ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩/୦୮: ମିଗ୍-୨୧ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ବିଦାୟ ଦେବାର ସମୟ ଆସିଛି। ଛଅ ଦଶନ୍ଧିର ସେବା ପରେ, ବାୟୁସେନାର ମିଗ୍-୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ଅବସର ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହାର ବିଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସୂଚାଇ ଦେଉଛି ଯେ ଏପରି ବିଦାୟ ବିଶ୍ୱର କୌଣସି ବିମାନ ସହିତ ଆଗରୁ କେବେ ହୋଇନାହିଁ। ମିଗ୍-୨୧ କେବେ ଦେଶର ବାୟୁସେନାକୁ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଇଁବାକୁ ଦେଇନଥିଲା। ୧୯୬୫ ମସିହାର ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧରୁ କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଚଳିତବର୍ଷର ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ବିମାନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଆଜି ପୂର୍ବତନ ବାୟୁସେନା ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଏହି ବିମାନର ପାଇଲଟଙ୍କ ଆଖି ମଧ୍ୟ ଛଳଛଳ। ବାୟୁସେନା ଏହାର ବିଦାୟ ସମାରୋହକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଏହି ବିମାନଟି ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ଭାରତର ଆକାଶ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ଆସୁଛି। ଦିନ ହେଉ କି ରାତି, ଶୀତ ହେଉ କି ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ଥର ମରୁଭୂମି ହେଉ କିମ୍ବା କାର୍ଗିଲର ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ, MiG-21 କେବେ ବି ଦେଶକୁ ବିଫଳ କରିନାହିଁ। ଏମ୍ଆଇଜି-୨୧ ବାଂଲାଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ନିପାତ କରିଥିଲା। ବାଲାକୋଟ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ, ଏମ୍ଆଇଜି-୨୧ ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଆଧୁନିକ ପାକିସ୍ତାନୀ ଏଫ୍-୧୬ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ଖସାଇ ଦେଇଥିଲା।
ବିଦାୟୀ ସମ୍ମର୍ଦ୍ଧନାରେ କ'ଣ ହେବ ଖାସ୍?
ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ସମାରୋହରେ ବାୟୁସେନା ଏମ୍ଆଇଜି ଉଡ଼ାଇଥିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି। ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପୂର୍ବତନ ବାୟୁସେନା ପାଇଲଟ ଏହି ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସାକ୍ଷୀ ହେବେ। ସକାଳ ୧୧ଟାରୁ ଅପରାହ୍ନ ୧ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୨୩ତମ ଏମ୍ଆଇଜି ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ୍, ଏହା ପାନ୍ଥର୍ସ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନର କମାଣ୍ଡିଂ ଅଫିସରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜୟ ଫର୍ମାସନରେ ଉଡ଼ାଣ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଶେଷରେ, ଏମ୍ଆଇଜି ବାଦଲ ଫର୍ମାସନରେ ଉଡ଼ାଣ କରିବ। ତେଜସ୍ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିବେ, ମିଗ୍-୨୧ର ଐତିହ୍ୟକୁ ବହନ କରିବ। ଏହା ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେବ ଯେ ତେଜସ୍ ଏବେ ଏମ୍ଆଇଜିକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି।
ଏହି ସମାରୋହରେ ୧୯୬୫ ଏବଂ ୧୯୭୧ ମସିହାର ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମିଗ୍-୨୧ ବିମାନ ଶତ୍ରୁକୁ କିପରି ମାତ୍ ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳର ସିନ୍ ରିକ୍ରିଏଟ୍ କରାଯିବ।ସେତେବେଳେ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରାଡାରର ଅଭାବ ଥିଲା; ରେଡିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଯାଉଥିଲା। ତା'ପରେ ବିମାନଟି ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହେବ। ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ସମାରୋହରେ, ଏକ ମଞ୍ଚ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକକାଳୀନ ଛଅଟି ମିଗ୍-୨୧ ବିମାନ ଅବତରଣ କରିବ ଏବଂ ସ୍ୱିଚ୍ ଅଫ୍ କରିବ। ମିଗ୍-୨୧ର ୨୩ତମ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନର କମାଣ୍ଡିଂ ଅଫିସର ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଫର୍ମ ୭୦୦ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଏହା ମିଗ୍-୨୧ର ଶେଷ ବିଦାୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିବ ଏବଂ ବିମାନଟି ଇତିହାସର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯିବ।
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସୁପରସୋନିକ୍ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼କୁ ବିଦାୟ ନେବା ପାଇଁ ବାଛିଥିଲା , କାରଣ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ହିଁ ଏହା ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବେ। ଛଅ ଦଶନ୍ଧିର ସେବା ପରେ ଏହି ବିମାନକୁ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଉଛି। ଅନେକ ଦୁଃସାହାସିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ଏକ ଉଡ଼ନ୍ତା କଫିନ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଅବସର ନେବା ଉଚିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଦେଶରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିମାନ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା। ତେଣୁ, ବାୟୁସେନା ପୁରୁଣା ବିମାନକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରିବା ପରେ ଉଡ଼ାଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା। ବାୟୁସେନା ପାଇଲଟମାନଙ୍କର ଏହି ବିମାନ ସହିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ମୃତି ଅଛି, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସାଇତି ରଖିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ପୂର୍ବତନ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟ ଏୟାର ଚିଫ୍ ମାର୍ଶାଲ୍ ବି.ଏସ୍. ଧନୋଆ କୁହନ୍ତି, "ଆମର ପ୍ରିୟ ହୃଦୟ ଚାଲିଯାଉଛି।"
