ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୧/୦୬: ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବାରମ୍ବାର ଇଭିଏମ୍ର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ପରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ନିୟମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ନିର୍ବାଚନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କିମ୍ବା ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ କରାଇପାରିବେ। ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିଲା। ଏବେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଚାହିଁଲେ ଏକ ମକ୍ ପୋଲ ମଧ୍ୟ କରାଇପାରିବେ।
ପୂର୍ବରୁ, ୧ ଜୁନ୍, ୨୦୨୪ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଇଭିଏମ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକକାଳୀନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିଲା। ଏଥିରେ ବାଲଟ୍ ୟୁନିଟ୍, କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ଭିଭିପିଏଟି ସାମିଲ ଥିଲା। ଭାରତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (ବିଇଏଲ୍) କିମ୍ବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ (ଇସିଆଇଏଲ୍)ର ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ଏହି ଯାଞ୍ଚ କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ମକ୍ ପୋଲର କୌଣସି ସୁବିଧା ନଥିଲା।
ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଦେୟ ଦେବେ ପ୍ରାର୍ଥୀ?
କିନ୍ତୁ, ୧୭ ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନୂଆ ନିୟମ ଜାରି କରିଥିଲେ। ଏବେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଫି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ କେବଳ ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ୨୩,୬୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିରେ ୧୮% ଜିଏସ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଯଦି ସେମାନେ ମକ୍ ପୋଲ ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ୪୭,୨୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଟଙ୍କା ଇଭିଏମ୍ ତିଆରି କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଯଦି ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ଇଭିଏମ୍ରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ମିଳିବ। ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ କେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବହନ କରିବେ। ଏହା କାହାର ନିର୍ବାଚନ ଥିଲା ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଇଚ୍ଛୁକ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ସାତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ। ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ୫% ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ବାଲଟ୍ ୟୁନିଟ୍, କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ଭିଭିପାଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ଇଭିଏମ୍ରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ହେରଫେର କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଏହି ତଦନ୍ତ କରାଇପାରିବେ।
ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ଇଭିଏମ୍ ନିର୍ମାଣକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏବେ ଏହି ତାଲିକା ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ୩୦ ଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭିଡିଓ ଏବଂ ଫଟୋ ଉପରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। କମିଶନ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକର ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରେ।
୪୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରିବ ରେକର୍ଡ:
ତେଣୁ, କମିଶନ ଏହି ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ମାତ୍ର ୪୫ ଦିନ ପାଇଁ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ଏକ ନିର୍ବାଚନ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆବେଦନର ସମାଧାନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ରଖାଯିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଛଅ ମାସରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ବାଚନର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଫଟୋ ଏବଂ ଭିଡିଓ ରଖିବାର ନିୟମ ଥିଲା। ଏହି ନିୟମ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୪୫ ଦିନ ପରେ ରେକର୍ଡ ନଷ୍ଟ କରିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଏବେଠାରୁ ଲାଗୁ ହେବ। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିୟମ ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ଅଧିକାରୀ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମୟ ସୀମା ନିର୍ବାଚନ ଆବେଦନ ଦାଖଲ ପାଇଁ ୪୫ ଦିନର ସମୟ ସୀମା ସହିତ ସମାନ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ନିର୍ବାଚନ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଆବେଦନର ସମାଧାନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରେକର୍ଡ ନଷ୍ଟ କରାଯିବ ନାହିଁ।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଗତ ୩୦ ମଇରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ପଠାଇଥିଲେ। ଏଥିରେ, କମିଶନ କହିଥିଲେ ଯେ ଏନେଇ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି, କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସାମଗ୍ରୀକୁ ଅଣ-ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭୁଲ ସୂଚନା ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ଅପବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର କୌଣସି ଆଇନଗତ ପରିଣାମ ରହିବ ନାହିଁ। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଚାହାଁନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେଉ। ତେଣୁ, କମିଶନ ସମୟ ସମୟରେ ନିୟମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଚାଲିଛନ୍ତି। ଇଭିଏମ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହା ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଇଭିଏମ୍ ର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କଲେ ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବ। ଏଥି ସହିତ, ନିର୍ବାଚନ ଭିଡିଓ ଏବଂ ଫଟୋର ଅପବ୍ୟବହାର ରୋକିବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବେ। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବ।
