ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନେପାଳ ଏବେ ଏକ ବଡ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ରାଜଧାନୀ କାଠମାଣ୍ଡୁରେ, ଜେନ-ଜେଡ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଛନ୍ତି। ପରିସ୍ଥିତି ଏତେ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ଯେ, ସମଗ୍ର ନେପାଳ ଏବେ ଜଳୁଛି । ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସଂସଦ ଭବନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଆଜି (ମଙ୍ଗଳବାର) ବିକ୍ଷୋଭକାରୀ ମାନେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେପି ଓଲିଙ୍କ ବାସଭବନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓଲିଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି । ଗୁଜବ ହେଉଛି ଯେ, ଓଲି ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଦେଶ ଛାଡିପାରନ୍ତି।
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ନେପାଳର ସାମାଜିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ଆଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଯେ, ନେପାଳରେ କେତେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ କେତେ ମୁସଲମାନ ଅଛନ୍ତି ? ସେମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା କ’ଣ ? ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଏବେ ଜାଣିବା ନେପାଳରେ କେତେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା କେତେ ଏବଂ ସମାଜରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ କ’ଣ।
ନେପାଳର ୨୦୨୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨.୯୭ କୋଟି, ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୮୧.୧୯ ପ୍ରତିଶତ ହିନ୍ଦୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି ୩୬ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି। ନେପାଳ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଦେଶ ପାଲଟିଛି। ତଥାପି, ୨୦୧୧ ତୁଳନାରେ ହିନ୍ଦୁ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମୁସଲମାନ ମାନେ ନେପାଳରେ ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ଧାର୍ମିକ ଜନସଂଖ୍ୟା। ୨୦୨୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ୫.୦୯ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ମୁସଲମାନ। ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଲକ୍ଷ ୮୩ ହଜାର ଲୋକ ଇସଲାମ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି। ୨୦୧୧ରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୪.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ୫.୦୯ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଅର୍ଥାତ୍ ୦.୬୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅଧିକାଂଶ ସୁନ୍ନି ମୁସଲମାନ ନେପାଳରେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତରାଇ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତର ସୀମା ସଂଲଗ୍ନ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ। ମୁସଲମାନ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ନେପାଳରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ ଧର୍ମ। ନେପାଳ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ମଧ୍ୟ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ଅଛି। ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୮.୨ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨୩ ଲକ୍ଷ ୯୪ ହଜାର। ସେହି ସମୟରେ, ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବୌଦ୍ଧ ଜନସଂଖ୍ୟା ୦.୭୯ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ନେପାଳରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବେ ବି ବହୁତ କମ୍, କିନ୍ତୁ ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଏହା ୦.୩୬ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଯଦିଓ ନେପାଳ ଏବେ ବି ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବହୁଳ ଦେଶ, କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ଏଠାରେ ଧାର୍ମିକ ବିବିଧତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
