ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୫/୦୭: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ଯୋଜନା (ମନରେଗା)ରେ ଭୂତ ଓ ଜାଲ ଜବକାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ଯାଉଛି ମଜୁରି ଟଙ୍କା । ଦେଶରେ ଜାଲ ଜବକାର୍ଡ ଖୋଳତାଡ଼ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୭,୫୬୬ କାର୍ଡ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି । ଏତିକି ପରିମାଣରେ ଜାଲ ଜବକାର୍ଡ ଚିହ୍ନଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶରେ ଦ୍ୱିତୀୟ । ଶୀର୍ଷରେ ବିହାର (୮,୧୧୧) ଥିଲା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ପଛକୁ ଅଛି ଆସାମ (୭,୩୪୧) । ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏ ନକଲି କାର୍ଡ ଚିହ୍ନଟ ସହ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି । ଲୋକସଭାରେ ମନରେଗା ସଂପର୍କିତ ପ୍ରଶ୍ନର ଜବାବରେ ଏହି ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ରଖିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ କମଳେଶ ପାଶ୍ୱାନ ।
ଗତ ୩ଟି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୧୨ ଲକ୍ଷ ନକଲି ଜବକାର୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ସହ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୦୨୨-୨୩ରେ ୧ ଲକ୍ଷ ୧୪ ହଜାର ୪୫୪ ଜାଲ କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୨୨,୨୬୪ କାର୍ଡଧାରୀ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଗତ ୩ ବର୍ଷରେ ୧ ଲକ୍ଷ ୪୪ ହଜାର ନକଲି କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ସହ ମଷ୍ଟରରୋଲରୁ ହଟାଯାଇଛି । ଏଯାଏଁ ସମସ୍ତ ନକଲି କାର୍ଡଧାରୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇ ତାଲିକାରୁ ବାଦ ପଡ଼ିନାହାନ୍ତି । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ବଡ଼ ଯୋଜନା ମନରେଗାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବାକୁ ସରକାର ସବୁପ୍ରକାର ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଥିବା କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ସଂସଦକୁ ଅବଗତ କରାଇଛନ୍ତି ।
ମନରେଗାର ପ୍ରାୟ ୩୪ ପ୍ରତିଶତ ପାଣ୍ଠି ସରକାରୀ ବାବୁ, ଦଲାଲମାନେ ଲୁଟି ନେଉଛନ୍ତି । ଜାଲ ଓ ଭୂତ ଜବକାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ ନାଁରେ ମଜୁରୀ ହଡ଼ପ କରୁଛନ୍ତି । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏମିତି ହରିଲୁଟ୍ ଚାଲୁଥିଲା ବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଆଖିଠାର । ଅନୁଧ୍ୟାନ ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୧୨୭୭ (ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ୩୨%) କୋଟି ଟଙ୍କା ଲୁଟିଛନ୍ତି ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ । ମଜୁରୀ ଓ ସାମଗ୍ରୀ କିଣାବିକାରୁ ଏତିକି ଟଙ୍କା ବାବୁଙ୍କ ପେଟକୁ ଯାଇଛି ।
ପୋଖରୀ ଖୋଳା ହେଉ ଅବା ବନ୍ଧ ମରାମତି । ଖେଳ ପଡ଼ିଆ ନିର୍ମାଣରୁ କେନାଲ ମରାମତି ଓ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ । ମନରେଗା କାମରେ ଯୁଆଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ ପୁଳା ପୁଳା ଦୁର୍ନୀତି । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏ ମହତ୍ ଯୋଜନା ଗରିବ ଶ୍ରମିକ ପରିବାରକୁ କାମଧନ୍ଦା ଯୋଗାଇବାରେ ଯେତିକି ସଫଳ ହେଉନି, ସରକାରୀ ବାବୁଙ୍କୁ କୋଟିପତି କରିପାରେ ଅଧିକ ସଫଳ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୬୬ ଲକ୍ଷ ଜବକାର୍ଡ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି । ମନରେଗା କାମରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବଡ଼ ଧରଣର ଦୁର୍ନୀତି ଲାଗି ରହିଛି । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୩ରେ ଏ ଦୁର୍ନୀତିରେ ତାଲା ମାରିବାକୁ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଉପସ୍ଥାନ ନେଲେ । ନରେଗା ମୋବାଇଲ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଏନ୍ଏମ୍ଏମ୍ଏସ୍)ରେ ଉପସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଲା । ଶ୍ରମିକମାନେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳର ଦୁଇଟି ଫଟୋ (ସକାଳେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ) ଏହି ଏନ୍ଏମ୍ଏମଏସ୍ ଆପ୍ରେ ଅପଲୋଡ଼ ହେବ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟରେ ଜାଲ ଜବକାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ କାର୍ଡ ଚିହ୍ନଟ ସହ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି । ଆଗକୁ ଏ ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ବଢ଼ିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ।
ଜାଲ ଓ ଭୂତ କାର୍ଡକୁ ମାଧ୍ୟମ କରି ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସରକାରୀ ବାବୁ-ଦଲାଲଙ୍କ ଅସାଧୁ ମେଣ୍ଟ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ବାଟବଣା କରିଛି । କେଉଁଠି ଗୋଟିଏ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ୨ଥର ବିଲ୍ କରାଯାଉଛି । ଆଉ କେଉଁଠି କାମ ନକରି ବିଲ୍ ତ ଅନ୍ୟଠି ଅତି ନିମ୍ନମାନର କାମରେ ବିଲ୍ ହେଉଛି । ସାମଗ୍ରୀ କିଣାରେ ମଧ୍ୟ ଆଖିବୁଜା ଦୁର୍ନିୀତି ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି । ଏପରିକି ବହୁ ଜବକାର୍ଡଧାରୀ କାମ କରୁନାହାନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ମଷ୍ଟରରୋଲରେ ସାମିଲ କରି ମଜୁରୀ ଉଠାଯାଉଛି । ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାସବୁକ୍ ସରକାରୀ ବାବୁଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁଛି । ସାଧାରଣତଃ ମଷ୍ଟରରୋଲରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ନାଁ ଏଣ୍ଟ୍ରି କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜିଆରଏସ୍ଙ୍କର । ଏହାକୁ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ମଞ୍ଜୁର କରିବା ପରେ ବିଲ୍ ଉଠିଥାଏ । କାମକୁ କନିଷ୍ଠ ଯନ୍ତ୍ରୀ ତଦାରଖ କରନ୍ତି । ମାତ୍ର ତାଳୁରୁ ତଳିପା ଯାଏଁ ସମସ୍ତେ ଏ ହରିଲୁଟରେ ସାମିଲ ହୋଇ ବିପୁଳ ପାଣ୍ଠି ହଡ଼ପ କରୁଛନ୍ତି ।