ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୨୪/୦୫: ଚକଲେଟ୍, ନାଁ ଶୁଣିଲା ମାତ୍ରେ ଛୋଟ ହୁଅନ୍ତୁ କି ବଡ଼ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁରେ ପାଣି ଆସିଯାଏ। ଆଜିକାଲି ବଜାରକୁ ଏହି ଚକଲେଟ୍ର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭେଦ ଆସିଲାଣି। ଟଙ୍କାଟିଏରୁ ନେଇ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ଚକଲେଟ୍ ମିଳୁଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ଏହି ଚକଲେଟ୍ ଭାରତରେ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ତେବେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଚକଲେଟ୍ ବା ଟଫି ଉତ୍ପାଦନକାରୀ କମ୍ପାନୀ ବିହାରର ଏକ ଛୋଟ ସହରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସାରଣ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ଥିତ ମଧୌରରେ ୧୯୨୯ରେ ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୋର୍ଟନ୍ ଟଫି କାରଖାନା ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗରେ ଭାରତରେ ସଂଗଠିତ ଚକୋଲେଟ୍ ଏବଂ ମିଠା ଉତ୍ପାଦନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଚକୋଲେଟକୁ ଏକ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ କାରଖାନାଟି ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଚକୋଲେଟ ଏବଂ ଟଫି ଭଳି ମିଠାକୁ ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ପରିଚିତ କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
ଏହି କାରଖାନା ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ, ଚକୋଲେଟ ଏବଂ ମିଠା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅଂଶ ନଥିଲା। ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ମିଠା ମହଙ୍ଗା ଥିଲା ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଧନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୀମିତ ଥିଲା। ଏହି କାରଖାନା ଦେଶ ଭିତରେ ସଂଗଠିତ ବୃହତ ପରିମାଣର ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହି ସମସ୍ୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା।
୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ମଧୌରା ଏହାର ଚିନି କଳ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା। ତଥାପି, ଏହି କାରଖାନାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହରକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା। ଏହା ଶୀଘ୍ର ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଚକୋଲେଟ, କ୍ୟାଣ୍ଡି ଏବଂ ଟଫି ଉତ୍ପାଦନର ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଗଲା। ଭାରତରେ ଚକୋଲେଟର ଯାତ୍ରା ପ୍ରକୃତରେ ବହୁତ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, କୋକୋ ଗଛର ଉତ୍ପତ୍ତି ସହିତ। ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କୋକୋ ଚାଷ ୧୭୯୮ ମସିହାରେ ଉପନିବେଶବାଦୀ ଯୁଗରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କିଛି ଅଂଶରେ।
ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ସହିତ, ଘରୋଇ ଚକୋଲେଟ୍ ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାର ହେବାରେ ଲାଗିଲା। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଚକୋଲେଟ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ନାମ ଥିଲା ଫ୍ୟାଣ୍ଟାସି ଫାଇନ୍ ଚକଲେଟ୍ସ। ୧୯୪୮ ମସିହାରେ କ୍ୟାଡବରୀ ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଭାରତୀୟ ଚକଲେଟ୍ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା। ପରେ, ୧୯୬୦ ଦଶକରେ, କମ୍ପାନୀ କେରଳର ୱାୟାନାଡ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ କୋକୋ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ...ଇତିହାସ ପାଲଟିବ ବ୍ରିଟିଶ ଅମଳର ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମ୍ଖାନା କ୍ଲବ୍, ଜୁନ ୫ ସୁଦ୍ଧା ଖାଲି କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ