ପ୍ରେନ୍ସ୍: ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫ୍ରାନ୍ସୱା ବେରୁଙ୍କ ସରକାର ଦେଶର ବଢ଼ୁଥିବା ବିବାଦାସ୍ପଦ ବଜେଟ୍ ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ହୋଇଥିବା ଆସ୍ଥା ଭୋଟରେ ପରାଜୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ୭୪ ବର୍ଷୀୟ ବେରୁ ଗତ ୯ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପଦରେ ରହିଥିବା ବେଳେ, ଆସନ୍ତାକାଲି ସକାଳେ ନିଜ ଇସ୍ତଫା ପତ୍ର ଦେବେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସୂଚନା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋଙ୍କ ସରକାରକୁ ଆହୁରି ଅସ୍ଥିର କରିଦେଇଛି।
ଫ୍ରେଞ୍ଚ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ ସୋମବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଚାଲିଥିବା ଆସ୍ଥା ଭୋଟରେ ବେରୁଙ୍କ ସରକାର ୧୮୮-୧୬୭ ରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯାହା ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଛି। ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଜୁଲାଇରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଚୟନରେ ମାକ୍ରୋଙ୍କ ନେତୃତତ୍ୱାଧିନ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ନିଜ ଆସନ ହରାଇଥିଲେ। ବେରୁଙ୍କ ରାଜିନାମା ପରେ ମାକ୍ରୋଙ୍କୁ ଅଧିକାଂଶ ୨ ବର୍ଷରେ ପାଞ୍ଚମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିୟୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ଫ୍ରାନ୍ସର ବଢ଼ୁଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅର୍ଥନୌତିକ ସଙ୍କଟ, ଯାହା ଦେଶର ଜିଡିପିର ୬% ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ ବଜେଟ୍ ଯୋଜନାରେ ୬୦ ବିଲିୟନ୍ ୟୁରୋର କାଟିବା ଓ କର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଥିଲା, ଯାହା ବାମପନ୍ଥୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଛି। ବାମପନ୍ଥୀ ନେତା ମାଥ୍ୟୁ ଅର୍ଫ୍ୟେ ଏହି ଯୋଜନାକୁ "ସାମାଜିକ ନିଷ୍ଠୁରତା" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରାଲି (ଆରଏନ୍) ନେତା ଜିଲ୍ୟୁଏଟ୍ ଲେପେନ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଜେଟ୍କୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ଯାହା ସରକାର ପତନରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ଭୋଟ ପୂର୍ବରେ ବେରୁ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ "ଆପଣଙ୍କର ସରକାରକୁ ପତନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତାକୁ ଲୁଚାଇବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକାରୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବ।" ତାଙ୍କ ରାଜିନାମା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାକ୍ରୋଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜନୈତିକ ବିଭାଜନରେ ଅସମ୍ଭବ ପ୍ରୟାସ ହେବ। ମାକ୍ରୋଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ ଅଧିକାଂଶ ଆସନ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ବାମପନ୍ଥୀ ନ୍ୟାସିୟନାଲ୍ ରାଲି (ଏନ୍) କିମ୍ବା ରାଲି (ଆରଏନ୍) ସହ ଗଠବନ୍ଧନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ଘଟଣାକୁ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ଅନ୍ୟତମ ଅସ୍ଥିର ସମୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ୨୦୨୪ର ଚୟନରେ ମାକ୍ରୋଙ୍କ ପାର୍ଟି ପ୍ରଥମ ଥର ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ ଅଧିକାଂଶ ଆସନ ହରାଇଥିଲା, ଯାହା ଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ବେରୁଙ୍କ ପୂର୍ବସୂରୀ ଗ୍ୱାଇଡୋ ଆଇଲ୍ୱାନ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟରେ ରାଜିନାମା ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଅର୍ଥନୀତି ଯୁରୋପୀୟ ସଂଘ (ଇଉ)ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ୩% ଜିଡିପି ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯାହା ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ବିପନ୍ନ କରିଛି।
ବିଶ୍ଲେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଫ୍ରାନ୍ସର ଆର୍ଥିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାରରେ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଇବ ଏବଂ ଇଉରୋପୀୟ ସଂଘର ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ମାକ୍ରୋଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ଏକ ସ୍ଥିର ସରକାର ଗଠନ କରିବାପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସାମ୍ନା କିରବାକୁ ପଡିବ। ବେରୁଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ନୂତନ ନିର୍ବାଚନର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ଆହୁରି ବଦଳାଇ ଦେବ।