକା ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହେବ।
ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉନି। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ଏକକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା। ଚାଲନ୍ତୁ ଏହି ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍ସନ ଉପରେ ନଜର ପକାଇବା।
ନେହେରୁଙ୍କ ଶାସନ କାଳ ସମୟରେ ହେଉଥିଲା ଏକକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ;
ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଲୋକସଭା ଏବଂ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲା କଂଗ୍ରେସ।ଜବାହର ଲାଲ ନେହେରୁ ପୁଣିଥରେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହା ପରେ ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ ୧୯୫୭, ୧୯୬୨ ଏବଂ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଲା। ଏହି ସମୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ଓ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା। ୧୯୫୭ ମସିହାରେ, ଏକ ଅଣ କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କେରଳରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲା। ପରେ ଅବଶ୍ୟ କେରଳର ରାଜ୍ୟ ସରକାରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
କେରଳରେ ହୋଇଥିଲା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ;
ସରକାର ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ କେରଳରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। କେରଳ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ହେଲା ଯେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ କେରଳର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଥିଲା। ଏହା ତ ଥିଲା ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟସ୍ତରିୟ ଅଲଗାଅଲଗା ହୋଇଥିବା ନିର୍ବାଚନର ପ୍ରସଙ୍ଗ। ତେବେ ୧୯୬୭ ଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶରେ ଏକକାଳୀନ ଲୋକସଭା ଓ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଚାଲିଥିଲା।
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ ଏହି ପରମ୍ପରା;
୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଘଟଣା ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ନିଷ୍ପତି ସହ ସହମତି ନହୋଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ | କଂଗ୍ରେସର ନେତୃତ୍ୱବୃନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନେକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଫଳାଫଳ ସ୍ୱରୂପ କଂଗ୍ରେସ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ତେବେ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ରହିଥିଲେ। ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଲୋକସଭା ଏବଂ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ନିର୍ବାଚନ ହେବାର ୧୫ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ କରିଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଦେଶରେ ଏକକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ ଜିତିଥିଲା। ପରେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ ଦେଶରେ ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନର ପରମ୍ପରା ଭାଙ୍ଗିଥିଲା।
