ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୪/୧୦: ଆଗାମୀ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନେକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯିବ। ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆରବିଆଇ) ୨୩୮ଟି ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ନିୟମାବଳୀର ଏକ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ଲୋଡ଼ିଛି। ପୂର୍ବତନ ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଆର. ଗାନ୍ଧୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିୟାମକ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ଲୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏପରି ଏକ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି।
କେବେ ଠାରୁ ଲାଗୁ ହେବ ନୂଆ ନିୟମ?
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ୨୩୮ଟି ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ନିୟମାବଳୀର ଏକ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଜାରି କରିଛି, ଯାହା ୨୦୨୬ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଆରବିଆଇର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସଂସ୍କାର ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସାଇବର ଠକେଇ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଦାୟିତ୍ୱ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିବେ। ଯଦି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ₹୨୫,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଚୋରି କିମ୍ବା ଅବହେଳା ଘଟଣାରେ, ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଲକର ଭଡ଼ାର ୧୦୦ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଋଣ ସୁଧ ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସମାନ ସୂତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯିବ। ସମସ୍ତ ଋଣରୁ ପୂର୍ବ ପରିଶୋଧ ଜରିମାନା ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯିବ। ୭୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଗ୍ରାହକମାନେ ଡୋରଷ୍ଟେପ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସୁବିଧା ପାଇବେ। ଏହି ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ, ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ୧ ଜାନୁଆରୀରୁ ୧ ଏପ୍ରିଲ, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।
କେଉଁ ଆକାଉଣ୍ଟ ପାଇଁ କେବେ କରାଯିବ କେଓ୍ବାଇସି?
* ସାଧାରଣ ଆକାଉଣ୍ଟ ପାଇଁ କେଓ୍ବାଇସି ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆବଶ୍ୟକ
* ମଧ୍ୟମ ଆକାଉଣ୍ଟ ପାଇଁ, ଏହା ପ୍ରତି ୮ ବର୍ଷରେ ଥରେ କେଓ୍ବାଇସି ଆବଶ୍ୟକ
* ଉଚ୍ଚ ଆକାଉଣ୍ଟ ପାଇଁ, ଏହା ପ୍ରତି ୨ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆବଶ୍ୟକ
ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଏଜେନ୍ସି ମାଧ୍ୟମରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜେ କେଓ୍ବାଇସି କରିବେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାକୁ ଆଉଟସୋର୍ସ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
ନୂଆ ନିୟମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରେ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ...
* ସାଇବର ଠକେଇ: ଯଦି ଗ୍ରାହକ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସୂଚିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯିବ। ଯଦି ବ୍ୟାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ କରେ, ତେବେ ୨୫,୦୦୦ ଜରିମାନା ଲାଗୁ କରାଯିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ସୀମା ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ କରିବ।
* CIBIL ଅପଡେଟ୍: ପ୍ରତି ମାସର ୧୫ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଡିଫଲ୍ଟ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଯିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସିବିଲ ଅପଡେଟ୍ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ୯୦ ଦିନ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ଆପଣଙ୍କ କ୍ରେଡିଟ୍ ସ୍କୋର ରିପୋର୍ଟକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ।
* ଲକର ଚୋରି/କ୍ଷତି: ଲକର ଚୋରି କିମ୍ବା କ୍ଷତି ହେଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଭଡ଼ାର ୧୦୦ ଗୁଣ ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ବ୍ୟାଙ୍କର କୌଣସି ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ବ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ଦୃଢ଼ ସୁରକ୍ଷା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରିବ।
* ଋଣ ବିବରଣୀ: ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଧ, ଫିସ୍ ଏବଂ ପୂରା ଜରିମାନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ସୂଚନା ପ୍ରାୟତଃ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହା ହିଡେନ୍ ଚାର୍ଜକୁ ଦୂର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲାଭଦାୟକ ହେବ।
* ଲୋନ୍ ଡାଉନପେମେଣ୍ଟ: ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଗୃହ ଋଣରେ କେବଳ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଋଣ ରାଶି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଋଣ ପାଇଁ ସୀମା ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅଧିକ ଡାଉନପେମେଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।
* କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଋଣ: କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଋଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ତିନି ବର୍ଷରୁ କମ୍, ପାଣ୍ଠି-ଭିତ୍ତିକ ଋଣ ହାର (ଏମ୍ସିଏଲ୍ଆର୍) ର ସୀମାନ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ତଳେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ବି କମ୍ ହାରରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ସୁଧ ହାର ବୈଷମ୍ୟକୁ ଦୂର କରିବ।
* ଋଣ ସୁଧ ସୂତ୍ର: ଏକ ଏକୀକୃତ ସୂତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ସୁଧ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ନିଜସ୍ୱ ହାର ସ୍ଥିର କରୁଥିଲେ। ଏହି ନିୟମ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ସମାନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
* ପ୍ରିପେମେଣ୍ଟ ପେନାଲ୍ଟି ଉଚ୍ଛେଦ: ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଋଣ ଉପରେ ପ୍ରିପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ନିଆଯିବ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ଛାଡ଼ କେବଳ ଖୁଚୁରା ଋଣ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଥିଲା। ଏହା ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଋଣ ଶୀଘ୍ର ପରିଶୋଧ କରିବା ସହଜ କରିବ।
* ଋଣ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ: ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଋଣ ପରିଶୋଧର ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଫେରାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ, ନଚେତ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ପ୍ରତିଦିନ ୫୦୦୦ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୂର୍ବରୁ, କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମା ନଥିଲା। ଏହାଦ୍ବାରା ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବନି।
* ସୁନା ଋଣ ନିଲାମ: ଋଣ ଖିଲାପ ହେଲେ ସୁନା ନିଲାମ ପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏକ ସତ୍ୟପାଠ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ, କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସୁନା ନିଲାମ କରନ୍ତି। ଏହା ନିରପେକ୍ଷ ନିଲାମ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
* ଡିଜିଟାଲ୍ ଋଣ: ଋଣ ପାଇଁ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଏକ କୁଲିଂ-ଅଫ୍ ଅବଧି ଆବଶ୍ୟକ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ସୀମା ନଥିଲା। ଋଣ ବାତିଲ ପାଇଁ ସମୟ ରହିବ।
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିରଖନ୍ତୁ:
*କ୍ଳେମ୍ ସମାଧାନ: ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦାବି ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସମୟସୀମା ସ୍ଥିର କରାଯାଇ ନାହିଁ, ଯାହା ସମାଧାନରେ ବିଳମ୍ବ କରୁଛି।
* ଅନ୍କ୍ଳେମ୍ଡ ହୋଇନଥିବା ଜମା: କ୍ଳେମ୍ ବା ଦାବି ପାଇବା ପରେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରିବ ଏବଂ ତା’ପରେ ଆର୍ବିଆଇରୁ ଏହାକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ପରିମାଣ ଆରବିଆଇ ପାଣ୍ଠିକୁ ଯାଉଥିଲା। ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜମା ଫେରସ୍ତକୁ ସହଜ କରିବ।
* ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି: ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ମାସରେ ୱେବସାଇଟରେ ଅପଡେଟ୍ କରାଯିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବିବରଣୀ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇ ନଥିଲା। ଏହି ସଂସ୍କାର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବ।
* ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ: ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ୭୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ଘରେ ବସି ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ପୂର୍ବରୁ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ନଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ସହଜ ଏବଂ ସୁଲଭ ହେବ।
* ସମ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା: ସମସ୍ତ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିର ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହା କେବଳ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଥିଲା। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
* ଲଟେରୀ/ଚିଟ୍ ଫଣ୍ଡ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ: ଏପରି ଆକାଉଣ୍ଟ କିମ୍ବା କାରବାରକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଲଟେରୀ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନାହିଁ। ଏହି ନିୟମ ଠକେଇ ଯୋଜନା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ।
* ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପଦବୀ ପାଇଁ ଛୁଟି: ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀମାନେ ୧୦ ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଛୁଟି ପାଇବେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଛୁଟି ସମାନ ନଥିଲା। ଏହା ଠକେଇ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।