ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୦୩/୧୨: ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୪ ବର୍ଷ ଧରି ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ସୀମା ବିବାଦକୁ ନେଇ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଦୁଇ ବର୍ଷର ଦୀର୍ଘ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଉଭୟ ସୈନ୍ୟ ବିବାଦୀୟ ସ୍ଥାନରୁ ଅଳଗା ହୋଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦକୁ ନେଇ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ମଙ୍ଗଳବାର ସଂସଦରେ ଏକ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଗୃହରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "୨୦୨୦ ପରଠାରୁ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଛି।
ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ବ୍ୟାହତ ହୋଇଛି। ସେବେଠାରୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ରହି ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପରିସ୍ଥିତି କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସୁଧୁରିଛି। "ଯଦି ସୀମା ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନହୁଏ ତେବେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।' ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦକୁ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଲଦାଖରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି। ତଥାପି ଏଲ୍ଏସି ଉପରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାଦ ଲାଗି ରହିଛି। ଏହାର ସମାଧାନ ହେଉଛି ଭାରତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଯାହାକି ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ଅଟେ। "
ଅକ୍ଟୋବରରେ ସୀମାରୁ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ନେଇ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ସୀମା ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଆମର ସମ୍ପର୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଏକ ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତ ଅଟେ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମର ସୈନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ବିବାଦ ଶେଷ କରିବା ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବୁ।"
ବିବାଦ ଶେଷ କରିବାକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ହୋଇଛି ୩୮ ବୈଠକ:
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଏବଂ ଏସ୍ଏଚ୍ଏମ୍ସି ରେ ଡବ୍ଳୁଏମ୍ସିସିର ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଜୁନ୍ ୨୦୨୦ ରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡବ୍ଳୁଏମ୍ସିସି ର ୧୭ ଟି ବୈଠକ ଏବଂ ଏସ୍ଏଚ୍ଏମ୍ସିର ୨୧ ଟି ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ତା’ପରେ ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ ରେ, ଡେପସଙ୍ଗ ଏବଂ ଡେମୋକୋକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ହୋଇଥିଲା। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ ଠାରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଆସୁଛି।
