କୋଲକାତା, ୧୪।୨: ବାଲାଗଡ଼ର ଡଙ୍ଗାକୁ ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ୍ ମିଳିପାରେ । ଏହା ହେଲେ ଏଠାକାର ଡଙ୍ଗା କାରିଗରଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ସୁଧାର ହେବ ବୋଲି କାରିଗରମାନେ ଦୃଢ଼ ଆଶାବାଦୀ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଡଙ୍ଗା ପାଇଁ ଅର୍ଡର ଆସିବ । ଏହାହେଲେ ବୁଡ଼ିଯିବାକୁ ବସିଥିବା ଏହି ଡଙ୍ଗା କାରଖାନା ଶିଳ୍ପ ପୁଣି ଜାଗିଉଠିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧୁରିବ ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତି । ଯଦି ସବୁକିଛି ଠିକଠାକ୍ ଚାଲେ ତେବେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲରେ ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ୍ ମିଳିପାରେ । ବାଲାଗଡ଼ର ଏହି ଡଙ୍ଗା ଶିଳ୍ପ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ରୁ ୫୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ପୂର୍ବରୁ ବାଲାଗଡ଼ରେ କେବଳ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି ହେଉଥିଲା । ଏଥିରେ କୌଣସି ପିରକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନଥିଲା । ଗୋଟିଏ କାଠ ଖଣ୍ଡକୁ ଅନ୍ୟ କାଠ ଖଣ୍ଡ ସହିତ ଯୋଡି ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ପିରକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ପୂର୍ବରୁ ୪୦ ପରିବାର ଏହି ବୃତ୍ତିରେ ଜଡିତ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ୨୦କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଯଦିଓ ନୂତନ ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ଏଥିପ୍ରତି କେହି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉ ନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ କେତେକ ଏହି କଳା ଲାଗି ବଞ୍ଚିରହିଛନ୍ତି । କମ ମଜୁରି ଏବଂ ଡଙ୍ଗା ବିକ୍ରି ହ୍ରାସ ହେତୁ ଅନେକ ଏହି ଶିଳ୍ପ ଛାଡି ଦେଇଛନ୍ତି । ଏକ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ୨୪ ପ୍ରଗଣାର ସୁନ୍ଦରବନ, ନାମଖାନା ଏବଂ କାକଦ୍ୱୀପ ଆଦି ସ୍ଥାନରୁ ଡଙ୍ଗା ପାଇଁ ଅର୍ଡର ଆସୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ କମ୍ ।
ଏହା ବି ପଢ଼ନ୍ତୁ... ମହିଳାଙ୍କୁ ଫ୍ରି ସ୍କୁଟି ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି ପିଏମ୍ ମୋଦି, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଛି ଭିଡିଓ...
ଡଙ୍ଗା କାରିଗରମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଜାନୁଆରୀ ୧୮ ରେ ସିଙ୍ଗୁର ବୈଠକରେ, ବାଲାଗଡ଼ରେ ଏକ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ କଥା କହିଥିଲେ । ଏହାହେଲେ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିବ । ସେହିପରି ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ୍ ମିଳିଗଲେ ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ପରିଚିତ ହେବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଅର୍ଡର ଆସିଲେ ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଡଙ୍ଗା ପଠାଇ ପାରିବେ । ଏକ ସମୟରେ ବାଲାଗଡ଼ରୁ ସପ୍ତଗ୍ରାମକୁ ପରିବହନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା ଡଙ୍ଗା । ସପ୍ତଗ୍ରାମ ଏକ ବନ୍ଦର ସହର ଥିଲା । ବ୍ୟବସାୟ ବ୍ୟତୀତ ପରିବହନ ପାଇଁ ଡଙ୍ଗା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଜଳପଥରେ ଡକାୟତି କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଡଙ୍ଗା କିଣା ଯାଉଥିଲା । ବାଲାଗଡ଼ର ଶ୍ରୀପୁର, ରାଜବଂଶୀପଡ଼ା, ଚନ୍ଦ୍ରା ଏବଂ ତେତୁଲିଆରେ ଡଙ୍ଗା କାରଖାନା ଅଛି । ଡଙ୍ଗାକୁ ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ୍ ମିଳିବା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ବାଲାଗଡ଼ର ଡଙ୍ଗା କଳାକାର ଏବଂ ଗବେଷକ ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ କହନ୍ତି, ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଜିଆଇ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ବିଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଡକ୍ଟର ପିନାକୀ ଘୋଷ ଏହି ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ । ବାଲାଗଡ଼ ବିଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ବଙ୍ଗଳା ଶିକ୍ଷକ ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ ତାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିଥିଲେ । ଡଙ୍ଗା କଳାକାରଙ୍କ ସମବାୟ ପୂର୍ବରୁ ଗଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଆବେଦନ ଦାଖଲ, ଶୁଣାଣି ଏବଂ ଏହି ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଜିଆଇ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ମୂଳ ଡଙ୍ଗା ନାଁ ଥିଲା ଡିଙ୍ଗି ଯାହା କେବଳ ବାଲାଗଡ଼ରେ ତିଆରି ହୁଏ ।
ପୂର୍ବରୁ ବାବଲା ବା ଶାଳ କାଠରେ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା । ସେହି କାଠର ମଧ୍ୟ ଏବେ ଅଭାବ ରହିଛି । ଯଦି ଏହାକୁ ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ ମିଳେ ତେବେ କ'ଣ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ହେବ ? ଗବେଷକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସେ ଭାବୁନାହାନ୍ତି କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ହେବ । ଯଦି କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳ୍ପକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ନ ଆସନ୍ତି ତେବେ ଏହି ଶିଳ୍ପ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ । ଯଦି ଜିଆଇ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଡଙ୍ଗା ଶିଳ୍ପ ସହିତ ଜଡିତ କାରିଗରମାନେ ଲାଭ ପାଇପାରିବେ ବୋଲି କାରିଗର ସଞ୍ଜୟ ପ୍ରମାଣିକ ଏବଂ କାଳୀପଦ ବାରିକ ଭାବନ୍ତି । ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି, "ଯଦି ଜିଆଇ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆମେ ଡଙ୍ଗା ବିକ୍ରୟ କରିପାରିବୁ । ଯଦି ଏଠାରୁ ଡଙ୍ଗା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଏ, ତେବେ ଆମେ ଲାଭ ପାଇବୁ । ଏହା କେବଳ ମାଛ ଧରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ । ଯଦି ବିଭିନ୍ନ ହ୍ରଦକୁ ଡଙ୍ଗା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ ତେବେ ଆମେ ଲାଭ ପାଇବୁ । ଆମେ ଏଥିପାଇଁ ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଚାହୁଁଛୁ ।’ ଡଙ୍ଗା ଶିଳ୍ପ ସମବାୟର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ସହଦେବ ବର୍ମନ କହିଛନ୍ତି, "ଯଦି ଜିଆଇ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ କ'ଣ ହେବ ତାହା ଆମେ ବୁଝିପାରୁନାହୁଁ । କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ଆମକୁ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ସହାନୁଭୂତି ମିଳିନାହିଁ । ଯଦି ଜିଆଇ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ତେବେ ସରକାର ଆମ ପାଇଁ ଏକ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରିବେ ଏବଂ ଯଦି ବାହାର କ୍ରେତା ଆସନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଲାଭ ପାଇବୁ ।’ ହୁଗୁଳି ତୃଣମୂଳ ସାଂସଦ ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଏହା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଏହା ଡଙ୍ଗା କାରିଗରଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେବ କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ହୀନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଉଛି ।
