ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ସରକାର ଏକ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଦେଶର ଦୁଇଟି ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୨୦ ବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ଯୋଜନା 'ବିକସିତ ଭାରତ ୨୦୪୭' ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ଏକ ଅଂଶ ଯାହା ଭାରତକୁ ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ମହାଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ରଣନୀତି ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏହା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନକରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କେବଳ ଷ୍ଟେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ(ଏସବିଆଇ) ଓ ଏଚଡିଏଫସି ବ୍ୟାଙ୍କ ବୌଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ଶୀର୍ଷ 100 ବ୍ୟାଙ୍କ ଭିତରେ 43 ତମ ଓ 73 ତମ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ବିକସିତ ଭାରତ ୨୦୪୭ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କର ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯାହା ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା ପାଇଁ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅର୍ଥନୀତି, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଅବସଂସ୍ଥାପନା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିକାଶ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରୁଛି। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଉଦ୍ୟମ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ ସେମାନଙ୍କର ଆକାର, ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜର ପରିଚୟ କିଛି ପଛରେ ରହିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଅନ୍ତରକୁ ଦୂର କରି ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି।

ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ରଣନୀତି ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ, ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବ। ଏହା ଅନ୍ତର୍ଗତ ରହିଛି ପୁଞ୍ଜି ଭିତ୍ତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଅଣ-ନିଷ୍ପାଦନକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି (ଏନପିଏ) ହ୍ରାସ କରିବା, ଯାହା ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜିଟାଲ ଓ ଆଧୁନିକ କରିବା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଛି। ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ, ବ୍ଲକଚେନ ଏବଂ ଡାଟା ଏନାଲିଟିକ୍ସ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଉଛି ଯାହା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ତୃତୀୟତଃ, ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ଶାଖା ଓ ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହା ସହିତ, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଦକ୍ଷ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ଯେଉଁଥିରେ ଡିଜିଟାଲ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଉନ୍ନତି, ଗ୍ରାହକ ସେବାରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ସମାଧାନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ ସାମିଲ ରହିଛି।

ଏହି ଯୋଜନାର ସଫଳତା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ର ତଥା ସାମଗ୍ରିକ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଏହା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯେପରିକି HSBC, JPMorgan Chase ICBC ଆଦି ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ। ମଜବୁତ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ର ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ କରିବ, ଯାହା ଅବସଂସ୍ଥାପନା, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହେବ। ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଉପସ୍ଥିତି ବିଦେଶୀ ବିନିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ସହିତ, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରର ବିସ୍ତାର ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ବିଶେଷତଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ଗ୍ରାହକ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ।

ତେବେ, ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନା ଦକ୍ଷତା, ଅଣ-ଦେୟ ଯୁକ୍ତ ଋଣ ଏବଂ ପୁରୁଣା ପ୍ରଣାଳୀ ଆଦି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ, ସରକାରଙ୍କର ନୀତିଗତ ସଂସ୍କାର, ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକୀକରଣ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିନିଯୋଗ ଏହି ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନକରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ବିକସିତ ଭାରତ ୨୦୪୭ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅଧୀନରେ ଏହି ଉଦ୍ୟମ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବ ଏବଂ ଦେଶକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।