ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୬।୫: ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଭିତରେ ଭିତରେ ବ୍ଲୁ-ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି । ଜେରୁଜେଲମ୍ର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ 'ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ମସଜିଦ୍' କୁ ନେଇ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ଯୋଜନା ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ଦାବି ହୋଇଛି । ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ ଆଇ' (MEE) ର ଏକ ବିସ୍ଫୋରକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ମସଜିଦ୍ ଉପରେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରହିଆସିଥିବା ଜୋର୍ଡାନର ସଂରକ୍ଷକ ଭୂମିକାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି । ଏହା ବଦଳରେ ମସଜିଦ୍ର ସ୍ଥିତିକୁ ବଦଳାଇ ଏହାକୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭଳି ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରାଯିବ ।
କିଏ ଚଳାଇଛନ୍ତି ଏହି ଅଭିଯାନ ?
ରିପୋର୍ଟରେ ଆମେରିକା, ଜୋର୍ଡାନ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଏବଂ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସୂତ୍ରରୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁ ଜେରେଡ୍ କୁଶନର୍ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ରେ ନିଯୁକ୍ତ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମାଇକ୍ ହାକାବି ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି । ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜୋର୍ଡାନ ସମର୍ଥିତ 'ଇସଲାମିକ୍ ୱାକ୍ଫ୍' ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ ।
'ମଲ୍ଟି-ଫେଥ୍ ସେଣ୍ଟର' ବା ବହୁ-ଧର୍ମ ସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ ହେବ ଅଲ୍-ଆକ୍ସା:
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ୱାକଫ୍ ବଦଳରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରାଯିବ । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ମସଜିଦ୍ ପରିସରକୁ ଏକ 'ମଲ୍ଟି-ଫେଥ୍ ସେଣ୍ଟର' ଅର୍ଥାତ୍ ଏକାଧିକ ଧର୍ମର ସାଝା ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବ । ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ:
ଇହୁଦୀମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର: ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ପରିସରରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଭଳି ଇହୁଦୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଧିକାର ମିଳିବ ।
ସାମୂହିକ ପ୍ରାର୍ଥନା: ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ଇହୁଦୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିବା ବେଳେ, ଏହି ଯୋଜନାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦଳରେ ଆଧିକାରୀକ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ।
ମସଜିଦ୍ ପରିଚାଳନାରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ: ମସଜିଦ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଇମାମ, ଧାର୍ମିକ ପ୍ରବଚକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସରକାରଙ୍କ ସିଧାସଳଖ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ରହିବ । ଏପରିକି ଶୁକ୍ରବାର ନମାଜ ସମୟରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଧାର୍ମିକ ଭାଷଣ ବା 'ଖୁତ୍ୱା' ର ବିଷୟବସ୍ତୁ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ମଞ୍ଜୁରୀ ଜରୁରୀ ହୋଇପାରେ ।
ମସଜିଦ୍ ପରିସରର ସୁରକ୍ଷା ଓ ତଦାରଖ କାହା ହାତରେ ରହିବ ?
ଆମେରିକାର ଦୁଇଜଣ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦଲିଲ୍ରେ ଅଲ୍-ଆକ୍ସାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁସଲିମ୍ ପରିଚୟକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ମୁସଲିମ୍, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଏବଂ ଇହୁଦୀମାନଙ୍କର ଏକ ସାଝା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି । ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏକ ନୂଆ ମଡେଲ୍ ଚିନ୍ତା କରିଛି । ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ବାହାରିନ୍, ଇଜିପ୍ଟ (ମିଶର), ମରକ୍କୋ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) ଭଳି ଆରବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଏହି ମସଜିଦ୍ ପରିସରର ତଦାରଖ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଆମେରିକାର ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯାଇସାରିଛି ।
ସାଉଦି ଆରବର ବିରୋଧ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ତିକ୍ତତା ଆଶଙ୍କା:
ଏହି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଛି । ସାଉଦି ଆରବ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବିରୋଧ କରିଛି । ସାଉଦି ପ୍ରଶାସନର କହିବା କଥା ଯେ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ଉପରେ ଜର୍ଡାନର ସଂରକ୍ଷକ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଯଦି ଜୋର୍ଡାନର ଏହି ଅଧିକାରକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ସାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ । ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବେଶ୍ ମଜବୁତ ରହିଛି ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି କ’ଣ ?
ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ମସଜିଦ୍ ସାରା ବିଶ୍ୱର ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ । ୧୯୬୭ ମସିହାର ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଜର୍ଡାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାମରିକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା । ସେହି 'ଷ୍ଟାଟସ୍ କ୍ୱୋ' ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ:
୧. ମସଜିଦ୍ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଇସଲାମିକ୍ ୱାକଫ୍ ପରିଚାଳନା କରେ ।
୨. ବାହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପୁଲିସ ଏବଂ ସେନା ହାତରେ ରହିଛି ।
୩. ଅଣ-ମୁସଲିମ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଇହୁଦୀ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆମାନଙ୍କୁ କେବଳ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଭାବେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଧାର୍ମିକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ । ଇହୁଦୀମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ' ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇହୁଦୀ ମନ୍ଦିର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ବାବିଲୋନୀୟ ଏବଂ ରୋମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଜର୍ଡାନର ଐତିହାସିକ ଭୂମିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ଆଭିମୁଖ୍ୟ:
୧୯୨୪ ମସିହାରୁ ଜୋର୍ଡାନର 'ହାସେମାଇଟ୍' ରାଜପରିବାର ଜେରୁଜେଲମ୍ର ମୁସଲିମ୍ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଆସୁଛି । ଏପରିକି ୧୯ Pol-୯୪ ର ଇସ୍ରାଏଲ୍-ଜୋର୍ଡାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୋର୍ଡାନ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇସ୍ରାଏଲ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପୁଲିସ ନିୟମିତ ଭାବେ ମସଜିଦ୍ ପରିସରରେ ଚଢ଼ାଉ କରୁଛି ଏବଂ ମୁସଲିମ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ସହ ମସଜିଦ୍ର ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।
ଏହା ବି ପଢ଼ନ୍ତୁ... West Asia crisis: ଦେଶରେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତି; ୩ଏଫ୍କୁ ଫୋକସ୍ କରିବାକୁ ସୀତାରମଣଙ୍କ ଅପିଲ୍,୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ପଛର କାରଣ କଣ ?
ଆମେରିକାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ: ରିପୋର୍ଟକୁ କଲା ଖଣ୍ଡନ
ଏହି ଖବର ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ତେବେ ସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ଭାଳିବାକୁ ଯାଇ ଆମେରିକାର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିହୀନ ଓ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଆମେରିକା ର୍ଡାନଠାରୁ ଅଲ୍-ଆକ୍ସାର ସଂରକ୍ଷକ ଅଧିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେବାକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଯୋଜନା କରୁନାହିଁ । ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ କଥିତ ଯୋଜନାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ । ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ସତ୍ତ୍ୱେ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଭୂ-ରାଜନୀତିରେ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ପୁଣି ଥରେ ଏକ ବଡ଼ ବିବାଦର ନିଆଁ ଦେଖାଦେଇଛି ।
