ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ୨୦୦୮ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ସିଭିଲ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଚୁକ୍ତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଡିଜାଇନରେ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ରିଆକ୍ଟର ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆମେରିକା ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ସହଯୋଗିତା ବୃହତ୍ ସ୍ଥାନୀୟକରଣ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ହସ୍ତାନ୍ତରକୁ ସାମିଲ କରିଛି, ଯାହା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶର ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।
୨୦୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ରେ ଆମେରିକାର ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଏନର୍ଜି (DoE) ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ହୋଲଟେକ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲକୁ ଭାରତରେ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ରିଆକ୍ଟର ଡିଜାଇନ ଓ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ହୋଲଟେକ ସ୍ମଲ ମଡୁଲାର ରିଆକ୍ଟର (SMR) ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଭାରତରେ ଏଲଏଣ୍ଡଟି ଏବଂ ଟାଟା ପରି ସ୍ଥାନୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ। ଯାହା ଭାରତର ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ସୂଚନା କରୁଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ୨୦୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧ରେ ଜାରି କରିଥିବା ବଜେଟରେ ସିଭିଲ ଲାୟବିଲିଟି ଫର ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଡ୍ୟାମେଜ ଆକ୍ଟ, ୨୦୧୦ ଏବଂ ଆଟୋମିକ ଏନର୍ଜି ଆକ୍ଟରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଇନର କେତେକ ଧାରା ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଚୁକ୍ତିର ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାରୁ ଏହି ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ବଜେଟ ଘୋଷଣାକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆଇନଗତ ବାଧା ଦୂର କରି ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ରିଆକ୍ଟର ନିର୍ମାଣରେ ସହାୟକ ହେବ।
ଏହି ସହଯୋଗିତା ଭାରତର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ସହ ଜଳବାୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସାରେ ନିମ୍ନ-ନିର୍ଗମନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିରେ ବିନିଯୋଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହା ଭାରତର ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତର ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ସୂଚନା ଦେଇଛି। ଏହାସହ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗାଢ଼ କରିବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ୍ତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
