ପୁରୀ,୦୯/୧୨: ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ରାକ୍ଷାସ ଆଁରେ ଗିଳି ହୋଇଗଲାଣି ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର । ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସବୁଠି ବେଧଡକ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ନା ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି । ଏକକ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୁରୀରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଦ୍ଧ ଘୋଷଣା ହୋଇଛି । ହେଲେ ଏହି ଘୋଷଣା କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ସୀମିତ ରହିଛି । ଖୁଲମଖୁଲା ସବୁଠି ଏକକ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର କାରବାର ଚାଲିଥିଲେ ବି ପୌରପାଳିକା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରୁନି । ପାଖାପାଖି ବର୍ଷେ ହେବ ପୌରପାଳିକା ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଦୋକାନରେ ଚଢ଼ଉ କରାଯାଇନି । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି । ହେଲେ ପୁରୀ ସହରରୁ ବାହାରୁଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର ମାତ୍ରା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ରହିଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାଠାରୁ ଢେର ଅଧିକ ।
ପୁରୀ ସହରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୭୨୦ ଟନ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ୫୬୦ ଟନ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ହୋଇପାରୁଛି । ବଳକା ୧୫୦ ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଏଣେତେଣେ ପଡ଼ି ରହୁଛି । ନଳାଗୁଡ଼ିକରେ ଜମି ରହୁଛି । ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ସବୁ ଧୀରେଧୀରେ ଅଳିଆଗଦାରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଉଛି । ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ହୋଇପାରୁନଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଚାଲିଛି ।
ପୁରୀ ସହରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇଁ ୨୦୧୯ ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀରୁ ପୁରୀକୁ ପଲିଥିନ ମୁକ୍ତ ସହର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ତତ୍କାଳୀନ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଏଥିପାଇଁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସଚେତନତା ଏତେମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଯେ ଲୋକେ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ କିଣିବାକୁ ଘରୁ ଗିନା ତାଟିଆ ଟିଫିନ୍ ଧରି ଯାଉଥିବାର ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା । ସହରରେ ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଠିକ୍ ରୂପେ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ଏହା ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଫିଡ୍ ବ୍ୟାକ୍ ଏଜେନ୍ସି ମଧ୍ୟ ପୁରୀରେ କାମ କରୁଥିଲା । ଏହି ଏଜେନ୍ସି ପୁରୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ତଦାରଖ କରୁଥିଲା । କେଉଁଠି ଅଳିଆ ଜମି ରହିଲେ କି କେଉଁଠି ଏକକ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲେ ଏହି ସଂସ୍ଥା ପ୍ରଶାସନର ସାହଯୋଗରେ ଏସବୁକୁ ବନ୍ଦ କରୁଥିଲା । ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର ଭାବେ ପରିଚିତ ଇନ୍ଦୋର ସହରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂସ୍ଥା କାମ କରୁଛି ।
ପୁରୀକୁ ଇନ୍ଦୋର ଭଳି ସ୍ୱଚ୍ଛ ସୁନ୍ଦର କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ତତ୍କାଳୀନ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ବଲୱନ୍ତ ସିଂହ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ସଂସ୍ଥାକୁ ପୁରୀକୁ ଆଣିଥିଲେ । ପୁରୀରେ ପାଖାପାଖି ୨ ବର୍ଷ କାମ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ପୁରୀର ସ୍ୱଚ୍ଛତାରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା । ହେଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଏଜେନ୍ସିକୁ ସହରରୁ ବିଦା କରାଗଲା । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ ଏକ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ପୁରୀରୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟ ନେବା ପାଇଁ ପୌରସଂସ୍ଥା ସହ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲା । ଏହି ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତି ମାସରେ ପୌରସଂସ୍ଥାକୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଦେଇ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲା । ୨ ବର୍ଷ ହେବ ଏହି ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନିଆଯାଇଛି । ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୁରୀ ପୌରାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ୬ଟି ଯାକ ଏମ୍ଆର୍ଏଫ୍କୁ ଯାଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର ମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଚାଲିଛି । ଯେତେ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟ ଏମ୍ଆର୍ଏଫ୍କୁ ଯାଉଛି, ତା’ର ଅଧା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବି ଖାଲି ହେଉନାହିଁ ।
ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହର ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପାଣି ବୋତଲ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଚାଲିଛି। ଥର୍ମକୋଲ୍ ଦନା ମଧ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ପାଲଟିଛି । ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ସୁପ୍ରଭା ମିଶ୍ର କହିଛନ୍ତି, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜ୍ୟ ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ପାଲଟିଛି । ଏହା ମାଟିରେ ମିଶୁନଥିବାରୁ ଜଳ ପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ବର୍ଷା ଜଳ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେନି । ଫଳରେ ଭୂତଳ ଜଳ ମାତ୍ରା କମିଚାଲେ । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ମାଟିରେ ମିଶିବାକୁ ଶହଶହ ବର୍ଷ ଲାଗିଯାଏ । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକକୁ ପୋଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ବିଷାକ୍ତ ଧୂଆଁ ମଧ୍ୟ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ ଜନୀତ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
